Pháo giấy đỏ – trắng – xanh tung bay giữa Quảng trường Times, New York, đánh dấu khoảnh khắc quả cầu pha lê rơi lần thứ hai mở đầu năm kỷ niệm 250 năm lập quốc Hoa Kỳ trong đêm giao thừa 2026. (Ảnh: Gary Hershorn / Getty Images)
-- Thế Giới Tưng Bừng Đón Năm 2026 Giữa Không Khí An Ninh Siết Chặt.
-- Giáo Hoàng Leo XIV Mở Đầu Năm 2026 Bằng Lời Kêu Gọi Hòa Bình.
-- Hỏa Hoạn Đêm Giao Thừa Tại Thụy Sĩ: Hàng Chục Người Thiệt Mạng, Hơn Trăm Bị Thương.
-- Lãnh Đạo Tôn Giáo Mỹ Lo Ngại Chính Sách Di Trú Nghiêm Ngặt Của Trump Năm 2026.
-- Hàng Triệu Người Mỹ Bước Vào Năm 2026 Với Giá Bảo Hiểm Y Tế Tăng Vọt.
-- Zohran Mamdani Tuyên Thệ Nhậm Chức Thị Trưởng New York, Người Hồi Giáo Đầu Tiên Lãnh Đạo Thành Phố.
-- Nga Mở Đầu Năm Mới Bằng 200 Máy Bay Không Người Lái Tấn Công Ukraine, Putin Nói “Tin Tưởng Chiến Thắng”.
-- “6-7” Đứng Đầu Bảng Thành Ngữ Bị Lạm Dụng Trong Năm 2025.
-- Cựu Công Tố Đặc Biệt Jack Smith: Trump Là Người Chịu Trách Nhiệm Cao Nhất Trong Việc Can Thiệp Bầu Cử.
-- Chính Quyền Trump Hoãn Tăng Thuế Nhập Cảng Đồ Gỗ Và Tủ Bếp Thêm Một Năm.
-- Trump Phá Đám Tiệc Giao Thừa Với Lời Chỉ Trích “Gian Lận Somalia”.
-- Trump Bị Lật Tẩy Nói Dối Sau Khi Thua Kiện.
-- Tối Cao Pháp Viện Roberts Bị Cáo Buộc “Tẩy Rửa Pháp Lý” Cho Các Đòi Hỏi Của Trump.
-- Hoa Kỳ Ấn Định Biểu Thuế Lợi Tức Mới Cho Năm 2026.
-- California Áp Dụng Hàng Loạt Luật Mới Từ Đầu Năm 2026.
-- Việt Nam: Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài Nói Gì Khi Lãnh Án 17 Năm Tù.
***
Thế giới tưng bừng đón năm 2026 giữa không khí an ninh siết chặt
Từ Sydney, Paris đến New York, nhiều thành phố lớn trên thế giới bước sang năm 2026 bằng các màn pháo hoa và trình diễn ánh sáng quy mô lớn, trong khi không ít nơi chọn cách mừng năm mới dè dặt hơn vì chiến tranh, bạo lực và thiên tai còn đè nặng.
Tại châu Á, chuông chùa vang lên ở Nhật Bản đúng thời khắc giao thừa, trong khi Dubai tổ chức trình diễn ánh sáng kết hợp mô-tô nước. Auckland là một trong những thành phố đầu tiên đón năm mới với pháo hoa từ tháp Sky Tower, dù mưa làm không khí lễ hội phần nào trầm xuống.
Sydney bước sang năm 2026 bằng màn pháo hoa trải khắp các công trình biểu tượng, song trước đó một giờ, đám đông đã dành một phút mặc niệm các nạn nhân trong vụ tấn công tại Bondi Beach hồi tháng trước. Lực lượng cảnh sát hiện diện dày đặc, nhiều sĩ quan mang vũ khí hạng nặng — điều chưa từng thấy trong các kỳ mừng năm mới trước đây.
Tại Paris, đại lộ Champs-Élysées rực rỡ dưới pháo hoa và ánh đèn chiếu lên Khải Hoàn Môn; Ở Moscow, Quảng trường Đỏ đóng cửa, cảnh sát và Vệ binh Quốc gia tuần tra trong tuyết.
Tại New York, hàng chục vạn người quây quần ở Quảng trường Times đón khoảnh khắc quả cầu pha lê rơi xuống, giữa tiết trời giá buốt. Cảnh sát bố trí thêm lực lượng chống khủng bố, tuy không có dấu hiệu đe dọa cụ thể. Sau màn đếm ngược, quả cầu rực sáng ba màu đỏ, trắng, xanh để chào mừng 250 năm lập quốc Hoa Kỳ.
Tại Rio de Janeiro, đám đông phủ kín bãi biển Copacabana dài hơn 4 cây số để xem hòa nhạc và màn pháo hoa kéo dài 12 phút, bất chấp thủy triều cao và sóng lớn.
Ở chiều ngược lại, nhiều nơi giảm quy mô lễ hội. Hong Kong không bắn pháo hoa sau vụ cháy chung cư nghiêm trọng hồi tháng 11. Indonesia thu hẹp sinh hoạt mừng năm mới để chia sẻ với các vùng bị lũ quét và sạt lở đất. Tại Bali, pháo hoa được thay bằng múa truyền thống.
Bóng đen chiến tranh vẫn phủ lên nhiều nơi. Tại Gaza, người Palestine nói họ bước sang năm mới với hy vọng có hòa bình. Riêng tại khu nghỉ mát Crans-Montana, Thụy Sĩ, một vụ cháy quán bar rạng sáng ngày 1 tháng 1 được cho là đã khiến hàng chục người thiệt mạng và khoảng 100 người bị thương, biến giao thừa thành thảm kịch.
Năm 2026 đến trong ánh sáng pháo hoa, nhưng cũng trong một thế giới còn nhiều vết nứt chưa kịp hàn gắn.
Giáo Hoàng Leo XIV Mở Đầu Năm 2026 Bằng Lời Kêu Gọi Hòa Bình
ROMA — Sáng đầu năm 2026, Đức Giáo Hoàn Leo XIV kêu gọi thế giới hướng về hòa bình, đặc biệt cho những quốc gia đang chìm trong chiến tranh và những gia đình bị thương tổn bởi bạo lực.
Giáo hoàng cử hành thánh lễ đầu năm tại St. Peter’s Basilica, sau đó đọc kinh trưa từ phòng làm việc nhìn ra quảng trường Thánh Phêrô. Trời nắng nhẹ, không khí lạnh, quảng trường đông kín giáo dân hành hương và du khách.
Nhân ngày 1 tháng 1 — Ngày Hòa Bình Thế Giới của Giáo hội Công giáo — Leo XIV dâng một lời cầu nguyện chung. Ngài nói: hãy cầu xin hòa bình trước hết cho các dân tộc đang chịu chiến tranh và khổ nạn, và cũng cho từng mái nhà, nơi có những gia đình đang mang nỗi đau vì bạo lực.
Sau mùa lễ Giáng Sinh, Giáo hoàng dành ít ngày nghỉ trước khi cử hành lễ Hiển Linh vào ngày 6 tháng 1. Dịp này cũng đánh dấu việc khép lại Năm Thánh 2025, đại lễ 25 năm một lần, thu hút hàng triệu tín hữu về Roma.
Ngay sau đó, Leo XIV sẽ chủ tọa cuộc họp kéo dài hai ngày của Hồng y đoàn, gồm các hồng y đã tham dự mật nghị bầu giáo hoàng và cả những vị trên 80 tuổi không dự mật nghị nhưng vẫn thuộc Hồng y đoàn. Việc triệu tập định kỳ này là một truyền thống từng ít được duy trì trong những năm gần đây, nay được tái lập để tham khảo ý kiến trong việc điều hành Giáo hội Công giáo với khoảng 1,4 tỉ tín hữu.
Pope Leo XIV cử hành thánh lễ đầu năm tại Đền Thánh Phêrô, Vatican, ngày 1 tháng 1 năm 2026, nhân Ngày Hòa Bình Thế Giới của Giáo hội Công giáo. Ảnh: Vatican Media.
Hỏa hoạn đêm giao thừa tại Thụy Sĩ: Hàng chục người thiệt mạng, hơn trăm bị thương
CRANS-MONTANA, Thụy Sĩ – Một vụ hỏa hoạn kinh hoàng đã bùng phát rạng sáng mồng Một Tết Dương lịch tại quán rượu Le Constellation trong khu nghỉ mát Crans-Montana, giữa dãy núi Alps, khiến hàng chục người bị thiêu chết và khoảng một trăm người khác bị thương nặng.
Tai nạn xảy ra khoảng hai giờ sau giao thừa, khi đông đảo du khách còn đang hoan hỉ mừng năm mới. Chỉ trong phút chốc, niềm vui biến thành thảm cảnh: trần gỗ bốc cháy dữ dội, sập xuống giữa tiếng la thét và khói lửa mịt mù. Nhiều người bị kẹt lại trong tầng hầm quán, tìm đường thoát qua cầu thang hẹp hoặc đập cửa kính để chạy ra ngoài.
Cảnh sát trưởng địa phương cho biết “nhiều chục nạn nhân” đã thiệt mạng, song công tác nhận dạng còn đang tiến hành. Nhà chức trách xác nhận chưa có dấu hiệu cho thấy đây là hành vi khủng bố. Một số nhân chứng kể rằng ngọn lửa khởi phát khi một nhân viên mang nến thắp sáng trên chai rượu, làm bén lửa vào trần gỗ.
Các bệnh viện trong vùng Valais đã quá tải, phải huy động trực thăng và xe cứu thương từ nhiều nơi tới tiếp cứu. Chính quyền địa phương tuyên bố đây là “một ngày tang tóc” cho cộng đồng Crans-Montana, nơi vốn nổi tiếng thanh bình với những mùa trượt tuyết và sân golf quốc tế.
Lãnh đạo tôn giáo Mỹ lo ngại chính sách nhập cư nghiêm ngặt của Trump năm 2026
Các mục sư, giám mục và lãnh đạo tôn giáo khắp Hoa Kỳ đang chuẩn bị tinh thần đối phó một năm đầy thử thách khi chính quyền Tổng thống Donald Trump siết chặt chính sách di trú, kèm theo những lời lẽ chỉ trích gay gắt nhắm gây tổn thương cho nhiều cộng đồng di dân.
Những lo ngại này bao trùm nhiều nhóm khác nhau: người Haiti đối diện nguy cơ bị trục xuất khi quy chế bảo hộ tạm thời (TPS) sắp hết hạn vào tháng Hai; người tị nạn Afghanistan gặp bế tắc vì chương trình tiếp nhận bị đình chỉ; và cộng đồng Somali, đặc biệt tại Minnesota, chịu tác động từ những lời lẽ miệt thị của tổng thống.
Các giám mục Công giáo, giáo hội Lutheran, các tổ chức Do Thái và nhiều cộng đồng tín ngưỡng khác đang mở rộng nỗ lực bảo trợ, che chở và vận động nhằm nâng đỡ những di dân dễ bị tổn thương. Nhiều vị cho rằng năm 2025 đã đủ gian nan, và năm 2026 có thể còn nặng nề hơn.
Người Haiti tại thành phố Springfield, Ohio, nơi có hơn 15.000 người gốc Haiti sinh sống, đang sống trong cảnh thấp thỏm. TPS, vốn cho phép họ ở lại hợp pháp, sắp chấm dứt. Mục sư Carl Ruby, thuộc Central Christian Church, nói nếu chương trình này không được gia hạn, hậu quả sẽ là “một thảm họa kinh tế và nhân đạo.” Nhiều nhà thờ trong vùng tuyên bố sẵn sàng đứng ra che chở giáo dân của mình.
Người tị nạn Afghanistan cũng rơi vào cảnh khó khăn sau khi chính quyền Trump đình chỉ chương trình tiếp nhận người tị nạn ngay ngày đầu nhiệm kỳ hai. Các tổ chức tôn giáo trợ giúp người tị nạn mất nguồn tài trợ lớn, buộc phải cắt giảm nhân sự. Một số lãnh đạo cho biết tâm lý lo sợ đang lan rộng trong cộng đồng Afghanistan, kèm theo một dư luận bất lợi cho rằng họ là mối đe dọa an ninh.
Tại Minnesota, các vị imam và lãnh đạo cộng đồng Somali thành lập một ban phối hợp để đối phó với làn sóng kiểm soát di trú gia tăng và những lời lẽ xúc phạm từ tổng thống. Dù đa số người Somali tại đây là công dân hoặc cư trú hợp pháp, nhiều người vẫn tránh đến nơi thờ phượng hay cơ sở thương mại vì sợ bị để ý.
Trước tình hình đó, các vị lãnh đạo tôn giáo đã lên tiếng công khai. Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ ban hành một thông điệp đặc biệt, phản đối việc giam giữ và trục xuất bừa bãi, đồng thời kêu gọi chấm dứt ngôn ngữ phi nhân. Giáo hội Lutheran Hoa Kỳ và tổ chức Do Thái HIAS cũng ra tuyên bố tương tự, nhấn mạnh rằng không một cộng đồng nào nên bị quy chụp vì hành vi của cá nhân.
Dù đối diện nhiều trở ngại, các vị lãnh đạo tôn giáo nói họ sẽ tiếp tục đồng hành với di dân. Như một giám mục đã phát biểu: mỗi con người đều có giá trị và phẩm giá, và bổn phận của các cộng đồng đức tin là bảo vệ điều đó, nhất là trong những lúc khó khăn nhất.
Hàng triệu người Mỹ bước vào năm 2026 với giá bảo hiểm y tế tăng vọt
Các khoản trợ cấp thuế trong chương trình bảo hiểm y tế “Affordable Care Act” (thường gọi là Obamacare) chính thức hết hiệu lực từ nửa đêm 31-12, khiến phí bảo hiểm của hàng triệu người Mỹ tăng mạnh kể từ đầu năm nay.
Những khoản hỗ trợ này được ban hành năm 2021 nhằm giúp người dân vượt qua thời kỳ đại dịch, rồi được gia hạn nhiều lần. Từ nay, hơn 20 triệu người từng được hưởng trợ cấp phải gánh phí bảo hiểm tăng trung bình đến 114%, theo nghiên cứu của tổ chức KFF.
Nhiều gia đình thuộc thành phần trung lưu và giới lao động tự do cho biết họ không còn kham nổi chi phí: có trường hợp phí hàng tháng từ 85 Mỹ kim tăng lên gần 750. Các chuyên viên y tế lo ngại hàng triệu người, nhất là giới trẻ, sẽ bỏ hẳn bảo hiểm — khiến hệ thống trở nên tốn kém hơn cho những người còn lại.
Cuộc tranh luận về việc gia hạn trợ cấp từng dẫn đến vụ đóng cửa chính phủ kéo dài 43 ngày. Dù một số dân biểu Cộng hòa ôn hòa cùng phe Dân chủ đang vận động cho cuộc bỏ phiếu mới trong tháng Giêng, giới quan sát nhận định cơ hội phục hồi các khoản hỗ trợ này “rất mong manh”.
Zohran Mamdani tuyên thệ nhậm chức Thị trưởng New York – người Hồi giáo đầu tiên lãnh đạo thành phố
NEW YORK – Rạng sáng mồng Một Tết Dương lịch, ông Zohran Mamdani, 34 tuổi, chính thức tuyên thệ nhậm chức Thị trưởng thành phố New York trong một buổi lễ nhỏ tại nhà ga ngầm City Hall Station đã ngưng hoạt động, một trong những công trình cổ kính nhất của mạng lưới xe điện ngầm Hoa Kỳ.
Buổi lễ do Tổng trưởng Tư pháp tiểu bang Letitia James chủ tọa. Ông Mamdani, thành viên đảng Dân chủ thuộc khuynh hướng xã hội dân chủ, đặt tay lên Kinh Coran khi đọc lời tuyên thệ, trở thành thị trưởng Hồi giáo đầu tiên, đồng thời là người gốc Nam Á đầu tiên và sinh trưởng tại Phi Châu nắm quyền điều hành đô thị lớn nhất nước Mỹ.
Trong diễn văn ngắn, ông gọi nơi tuyên thệ là “biểu tượng của sức sống và di sản giao thông công cộng của New York”, và công bố bổ nhiệm Mike Flynn vào chức Giám đốc Nha Giao thông. Một buổi lễ công khai trọng thể sẽ diễn ra trưa nay tại Tòa Thị chính, với sự chủ tọa của Thượng nghị sĩ Bernie Sanders.
Ông Mamdani sinh tại Kampala (Uganda), di dân sang Mỹ lúc lên bảy, con của nữ đạo diễn Mira Nair và học giả Mahmood Mamdani. Trong cuộc vận động, ông hứa giảm chi phí sinh hoạt cho dân New York bằng các chính sách như giữ giá thuê nhà, đi xe buýt miễn phí, nhà trẻ công lập không thu phí, và mở cửa hàng thực phẩm do thành phố điều hành.
Với chiến thắng lịch sử này, vị thị trưởng trẻ nhất nhiều thế hệ bắt đầu nhiệm kỳ được xem là một trong những công vụ khắc nghiệt nhất trên chính trường Hoa Kỳ, nơi mà – như mọi người nói – “người lãnh đạo phải chịu trách nhiệm từ chuột cống đến tuyết rơi.”
Nga mở đầu năm mới bằng 200 “drones” tấn công Ukraine – Ông Putin tuyên bố “tin tưởng chiến thắng”
KYIV – Trong đêm giao thừa bước sang năm 2026, quân đội Nga đã phóng hơn 200 máy bay không người lái tấn công khắp lãnh thổ Ukraine, giữa lúc Tổng thống Vladimir Putin gửi thông điệp năm mới kêu gọi dân Nga “tin tưởng vào chiến thắng” của chiến dịch quân sự đã kéo dài gần bốn năm.
Quân phòng không Ukraine cho biết đã bắn hạ được 176 chiếc, song vẫn ghi nhận 24 vụ nổ tại 15 địa điểm, khiến ít nhất hai người thiệt mạng và hơn mười người bị thương. Các phi cơ tấn công chủ yếu là loại Shahed sản xuất theo mẫu Iran, cùng một số mẫu Gerbera của Nga.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, trong diễn văn giao thừa, nói ông “ước gì có thể loan báo hòa bình chỉ trong vài phút,” nhưng khẳng định Kyiv “đang làm tất cả để đạt được hòa bình thật sự.” Ông vừa trở về sau cuộc hội kiến với Tổng thống Donald Trump tại Florida, nơi hai bên thảo luận kế hoạch bảo đảm an ninh cho Ukraine trong vòng 15 năm — tuy Kyiv ban đầu yêu cầu 50 năm.
Zelenskyy cho biết hiệp ước hòa bình “đã hoàn tất 90%,” nhưng “10% còn lại sẽ quyết định vận mệnh của hòa bình, của châu Âu và hàng triệu sinh mạng.” Trong khi đó, các giới chức từ Washington, London, Paris và Berlin vẫn tiếp tục trung gian giữa hai phía, với nhiều cuộc liên lạc qua đường ngoại giao đặc biệt.
Moscow, về phần mình, cáo buộc Ukraine tấn công một khu dinh thự của ông Putin tại tây-bắc Nga, song Kyiv phủ nhận, và nguồn tin tình báo Mỹ nói không có căn cứ cho lời tố đó. Trong thông điệp đầu năm, ông Putin chúc “các chiến sĩ và chỉ huy nơi tiền tuyến một năm mới thắng lợi”, khẳng định nước Nga “sẽ không ngừng đem lại hơi ấm và niềm vui cho những ai đang chiến đấu vì Tổ quốc.”
“6-7” đứng đầu bảng thành ngữ bị lạm dụng trong năm 2025
MICHIGAN – Trường Đại học Lake Superior State University (tiểu bang Michigan) vừa công bố danh sách thường niên “những chữ nên bỏ” lần thứ 50, và năm nay, ngữ từ “6-7” — vốn lan truyền như vũ bão trên mạng xã hội — được xếp hạng đầu.
Danh sách này, khởi xướng từ năm 1976 trong một buổi tiệc giao thừa, nhằm nêu lên những tiếng lóng, thành ngữ, hoặc lời nói bị lạm dụng, sai nghĩa hay vô bổ trong đời sống hàng ngày. Hơn 1.400 người từ khắp 50 tiểu bang và nhiều quốc gia gửi đề nghị tham dự.
Ngoài “6-7”, các tiếng demure, incentivize, perfect, gifted, my bad và reach out cũng góp mặt trong mười hạng đầu. Hai tiếng cuối từng bị “cấm dùng” trước đây, vào thập niên 1990.
Theo ông David Travis, Viện trưởng trường đại học nói trên, “sự phát triển của mạng xã hội khiến những từ vô nghĩa dễ lan đi rộng rãi, nhất là trong giới trẻ — đến nỗi đôi khi chính người dùng cũng chẳng hiểu mình nói gì.”
“6-7” — được phát âm “six, seven” — vốn nổi lên giữa mùa hè vừa qua, như một câu bông đùa vô nghĩa trên TikTok và diễn đàn sinh viên. Dù vậy, giới trẻ vẫn thấy vui khi nói. Như lời cô sinh viên Alana Bobbitt: “Tôi chẳng hiểu nó nghĩa chi, nhưng nói ra nghe dễ thương.”
Các học giả cho rằng, khác với lời “my bad” từng sống dai dẳng suốt mấy chục năm, “6-7” sẽ sớm biến mất trong năm tới, đúng như các phong trào ngôn ngữ phù du trên mạng.
Cựu Công tố đặc biệt Jack Smith: “Trump là người chịu trách nhiệm cao nhất trong vụ can thiệp bầu cử”
WASHINGTON – Ủy ban Tư pháp Hạ viện Hoa Kỳ ngày 31-12 công bố toàn văn 255 trang và băng ghi hình tám giờ buổi điều trần kín của ông Jack Smith, cựu công tố viên đặc biệt từng truy tố cựu Tổng thống Donald Trump về các vụ án liên quan đến can thiệp bầu cử và tài liệu mật.
Trong lời khai, ông Smith khẳng định nhóm điều tra của ông đã có “chứng cứ vượt quá nghi ngờ hợp lý” để truy tố và kết tội ông Trump âm mưu cản trở việc chứng nhận kết quả bầu cử ngày 6-1-2021. Ông nói ông Trump là “người có tội trạng nặng nề nhất và chịu trách nhiệm cao nhất” trong toàn bộ âm mưu đảo ngược kết quả bầu cử.
Theo ông Smith, các tuyên bố gian dối của ông Trump về gian lận phiếu bầu “hoàn toàn thất thiệt và phi lý,” nhưng ông vẫn cố tình phổ biến để gây áp lực lên các cơ quan công quyền. Khi được hỏi liệu các phát biểu ấy có thuộc phạm vi tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ Nhất hay không, ông đáp: “Hoàn toàn không. Tự do phát biểu không bao gồm hành vi dùng lời nói sai sự thật để phá hoại tiến trình hợp pháp của chính phủ.”
Ông Smith cho biết đã yêu cầu được ra điều trần công khai nhưng phía Cộng hòa, hiện kiểm soát Ủy ban Tư pháp do Dân biểu Jim Jordan lãnh đạo, đã bác bỏ. Hai vụ truy tố từng do ông phụ trách — một về hồ sơ mật, một về cản trở bầu cử — đều bị hủy bỏ từ khi ông Trump trở lại chức tổng thống.
Cựu công tố viên nói ông không bất ngờ nếu Bộ Tư pháp dưới chính quyền mới truy tố ngược lại chính ông, do lập trường của ông trong các cuộc điều tra trước đây.
Chính quyền Trump hoãn tăng thuế nhập cảng đồ gỗ và tủ bếp thêm một năm
Tòa Bạch Ốc hôm 31-12 loan báo sẽ tạm ngưng một năm việc tăng thuế nhập cảng đối với các mặt hàng nội thất bọc nệm, tủ bếp và bàn trang điểm, vốn dự trù áp dụng kể từ ngày đầu năm 2026.
Theo quyết định mới, mức thuế nhập cảng các loại bàn ghế bọc nệm sẽ giữ nguyên 25%, thay vì tăng lên 30%, còn thuế với tủ bếp và bàn trang điểm sẽ chưa tăng lên 50% như dự tính. Chính quyền cho biết biện pháp này nhằm tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng đang tiến hành với đối tác thương mại về vấn đề tương hỗ và an ninh kinh tế.
Bước nhượng bộ này tiếp nối việc giảm thuế một số thực phẩm nhập cảng hồi tháng 11, trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ chịu áp lực giá sinh hoạt tăng. Giá hàng nội thất trong tháng 11-2025 đã tăng 4,6% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức lạm phát trung bình 2,7%.
Khi công bố sắc thuế vào tháng 9, Tổng thống Donald Trump nói rằng mục tiêu là phục hồi kỹ nghệ sản xuất đồ gỗ tại North Carolina, nơi từng mất một nửa số việc làm trong thập niên 2000 vì cạnh tranh từ Châu Á.
Tổng thống Trump phá đám tiệc giao thừa với lời chỉ trích “gian lận Somalia”
MAR-A-LAGO – Trong buổi tiệc mừng năm mới tại dinh thự Mar-a-Lago tối 31-12, Tổng thống Donald Trump bất ngờ chuyển hướng câu chuyện sang cáo buộc gian lận trợ cấp xã hội tại Minnesota, gọi đó là “gian lận Somalia”.
Ông Trump khen ngợi Dân biểu Tom Emmer, người đã lên truyền hình nói về vụ việc liên quan đến các trung tâm giữ trẻ do người Somalia điều hành. “Chúng ta đang trở lại nhanh hơn ai nghĩ,” ông nói, rồi thêm: “Họ đã đánh cắp 18 tỷ Mỹ kim – chỉ mới là con số chúng ta biết thôi. California còn tệ hơn, Illinois còn tệ hơn, và đáng buồn thay, New York cũng vậy.”
Vụ việc nổi lên sau khi một nhà làm phim YouTube cánh hữu đăng video cáo buộc gian lận 100 triệu Mỹ kim tại các trung tâm giữ trẻ Somalia ở Minnesota – tất cả đều bị tạm ngưng hoạt động gần đây. Một giới chức Cộng hòa hàng đầu tiểu bang thừa nhận đã chỉ dẫn nhà làm phim đến các địa điểm này.
Lời chỉ trích của ông Trump được đưa ra giữa lúc giới đồng minh của ông dùng câu chuyện này để đánh lạc hướng dư luận khỏi hồ sơ Jeffrey Epstein mới công bố, trong đó có những chi tiết bất lợi về quan hệ giữa ông Trump và Epstein.
Trump Bị Lật Tẩy Nói Dối Sau Khi Thua Kiện
Hôm thứ Ba, một tòa án phán rằng Trump không hội đủ điều kiện để đặt Vệ binh Quốc gia California dưới quyền liên bang, và ra lệnh trả quyền chỉ huy lại cho Thống đốc Gavin Newsom. Phán quyết này đến sau một diễn biến khác tại Tối Cao Pháp Viện, làm dấy lên nghi ngờ lớn về lý lẽ pháp luật mà phía Trump đưa ra để biện minh cho việc đưa Vệ binh Quốc gia vào nhiều nơi.
Hôm thứ Tư, Trump viết trên Truth Social rằng chính quyền của ông “rút” quân, khiến người đọc có thể hiểu đây là quyết định tự nguyện. Trump còn nói lực lượng có thể trở lại nếu tội phạm “bắt đầu tăng” trong tương lai.
Nhưng Thống đốc Illinois J.B. Pritzker phản bác ngay trên Bluesky, gọi đó là lời nói dối. Pritzker nói Trump thua trước tòa khi Illinois đứng ra chống lại ý định đưa Vệ binh Quốc gia vào các thành phố, và vì thua kiện nên Trump buộc phải lùi.
Newsom cũng lên tiếng trên X, nói Trump rốt cuộc cũng phải nhìn nhận thất bại, và nhắc lại lập trường của California: việc liên bang tiếp quản Vệ binh Quốc gia tiểu bang là trái luật.
Một số người quan sát đánh giá đây là một thất bại nặng đối với một chính sách then chốt của nhiệm kỳ hai của Trump. Nhà khoa học chính trị David Darmofal viết rằng Pritzker đã thắng Trump ngay ở điểm trọng yếu đó. Doanh nhân Spencer Hakiman thì gọi cú thua tại tòa là một sự bẽ bàng.
Tối Cao Pháp Viện Roberts Bị Cáo Buộc “Tẩy Rửa Pháp Lý” Cho Các Đòi Hỏi Của Trump
HOA THỊNH ĐỐN — Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, dưới sự lãnh đạo của Chánh án John Roberts, đang bị chỉ trích vì bị cho là đã “sanewashing” — tạm dịch: làm cho những đòi hỏi cực đoan trở nên có vẻ hợp lý — đối với các yêu sách pháp lý của Tổng thống Donald Trump.
Theo phân tích của Erin M. Carr đăng trên tạp chí The New Republic, sau khi Tối Cao Pháp Viện trao cho Trump mức miễn trừ pháp lý gần như tuyệt đối, tổng thống đã ban hành sắc lệnh hành pháp với tốc độ kỷ lục. Phần lớn các sắc lệnh này được tòa án chấp thuận thông qua “shadow docket” — cơ chế xét xử nhanh, không tranh luận công khai.
Carr cho rằng chiến lược tái cấu trúc guồng máy chính quyền của Trump dựa nhiều vào ngôn từ hơn là nền tảng pháp lý vững chắc, nhưng lại được tòa án hợp thức hóa. Bà mượn khái niệm “sanewashing,” vốn dùng để chỉ cách truyền thông dòng chính làm cho những phát biểu rời rạc của Trump trở nên dễ chấp nhận, để mô tả cách Tối Cao Pháp Viện xử lý các sắc lệnh hành pháp gây tranh cãi.
Theo Carr, đây không phải hiện tượng mới. Trong suốt hai thập niên qua, Tối Cao Pháp Viện Roberts đã nhiều lần làm suy yếu các bảo đảm về thủ tục tố tụng, trách nhiệm chính trị và quyền dân sự, đồng thời củng cố quyền lực cho chính tòa án, các tập đoàn, giới vận động súng đạn, các nhóm Kitô giáo bảo thủ và những chính quyền tiểu bang được hậu thuẫn bởi các đơn vị bầu cử bị vẽ lại có lợi.
Gần đây, vai trò này càng thể hiện rõ qua shadow docket. Carr nhận định tòa án đã can thiệp vào các tranh chấp pháp lý lớn liên quan đến chính quyền Trump, mô tả các phán quyết của tòa cấp dưới nhằm ngăn chặn hành vi bị xem là trái luật của chính quyền như những “tình trạng khẩn cấp,” từ đó biện minh cho việc đứng về phía tổng thống. Theo bà, cơ chế này đã được mở rộng gần như chỉ để phục vụ cho chính quyền Trump.
Carr cảnh báo rằng việc “tẩy rửa” luật pháp và dữ kiện theo cách này đang hợp thức hóa các lý thuyết chống dân chủ, dựa trên cách diễn giải Hiến pháp thiên lệch và phi lịch sử, đe dọa làm băng hoại nền dân chủ và cả cảm thức chung về thực tại.
Hoa Kỳ ấn định biểu thuế lợi tức mới cho năm 2026
Từ đầu năm 2026, Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS) chính thức áp dụng biểu thuế lợi tức mới, kèm mức khấu trừ tiêu chuẩn và tín dụng thuế được nâng cao — những thay đổi dự kiến sẽ giảm gánh nặng thuế vụ cho nhiều tầng lớp lao động.
Đạo luật One Big, Beautiful Bill Act được Quốc hội chuẩn y mùa hè năm ngoái đã ấn định nhiều biện pháp tạm thời từ cải tổ thuế 2017 thành vĩnh viễn, cùng thêm ưu đãi đặc biệt cho người cao niên và lao động nhận tiền boa.
Mức khấu trừ tiêu chuẩn cho hồ sơ nộp năm 2026 được điều chỉnh như sau: 31.500 Mỹ kim cho cặp vợ chồng khai chung (tăng từ 30.000), 15.750 Mỹ kim cho độc thân, và 23.625 Mỹ kim cho chủ hộ. Bảng khấu trừ lương mới cũng được ban hành, giúp người lao động sớm nhận lợi ích qua tiền lãnh hằng kỳ.
Riêng người trên 65 tuổi được khấu trừ thêm 6.000 Mỹ kim trên lợi tức An sinh Xã hội chịu thuế, áp dụng đến hết tài khóa 2028 và gấp đôi cho cặp hôn phối đủ điều kiện. Quyền lợi này giảm dần với lợi tức trên 75.000 Mỹ kim (hoặc 150.000 Mỹ kim nếu khai chung).
Các biện pháp của IRS nhằm chống “trượt khung thuế” do lạm phát, đồng thời thúc đẩy sức mua trong bối cảnh kinh tế mới.
California Áp Dụng Hàng Loạt Luật Mới Từ Đầu Năm 2026
SACRAMENTO — Bước sang năm 2026, California bắt đầu thi hành hàng loạt luật mới được thông qua trong năm qua, tác động trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của phần lớn cư dân trong tiểu bang. Các luật này trải rộng từ giáo dục, y tế, lao động, tiêu dùng cho đến nhà ở và quyền cá nhân.
Thống đốc Gavin Newsom đã ký gần 800 đạo luật trong năm 2025. Một số đã ban hành từ trước, nay mới đến thời điểm áp dụng. Văn phòng thống đốc gọi 2025 là “năm không chịu kết thúc,” và những hệ quả của nó tiếp tục kéo dài sang năm mới.
Trong lĩnh vực y tế, các chương trình bảo hiểm lớn buộc phải chi trả điều trị hiếm muộn, kể cả thụ tinh trong ống nghiệm. Giá insulin được khống chế ở mức 35 Mỹ kim cho mỗi 30 ngày, và tiểu bang bắt đầu bán bút insulin giá 11 Mỹ kim. Người làm trong các dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhạy cảm được tăng quyền bảo vệ đời tư.
Về pháp lý và an ninh, nhân viên công lực khi thi hành nhiệm vụ phải để lộ tên hoặc số hiệu, không được che mặt, trừ một số trường hợp đặc biệt. Một khung thời gian hai năm cũng được mở lại để người trưởng thành nộp đơn kiện các vụ xâm hại tình dục từng bị che giấu nhưng đã quá hạn trước đây. Các cặp vợ chồng thuận tình ly dị được phép nộp đơn chung, giảm thủ tục và chi phí.
Trong sinh hoạt tiêu dùng, túi nhựa bị loại bỏ hoàn toàn tại quầy tính tiền siêu thị. Các dịch vụ giao thức ăn buộc phải hoàn tiền nếu giao sai hoặc không giao, và phải có bộ phận tiếp khách bằng người thật. Công ty cho thuê xe phải báo giá trọn gói ngay từ đầu. Các nền tảng phát video không được phát quảng cáo lớn tiếng hơn nội dung chính. Lệ phí thấu chi tại các hiệp hội tín dụng bị khống chế.
Về lao động và kinh tế, lương tối thiểu toàn tiểu bang tăng lên 16.90 Mỹ kim một giờ. Tài xế Uber và Lyft được phép tổ chức nghiệp đoàn dù vẫn là lao động độc lập. Một số thủ tục cho nhà hàng nhỏ được giản lược, trong khi việc khai thác dầu tại Trung California được cho phép mở rộng.
Trong giáo dục, học sinh trung học công lập đủ điều kiện sẽ được nhận thẳng vào hệ thống đại học California State University. Trường công lập phải có ít nhất một phòng vệ sinh trung lập giới tính và phải hạn chế việc sử dụng điện thoại di động trong khuôn viên trường. Nhân viên di trú liên bang không được vào khu vực nội bộ trường học nếu không có trát tòa.
Luật mới cũng buộc các nền tảng mạng xã hội phải có nút xóa tài khoản rõ ràng, và yêu cầu các công ty trí tuệ nhân tạo áp dụng biện pháp bảo vệ trẻ vị thành niên. Một cơ quan dân quyền cấp tiểu bang được thành lập để đối phó với bài Do Thái và các hình thức kỳ thị trong học đường.
Về động vật và nhà ở, việc cắt móng mèo bị cấm trừ trường hợp y khoa cần thiết. Chủ nhà phải cung cấp bếp và tủ lạnh hoạt động được cho người thuê, và phải thay thế nếu có lệnh thu hồi từ nhà sản xuất.
Phần lớn các luật này có hiệu lực từ ngày đầu năm mới, phản ánh đường lối lập pháp của đa số Dân Chủ đang kiểm soát toàn bộ guồng máy chính quyền California. Các thay đổi được kỳ vọng sẽ định hình sinh hoạt tiểu bang trong nhiều năm tới, đồng thời tiếp tục gây tranh luận tại tòa án và trong dư luận.
Việt Nam: Ông Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài nói gì khi lãnh án 17 năm tù?
Tòa án Nhân dân Hà Nội ngày 31-12-2025 tuyên mỗi người 17 năm tù giam đối với nhà báo Lê Trung Khoa và luật sư Nguyễn Văn Đài, trong hai phiên sơ thẩm riêng biệt về tội “làm, tàng trữ, phát tán thông tin chống Nhà nước”.
Sau bản án, ông Lê Trung Khoa — chủ bút Thoibao.de, đang cư ngụ tại Đức với song tịch Đức-Việt — nhận định với BBC: “Đây là bản án hoàn toàn mang tính chất áp đặt và được chuẩn bị trước”. Còn luật sư Nguyễn Văn Đài bình thản: “Tôi nhận tin một cách hết sức bình thường và khẳng định nó không có giá trị gì với bản thân tôi”.
Phiên tòa sáng cùng ngày vắng mặt ông Khoa, xét xử thêm ba bị cáo Đỗ Văn Ngà (Gia Lai), Huỳnh Bảo Đức (Sài Gòn) và Phạm Quang Thiện (Hà Nội) cùng tội danh theo khoản 2 Điều 117 Bộ luật Hình sự. Tòa buộc tội ông Khoa “bịa đặt, xuyên tạc, phỉ báng chính quyền”, song ông đang ngoài lãnh thổ nên chưa thể thi hành án.
Sự việc diễn ra vào giờ chót năm cũ, thu hút dư luận quốc tế theo dõi diễn biến.
Gửi ý kiến của bạn
