Trên bản đồ trái đất, ranh giới hòa bình càng ngày càng mong manh.
Thế giới sau mười năm như một bản đồ chằng chịt vết thương. Số cuộc chiến đang diễn ra tăng nhanh, nhiều nơi đẫm máu, nhiều nơi âm ỉ chỉ chờ bùng nổ. Trong số đó, bảy điểm nóng sau đây đáng được theo dõi đầu năm 2026.
1. Trung Hoa và Đài Loan – chân trời dậy sóng.
Chênh lệch quân lực giữa hai bờ eo biển quá lớn: Trung Quốc chiếm hơn 12% chi tiêu quân sự toàn cầu, còn Đài Loan chưa tới 1%. Bắc Kinh có thể chờ thời cơ ra tay nếu cảm thấy Washington lơi tay bảo hộ, hoặc khi tính toán kinh tế nghiêng về phía tấn công. Một cuộc phong tỏa dễ xảy ra hơn xâm lược, nhưng cũng đủ thổi bùng khủng hoảng quốc tế, kéo theo trả đũa quân sự lẫn kinh tế từ Mỹ và đồng minh.
2. Ấn Độ và Pakistan – hận thù chưa dứt.
Hai cường quốc nguyên tử này vừa kịp lùi khỏi bờ vực sau vụ đụng độ ở Kashmir hồi tháng Tư, khiến hơn 50 người chết. Dù ngưng bắn được tái lập, căng thẳng vẫn ngấm ngầm. Pakistan, dưới bàn tay sắt của Thống chế Asim Munir, đang thắt chặt quyền lực; còn Ấn Độ, nhờ kinh tế vươn mạnh, ngày càng bỏ xa nước láng giềng. Giữa lúc Mỹ lơ là vai trò trung gian vì chiến tranh thuế quan, nguy cơ bùng nổ trở lại là điều không thể xem thường – nhất là khi đôi bên ngày càng ít nhịn hơn trước.
3. Nga và Ukraine – cuộc chiến mệt mỏi.
Sau ba năm giao tranh, Nga thiệt hại hơn một triệu binh sĩ mà chỉ chiếm thêm 1,3% lãnh thổ Ukraine. Thế bế tắc này có thể kéo dài, đóng băng, hoặc tan vỡ bằng một thỏa thuận. Nhưng vẫn còn hai khả năng khác: tuyến phòng thủ của Ukraine sụp đổ hoặc nội bộ rạn nứt – hay nước Nga kiệt quệ khi bị không kích làm tê liệt dầu mỏ. Cả hai trường hợp khi xảy ra đều có thể làm chấn động châu Âu và thế giới.
4. Israel và Hamas – giữa tro tàn Gaza.
Thành phố Gaza tan hoang, gần 80% nhà cửa hư hại, hơn 60 triệu tấn gạch vụn. Cái gọi là “ngưng bắn” mới chỉ là tạm ngừng đau khổ. Quân Israel vẫn giữ nửa lãnh thổ, còn Hamas chưa chịu giao vũ khí. Mỗi bên đều tố cáo bên kia vi phạm hòa ước. Nếu ông Trump còn muốn làm “người dàn xếp”, và có lực lượng quốc tế vào gìn giữ, Gaza mới mong xây dựng lại. Nhưng trước mắt, viễn cảnh bình yên vẫn xa.
5. Congo và Rwanda – bóng ma từ mỏ cobalt.
Miền đông Congo lại sôi lửa. Quân phiến loạn M23, do Rwanda hậu thuẫn, chiếm thành phố Goma và nhiều vùng giàu khoáng sản — nơi chiếm tới 76% sản lượng cobalt thế giới. Rwanda bị nghi vừa viện trợ, vừa gửi quân trực tiếp, trong khi Congo nhận thêm quân của Uganda dưới danh nghĩa “hợp tác an ninh”. Dầu, vàng, khí đốt và kim loại quý khiến các nước nhỏ cũng muốn chen chân. Một thỏa thuận ký ở Washington chẳng giúp được bao nhiêu – chiến tranh chỉ đang tạm ngủ.
6. Sudan – lửa chưa tàn ở Phi châu.
Hai lực lượng, Quân đội Chính phủ (SAF) và lực lượng bán quân sự RSF, vẫn chém giết tại Khartoum và Darfur. Hơn mười một triệu người mất nhà, hai triệu người sắp đói. Ai Cập hậu thuẫn chính phủ; Các Tiểu vương quốc Ả Rập giúp phe RSF, dù chối cãi. Nếu các thế lực bên ngoài tìm thấy lợi ích hòa bình – dầu, vàng và cửa ngõ Hồng Hải – Sudan có thể trở thành sàn đàm phán, cũng như cơ hội cho ông Trump muốn ghi công hòa giải.
7. Venezuela – bóng Mỹ trên bờ Caribbean.
Washington đang rầm rộ điều quân quanh Venezuela dưới chiêu bài “bảo vệ Tây bán cầu” và chống buôn lậu ma túy. Mục tiêu thật có thể là mau chóng lật đổ tổng thống Maduro. Không ai chắc Mỹ sẽ đi xa đến đâu: không kích có thể xảy ra, dù đổ bộ thì khó. Maduro chẳng thiếu kẻ thù — mới đây ông còn đòi phần lớn lãnh thổ Guyana, dẫu Tòa án Quốc tế đã cấm. Việc Caracas tuyên bố “bầu cử thống đốc” ở vùng đất mình không kiểm soát chỉ khiến nguy cơ đụng độ với Mỹ càng gần thêm.
Trên bản đồ trái đất, ranh giới hòa bình càng ngày càng mong manh. Khi các cường quốc chọn quyền lợi hơn công lý, và những quốc gia vừa nhỏ vừa nghèo bỗng trở thành bàn cờ cho kẻ khác, thế giới 2026 có thể bước vào một thời kỳ mới — không phải chiến tranh toàn diện, nhưng chắc hẳn là không hòa bình.
VB tóm lược
(Theo phân tích của The Economist, Sondre Ulvund Solstad)
Gửi ý kiến của bạn
