Theo thông kê, cùng với nhóm người lái xe trẻ từ 25 tuổi trở xuống, những người lái xe từ 70 tuổi trở lên có nguy cơ gặp tai nạn cao hơn bất kỳ nhóm tuổi nào khác. Ảnh: istockphoto.com
Có lẽ nhiều người đã trải qua kinh nghiệm đang vội lái xe trên đường, thì một chiếc xe trước mặt đi với tốc độ 30 mph ở làn đường ngoài cùng, không chịu tránh sang bên phải để nhường đường. Khi vượt qua mặt thì nhận ra đó là một cụ già đang chăm chỉ lái xe, tập trung nhìn về phía trước, chẳng để ý phía sau hay bên cạnh. Có người sẽ bực mình nói thầm “già rồi sao vẫn lái xe, nguy hiểm quá!”
Trang mạng chuyên về xe hơi www.jalopnik.com có một bản tin về vấn đề đến tuổi nào thì những vị cao niên không nên lái xe ra phố nữa. Thực tế là tuổi già thường đi kèm với sự lão hóa về thể chất và nhận thức. Một số công việc trước đây “dễ như ăn cơm sườn”, giờ đây bỗng trở nên khó khăn hơn, trong đó có việc lái xe. Tuy nhiên, không phải ai cũng giống ai. Có nhiều người cao niên lái xe vẫn rất tốt. Nhưng có nhiều trường hợp đáng lo ngại, thí dụ như trường hợp một cụ già suýt lao xuống vách đá ở California. Những người con có cha mẹ già vẫn lái xe, khi đọc được bản tin này sẽ lo lắng. Có lẽ đã đến lúc cần có một cuộc “trò chuyện thẳng thắn, khó khăn” để lấy lại chìa khóa xe. Nhưng cha mẹ ở độ tuổi nào thì con cái nên làm chuyện này?
Theo một số chuyên gia, không có độ tuổi cố định nào cho việc ngừng lái xe. Theo Kaiser Permanente, vấn đề này tùy thuộc vào điều kiện của từng cá nhân. Theo thông kê, cùng với nhóm người lái xe trẻ từ 25 tuổi trở xuống, những người lái xe từ 70 tuổi trở lên có nguy cơ gặp tai nạn cao hơn bất kỳ nhóm tuổi nào khác. Kaiser ghi nhận rằng đa số người cao niên vẫn tiếp tục lái xe lâu hơn từ 7 đến 10 năm so với độ tuổi thích hợp. Kaiser khuyên họ nói chuyện với bác sĩ về các vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến khả năng lái xe, chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo. Nói chung, tuổi 70 là thời điểm thích hợp để bắt đầu tham vấn với bác sĩ.
Harvard Health Publising (thuộc Trường Y Harvard) đưa ra một số chỉ dấu để các vị cao niên tự xác định năng lực lái xe của mình. Ví dụ như thường xuyên bị các tài xế khác bấm còi; bị từ chối khi đề nghị chở bạn bè hoặc con cháu đi; phát hiện thân xe bị trầy xước mà không biết tự lúc nào…
Một cuộc khảo sát của Thư viện Y khoa Quốc gia cho biết hơn 40% số người được hỏi trong độ tuổi từ 65 đến 74 cho biết họ có ý định tiếp tục lái xe thêm hơn 20 năm nữa. Nhưng với dữ liệu về tai nạn xe cộ hiện nay, một số tiểu bang đưa ra những qui định cụ thể dành cho người lái xe lớn tuổi. Quy trình gia hạn bằng lái xe cho người cao niên cũng khác nhau. Một số tiểu bang như Tennessee, Vermont, Washington không quy định độ tuổi cụ thể cho "người lái xe lớn tuổi". Florida quy định “người lái xe cao tuổi” là 80 tuổi (cao nhất toàn quốc), cần kiểm tra thị lực cho mỗi lần gia hạn bằng lái. Một số tiểu bang như Maryland có qui định nghiêm khắc hơn, yêu cầu người lái xe trên 40 tuổi phải đến DMV để kiểm tra thị lực, gia hạn bằng lái. Một số tiểu bang còn đi xa hơn, yêu cầu đánh giá y tế, bao gồm cả về thể chất lẫn tinh thần; đánh giá khả năng điều khiển xe an toàn. Ví dụ ở Louisiana, một người từ 60 tuổi trở lên xin cấp bằng lái lần đầu tiên sẽ cần giấy chứng nhận y tế từ cả bác sĩ nhãn khoa và bác sĩ gia đình, xác nhận đủ điều kiện sức khỏe để lái xe.
Vì sao hiện nay người lái xe cao niên là một vấn đề đáng quan tâm của nước Mỹ? Vào năm 2030, những người thuộc thế hệ Baby Boomer sẽ đến tuổi 65, ước tính khoảng 73 triệu người ở Hoa Kỳ. Nhóm dân số này đang tăng trưởng nhanh hơn so với tốc độ tăng trưởng dân số trung bình. Theo Cơ Quan An Toàn Giao Thông Đường Bộ Quốc Gia NHTSA, hơn 20% người có bằng lái sẽ trên 65 tuổi vào năm 2030. Nước Mỹ sẽ có nhiều người cao niên trên đường phố hơn bao giờ hết.
Nguyên nhân chính khiến những vị cao niên tiếp tục lái xe là vì họ muốn có một cuộc sống độc lập, không phụ thuộc vào người khác. Điều đáng nói là người già ở Mỹ không có nhiều sự lựa chọn để đi lại như ở các quốc gia phát triển khác như Châu Âu, Nhật, Úc… Đa số phương tiện giao thông công cộng ở Mỹ nghèo nàn, chất lượng kém. Trong một nghiên cứu được công bố trên Science Direct có chủ đề về việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng của người lớn tuổi ở Mỹ, thống kê ghi nhận gần 79% người cao tuổi sống ở những khu vực phải phụ thuộc vào xe hơi để đi lại. Trong số những người tham gia khảo sát từ 65 tuổi trở lên, gần 58% sống một mình ở những nơi không có phương tiện giao thông công cộng. Điều này khiến họ khó ngừng lái xe, đặc biệt khi họ không có gia đình, người thân ở gần để giúp đỡ đi lại.
Khi dân số một quốc gia già đi, việc tăng cường các phương tiện giao thông công cộng là rất quan trọng. Có vẻ như Hoa Kỳ, quốc gia giàu có nhất thế giới, vẫn chưa sẵn sàng đầu tư để phục vụ cho những người đã làm lụng vất vả cả đời, khi đến tuổi vàng cần được thảnh thơi đi lại một cách an toàn.
Việt Báo biên dịch
Nguồn: bài How Old Is Too Old To Drive? When Experts Say You Should Hang Up The Keys đăng trên trang mạng Jalopnik.
Gửi ý kiến của bạn
