Một văn bản nội bộ của Sở Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ, do hãng thông tấn AP tiếp cận được, cho thấy cơ quan này cho phép nhân viên di trú dùng vũ lực xông vào tư gia để bắt người mà không cần trát tòa do thẩm phán ký.
Một văn bản nội bộ của Sở Di Trú và Hải Quan Hoa Kỳ (ICE) cho phép nhân viên di trú dùng vũ lực xông vào tư gia để bắt người mà không cần trát tòa do thẩm phán ký. Văn bản này đánh dấu một sự đổi hướng rõ rệt so với cách thi hành lâu nay, vốn nhằm tránh việc công quyền xâm phạm không gian riêng tư của người dân, theo bản tin của The Associated Press.
Theo nội dung trong văn bản, ICE cho rằng chỉ cần một trát hành chánh — tức giấy do chính cơ quan di trú ban hành — là đủ để vào nhà người đã có lệnh trục xuất chung cuộc. Giới luật sư và các tổ chức bảo vệ quyền di dân cho rằng cách hiểu này đi ngược lại Tu chính án Thứ Tư của Hiến pháp Hoa Kỳ, vốn quy định rõ: lực lượng công quyền không được tự ý vào tư gia nếu không có trát tòa do thẩm phán ký, trừ những trường hợp rất hạn chế.
Chỉ thị này được ban hành trong lúc chính quyền Trump mở rộng chiến dịch bắt giữ và trục xuất trên toàn quốc, điều động thêm hàng ngàn nhân viên di trú. Tại những thành phố như Minneapolis, sự thay đổi trong cách thi hành đã nhanh chóng thể hiện qua các cuộc bố ráp ngay trong khu dân cư.
Suốt nhiều năm, các văn phòng trợ giúp pháp lý và các tổ chức cộng đồng vẫn khuyến cáo cư dân không mở cửa cho nhân viên di trú nếu họ không xuất trình trát tòa có chữ ký thẩm phán. Lời khuyên này dựa trên án lệ lâu đời của Tối Cao Pháp Viện, coi tư gia là nơi được Hiến pháp bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Bản ghi nhớ của ICE, theo nhiều người, đã trực tiếp phủ nhận hướng dẫn ấy, đúng vào lúc các cuộc bắt giữ đang gia tăng.
Văn bản này không được phổ biến rộng rãi trong nội bộ ICE. Theo đơn tố giác của người trong cuộc, văn bản chỉ được cho một số viên chức xem, nhưng lại được dùng để huấn luyện nhân viên mới. Những người này được yêu cầu làm theo nội dung ghi nhớ, dù các tài liệu huấn luyện chính thức của Bộ Nội An trước đó lại nói điều khác.
Chưa rõ chỉ thị này đã được áp dụng rộng đến mức nào. Tuy nhiên, phóng viên AP tận mắt chứng kiến nhân viên ICE dùng búa phá cửa xông vào nhà một người gốc Liberia tại Minneapolis hôm 11 tháng 1 năm 2026. Trong cuộc bắt giữ đó, các nhân viên mặc trang bị chiến thuật nặng, mang súng, và chỉ có trát hành chánh trong tay — không có trát tòa của thẩm phán.
Bản ghi nhớ do quyền giám đốc ICE Todd Lyons ký ngày 12 tháng 5 năm 2025. Văn bản nêu rằng tuy trước đây Bộ Nội An không dựa vào trát hành chánh để bắt người ngay tại nhà riêng, nhưng nay văn phòng pháp lý của bộ cho rằng Hiến pháp, Luật Di Trú và các quy định hiện hành không cấm việc này. Ghi nhớ không giải thích rõ lập luận pháp lý dựa trên cơ sở nào, cũng không nói đến những hệ quả pháp lý có thể phát sinh.
Trả lời AP qua điện thư, phát ngôn viên Bộ Nội An Tricia McLaughlin nói rằng những người bị phục vụ trát hành chánh đều đã trải qua đầy đủ thủ tục pháp lý và đã có lệnh trục xuất chung cuộc. Bà cho biết các trát này dựa trên căn cứ khả tín, và cho rằng Tối Cao Pháp Viện cùng Quốc Hội từng thừa nhận vai trò của trát hành chánh trong việc thi hành luật di trú. Tuy nhiên, bà không trả lời câu hỏi liệu nhân viên ICE đã bao nhiêu lần xông vào nhà dân chỉ với loại trát này kể từ khi bản ghi nhớ được ban hành.
Theo đơn tố giác do tổ chức Whistleblower Aid đại diện, đây là một chỉ thị mang tính kín đáo và có dấu hiệu trái với tinh thần Hiến pháp. Trong thời gian gần đây, nhiều vụ bắt giữ diễn ra tại nhà riêng hoặc cơ sở buôn bán, được ghi hình và phổ biến rộng rãi, khiến vấn đề loại trát được sử dụng trở thành tâm điểm tranh luận.
Về nguyên tắc pháp lý lâu nay, trát hành chánh chỉ cho phép bắt một cá nhân xác định, chứ không cho phép cưỡng bách vào nơi riêng tư nếu không có sự đồng ý của người bên trong. Chỉ trát do thẩm phán ký mới trao thẩm quyền đó. Mọi hoạt động của lực lượng liên bang, kể cả ICE, đều chịu sự ràng buộc của Tu chính án Thứ Tư, nhằm ngăn chặn việc công quyền lạm quyền khi lục soát và bắt giữ.
Văn bản nêu rõ: nhân viên phải gõ cửa, xưng danh và nói rõ mục đích. Việc vào nhà chỉ được thực hiện trong khoảng từ 6 giờ sáng đến 10 giờ đêm. Người bên trong phải được cho một khoảng thời gian hợp lý để tự mở cửa. Nếu họ từ chối, nhân viên được phép dùng mức vũ lực cần thiết để vào.
Theo Whistleblower Aid, có người chỉ được xem bản ghi nhớ dưới sự giám sát của cấp trên, không được chép tay hay giữ bản sao. Chỉ sau khi tìm được con đường hợp pháp để chuyển tài liệu cho Quốc Hội, nội dung này mới được đưa ra trước công luận.
Trong khi ICE vẫn công khai nói rằng nhân viên mới được huấn luyện tôn trọng Tu chính án Thứ Tư, lời trình bày của người tố giác cho thấy cách huấn luyện thực tế đang đi theo hướng khác. Nhiều người dự đoán chỉ thị này sẽ sớm bị đưa ra trước tòa, mở ra một cuộc tranh luận lớn về ranh giới giữa quyền hành của chính quyền và cánh cửa tư gia của người dân.
Gửi ý kiến của bạn
