Ảnh: American Community Media
Quận Cam (VB)- Bắt đầu ngay sau khi nhậm chức, tổng thống Trump cùng chính phủ mới đã nhắm mục tiêu vào di dân, kể cả những người nhập cư hợp pháp, tìm cách đẩy họ vào nhóm di dân "không được cho phép" (unauthorized). Chiến lược này được đẩy mạnh hơn sau khi một người tị nạn Afghanistan, cựu thành viên đội đặc nhiệm Afghanistan được CIA huấn luyện bắn hai Vệ binh Quốc gia tại Washington, D.C. Chính quyền nhân cơ hội này đổ lỗi cho người tị nạn, hạn chế visa cho 30 quốc gia, ngừng các yêu cầu nhập cư từ Afghanistan. Đồng thời, chính phủ Trump đang tiến gần đến cuộc chiến tranh với Venezuela, tìm cách hủy bỏ các qui chế hợp pháp dành cho người tị nạn Venezuela và các cộng đồng khác. Kết quả là sự hủy bỏ hàng loạt chưa từng có tiền lệ qui chế tị nạn dành cho những di dân đã tuân thủ mọi quy tắc, sống và làm việc lương thiện tại Hoa Kỳ. Qui trình chuyển di dân từ hợp pháp sang bất hợp pháp này có thể ảnh hưởng đến hơn hai triệu người, định hình lại toàn bộ chính sách nhập cư của Hoa Kỳ. Các nhóm bị ảnh hưởng bao gồm DACA, di dân theo qui chế bảo vệ tạm thời (TPS), các chương trình ân xá nhân đạo dành cho người Cuba, Venezuela, Ukraine...
Trong một cuộc họp báo trên mạng vào đầu tháng 12 của American Community Media, những diễn giả sau đây đã nói về những chính sách trái luật của chính quyền Trump đối với di dân, những câu chuyện thương tâm mà những người di dân hợp pháp đang phải trải qua:
Hiroshi Motomura, Giám Đốc, UCLA Center for Immigration Law and Policy
Adelys Ferro, Giám Đốc Điều Hành, Venezuelan American Caucus
Laura Flores Perilla, Luật Sư, Justice Action Center
Jeremiah Johnson, cựu thẩm phán di trú tại San Francisco; Phó Chủ Tịch, National Association of Immigration Judges
Andres, nhà hoạt động bảo vệ DACA
Theo giáo sư Hiroshi Motomura, Hoa Kỳ có nhiều chính sách di trú dành cho những đối tượng khác nhau: thường trú nhân, di dân xin tị nạn, di dân sang Hoa Kỳ làm việc, di dân theo qui chế bảo vệ tạm thời TPS… Và nay, chính quyền Trump đang muốn xóa bỏ nhiều qui định này để trục xuất di dân hợp pháp. Chính quyền cũng đang tìm cách huy bỏ cả điều khoản trong Hiến Pháp qui định về công dân theo nơi sinh (birthplace citizenship), và Tối Cao Pháp Viện đã đồng ý xem xét yêu cầu này.
Trump dùng sắc lệnh hành pháp để vượt qua pháp luật, vốn là thẩm quyền của Quốc Hội. Xét về bản chất, chính quyền đang tự cho mình quyền cho phép sắc dân nào có thể trở thành công dân Hoa Kỳ, sắc dân nào thì không. Đây là một sự kỳ thị, phân biệt đối xử theo chủng tộc, tôn giáo. Thực ra, sự phân biệt đối xử đối với di dân đã có từ lâu trong lịch sử Hoa Kỳ. Trong thế kỷ 20, nhiều chính phủ Hoa Kỳ công khai ủng hộ di dân da trắng, kỳ thị di dân Trung Hoa… Từ 1965, tình trạng này có giảm bớt, nhưng rồi bùng phát mạnh mẽ trở lại kể từ khi Trump lên nắm quyền trong nhiệm kỳ đầu. Trong nhiệm kỳ thứ hai, Trump chống di dân từ các nước đang phát triển, đồng thời công khai ủng hộ việc cho nhập cư da trắng từ Nam Phi.
Nhà hoạt động Laura Flores Perilla nhắc lại nỗ lực của chính quyền Trump tìm cách hủy bỏ, và đã thành công trong việc chấm dứt các chương trình ân xá nhân đạo, trong đó có chương trình CHNV dành cho di dân Cuba, Haiti, Nicaragua, Venezuela. Điều này cho phép Hoa Kỳ chấm dứt tình trạng hợp pháp của hàng trăm ngàn di dân dưới thời tổng thống Biden. Tối Cao Pháp Viện vào tháng 5 năm nay đã chuẩn thuận cho chính sách này, đẩy những di dân đang tìm cách ổn định cuộc sống ở Mỹ vào tình trạng bất ổn, có nguy cơ bị trục xuất trở lại tổ quốc.
Venezuelan American Caucus là tổ chức bảo vệ di dân Venezuela. Bà Adelys Ferro cho biết khoảng 600,000 di dân Venezuela ở Hoa Kỳ theo qui chế TPS đang sống trong tình trạng lo lắng, sợ hãi trước khả năng bị trục xuất. Họ bỏ quê hương ra đi vì chế độ độc tài, nay có thể không còn chốn dung thân. Nên nhớ là Venezuela hiện nay không có bang giao chính thức với Hoa Kỳ, cho nên không có tòa đại sứ, tòa lãnh sự. Nhiều người không còn passport, muốn trở về Venezuela cũng sẽ gặp muôn vàn khó khăn.
Ông Jeremiah Johnson là một cựu thẩm phán di trú. Cách đây chưa đầy một tháng, ông bị chính quyền Trump sa thải cùng với khoảng 70 thẩm phán di trú khác. Theo ông, chính phủ đang tìm cách làm chậm tiến trình xét duyệt nhập cư hợp pháp dành cho di dân, từ đó đẩy mạnh trục xuất mà không cần qua xét xử. Thiếu thẩm phán, những phiên tòa di trú bị đình trệ. Trong khi đó, những cuộc bố ráp di dân diễn ra mạnh mẽ. Di dân bị đưa vào trại giam không có ngày xét xử, bị giam giữ trong điều kiện khắc nghiệt, bị tra tấn. Trong điều kiện khốn khổ như vậy, nhiều người bị buộc phải ký vào giấy tờ chấp nhận bị trục xuất. Những di dân hợp pháp đang trong tiến trình trở thành thường trú nhân Hoa Kỳ cũng rơi vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan. Ra tòa trình diện có khả năng bị ICE bắt giữ. Không ra tòa thì tự đưa mình trở thành bất hợp pháp. Họ phải sống trong trạng thái hoang mang, sợ hãi.
Andrea là một di dân theo diện DACA (qui chế dành cho trẻ em), hiện đang sống ở Virginia, là một nhà hoạt động bảo vệ chương trình DACA. Phát biểu trong tình trạng dấu mặt tại hội thảo, cô cho biết mình đến Hoa Kỳ lúc 5 tuổi cách đây 20 năm. Vào thời nhiệm kỳ đầu của tổng thống Trump, cô có nguy cơ bị trục xuất. Đến khi tổng thống Biden đắc cử, cô tranh đấu để được quyền ở lại. Và nay, một lần nữa cô đang trở thành đối tượng bị trục xuất. Nhiều bạn bè trong chương trình DACA như cô sống trong tình trạng bất định ở Mỹ, không biết phải làm gì, không biết có nên trở lại quê hương nơi gia đình đã không thể sống nổi hay không. Riêng Andrea cương quyết sẽ tìm cách ở lại. Cô lớn lên ở Mỹ, đã tốt nghiệp đại học ngành luật, đang tìm việc, đang đấu tranh để bảo vệ chính mình. Tương lai của cô là ở đây, và cô tin là mình hợp pháp để trở thành công dân Hoa Kỳ.
Trong hội thảo, không có diễn giả nào nói đến tình trạng của những di dân gốc Việt. Điều đó không có nghĩa là cộng đồng gốc Việt an toàn. Trong một cuộc hội thảo kỷ niệm 50 năm cộng đồng người Việt tị nạn vào tháng trước, một nhà hoạt động đã kể lại một câu chuyện thương tâm của một di dân gốc Việt. Anh bị án tù do tội giao cấu với trẻ vị thành niên khi còn trẻ tuổi cách đây đã hơn 30 năm. Đến nay anh đã có cuộc sống bình thường ở Mỹ, đã lập gia đình. Dù chưa có quốc tịch, anh vẫn là một thường trú nhân hợp pháp, vẫn trình diện tòa án theo luật định. Vào đầu năm nay, anh ra trình diện tòa, rồi bị bắt đi mất tích. Gia đình tìm cách liên lạc không được. Hỏi thăm ra thì mới biết anh đã bị trục xuất, không phải về Việt Nam, mà sang Châu Phi! Không có cộng đồng di dân da màu nào an toàn trước những chính sách chống di dân cả bất hợp pháp lẫn hợp pháp của chính quyền hiện nay.
Gửi ý kiến của bạn
