Năm 2025 có thể được nhớ đến như một thời điểm mà y tế không bị chậm lại vì thiếu khoa học, mà vì những quyết định do chính con người đưa ra. Ảnh istockphoto.com
Trong lúc khoa học y học tiến những bước dài, con người dễ coi các thành quả ấy như điều tất nhiên. Năm 2025 vẫn có những tin vui: các thử nghiệm liệu pháp gene cho những căn bệnh xưa nay chưa có thuốc trị đã đem lại kết quả khả quan. Nhưng những tín hiệu ấy nhanh chóng bị che khuất bởi các quyết định chính sách tại Hoa Kỳ, khiến nền y tế công cộng không tiến mà lùi.
Ngay từ đầu năm, Bạch Ốc cùng Bộ Y Tế và Nhân Sinh Hoa Kỳ đã thực hiện những biện pháp chưa từng thấy trong các lãnh vực căn bản của y tế. Cơ quan Viện Trợ Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) bị tháo dỡ, nhiều chương trình y tế toàn cầu bị đình chỉ, trong đó có chủng ngừa trẻ em. Kế đó, ngân sách và nhân sự của Viện Y Tế Quốc Gia (NIH) bị cắt giảm. Đây là nơi đặt nền cho các thành tựu lớn như vaccine mRNA và các liệu pháp miễn dịch trị ung thư.
Cùng thời gian ấy, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh Tật (CDC) bắt đầu đưa ra những thông điệp gây nghi ngại về độ an toàn của vaccine, dù không có dữ kiện khoa học mới. Giới chuyên môn cảnh báo rằng sự hoài nghi này có thể dẫn đến sự gia tăng các bệnh truyền nhiễm trong những năm tới. Hệ quả của các quyết định trong năm 2025 không chỉ dừng ở hiện tại.
Nhiều thay đổi xuất phát từ khẩu hiệu “Làm Nước Mỹ Khỏe Mạnh Trở Lại” và quan điểm nghi ngờ vaccine do Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. theo đuổi. Vào mùa xuân, Bộ Y Tế rút các khoản đầu tư cho nghiên cứu vaccine mRNA thế hệ mới. CDC cũng không còn khuyến cáo chích ngừa COVID-19 hằng năm cho phần lớn dân chúng, buộc một số tiểu bang phải tự ban hành hướng dẫn riêng và tiếp tục hoàn trả chi phí chích ngừa.
Đến giữa năm, các thành viên ủy ban cố vấn vaccine của CDC bị bãi nhiệm, thay bằng những người đặt nghi vấn về vaccine. Cuối năm, một ủy ban từng bị giải tán được phục hồi để “xét lại” độ an toàn của vaccine trẻ em, dù dữ kiện khoa học từ lâu đã xác nhận các mũi chích này an toàn. Trang mạng của CDC cũng được sửa đổi, nêu rằng khẳng định vaccine không gây tự kỷ là điều “không dựa trên bằng chứng”.
Giới y tế công cộng đã lên tiếng phản đối, viện dẫn hàng chục năm nghiên cứu khoa học. Phần lớn các kết luận y khoa hiện nay, cũng như các phương pháp điều trị trong tương lai, đều dựa trên hệ thống nghiên cứu do NIH tài trợ. Khi nền tảng ấy bị suy yếu, điều bị ảnh hưởng không chỉ là tri thức hiện có, mà còn là dòng phát minh y học về sau.
Nhiều liệu pháp cứu sống bệnh nhân ung thư ngày nay bắt nguồn từ các nghiên cứu căn bản. Những kết quả khả quan trong năm 2025 đối với liệu pháp gene — từ bệnh Huntington đến các bệnh di truyền hiếm gặp — cho thấy tiềm năng chữa dứt bệnh trong tương lai. Nếu thiếu đi nghiên cứu căn bản, dòng tiến bộ ấy có thể thu hẹp dần. Và năm 2025 có thể được nhớ đến như một thời điểm mà y tế không bị chậm lại vì thiếu khoa học, mà vì những quyết định do chính con người đưa ra.
VB tổng hợp
Gửi ý kiến của bạn
