Hôm nay,  

Mùa Thu Cuộc Đời

28/09/201300:00:00(Xem: 10802)
Cao Đắc Vinh
(Phóng tác theo lá thư của người bạn cũ từ Paris)

Anh yêu dấu,

Lâu lắm rồi không gặp lại nhưng vẫn nhớ anh.

Nhớ để lòng mà không viết thư... vì tuổi già thấy thời gian qua nhanh! Dạo này chậm chạp, không còn năng nổ như xưa nên thúc thủ chẳng còn ôm đồm được nhiều việc. Buổi sáng vừa thức dậy với ánh nắng bình minh, trang điểm qua loa rồi thu dọn công việc nhà, quanh quẩn đã đến bữa cơm chiều rồi đi ngủ sớm.

Paris đang vào thu, chỉ mấy hôm thôi mà lá trên cây ngả hết sang mầu vàng. Vườn Luxembourg mùa này có những pho tượng trắng lặng yên nhìn lá rụng chung quanh. Tội nghiệp quá vì phải đứng khỏa thân suốt ngày trong tiết thu giá lạnh! Mặt trời thường dậy trễ, có khi ngủ quên nên coi như nắng nóng mùa hè đã qua. Từ sáng đến chiều, thành phố một mầu xám, lúc nào cũng mơ màng trong sương khói. Dân Parisien bắt đầu mang áo len ra mặc cùng với khăn quàng cổ để tránh cảm lạnh. Chắc anh chẳng còn hình dung nổi trời mùa thu Paris ảm đạm như thế nào vì xa cách đã lâu? Nhớ lại khi xưa đã nói với anh, trong năm có hai mùa mà em thích nhất là xuân và thu, anh còn nhớ không?

Em vẫn thế... Anh ơi! Tuy bề ngoài có thay đổi nhưng tình cảm bên trong vẫn là cô em gái anh ngày xưa. Đôi khi ngồi một mình, em nhớ lại quãng đời đã qua từ khi biết yêu lần đầu đến bây giờ lên chức bà ngoại... Em kể anh nghe chuyện bốn mùa trong năm so với hai mùa trong đời người con gái, anh xem có đúng không?

Theo em, hai thời điểm nhiều hiện tượng nhất của người phụ nữ tựa như dấu ấn trên đường đời... đó là mùa xuân vào đời và tuổi già vào thu. Mùa xuân của tuổi trẻ lúc nào cũng linh hoạt, yêu đương chan hòa để hương đồng hoa nở ngập chân trời; chợt đến lúc tuổi vào thu thì cuộc sống trở nên tĩnh lặng trước cảnh “lá rụng về cội” của một ngày mai không xa. Từ xưa, con người chỉ mong mỏi chờ đợi mùa xuân và lạnh lùng nhìn thu đi không chút lưu luyến nhưng riêng em nhận thấy: “Có phải giữa cảnh thu cô liêu ấy, luôn luôn chất chứa hương xuân muộn màng mà người đời vô tình hay cố tình thờ ơ?”

Người con gái lúc còn trẻ ví như hoa xuân. Hoa đẹp nên dễ cảm lòng người giống chân dung cô thiếu nữ tuổi xuân thì. Em không nhớ hết tên của những chàng trai theo đuổi dạo đó vì nhiều lắm... nhưng rồi cũng chỉ chọn và sống với một người như anh thấy! Đời sống làm vợ, chăn gối với chồng dù bất mãn, bất hạnh hay hạnh thông, hạnh phúc... tất cả cũng đều quy vào cái mối duyên nợ đồng lần.

Đến tháng mười là gần cuối năm, mùa thu đang về trong cảnh vật u buồn. Lá đổi mầu vàng rồi la đà lìa cành chẳng khác gì hình bóng an phận của người đàn bà lúc tuổi vào thu và em cũng chẳng nghĩ rằng dịch vụ cắt mổ trong ngành thẩm mỹ là một giải pháp níu kéo thời gian hữu hiệu. Luật vô thường của tạo hóa, thay xác đổi hình là định đề chung cho cả con người và thiên nhiên nhưng tiếc thay trên thế gian ít có kẻ cảm nhận được vẻ đẹp nâu sòng... thiền tịch của mùa thu.

Thu đang về nên đường phố ngập lá vàng. Đi trong vườn Luxembourg, mỗi bước chân đạp trên lá khô... xào xạc nghe như tiếng mưa rơi! Những cặp tình nhân không còn ngồi ôm nhau trên ghế đá mà hẹn hò trong các quán cà phê sưởi ấm. Hình ảnh công viên với hàng cây trơ trụi, lá lìa cành lướt trên vai những pho tượng. Anh ơi! Hình như tình yêu con người ta cũng thế... hoàn toàn vô cảm và bất động trước cảnh thu cho nên họ thường mang tâm trạng chán nản đi tìm mùa xuân ở nơi khác. Thỉnh thoảng nghe tin có người bạn cũ ly dị vợ, trở về quê hương cưới cô gái trẻ mà thấy buồn cho tình đời anh ạ!

Tóm lại, nghe em kể chuyện chắc anh cũng đồng ý về nét đẹp diễm lệ của mùa thu. Nó không rực rỡ như lúc xuân về! Cái đẹp kín đáo phải để tâm vào mới thấy... trầm lắng, thơ thẩn như nai vàng ngơ ngác đạp trên lá khô, như trái chín trên cây nứt lớp vỏ ngoài tỏa mùi thơm vị ngọt, như lúa chín trên đồng nở rộ giữa mùa gặt ngạt ngào hương quê... Người nghệ sĩ thường cảm nhận mùa thu dễ dàng là vì thế phải không anh?

Nói đến tình yêu thì bao la vô cùng. Chuyện của ai cũng duy nhất, cũng đẹp và thơ mộng ở thuở ban đầu nhưng khi bước vào mùa thu cuộc đời mà trái tim vẫn tha thiết rộn ràng với tình yêu ấy thì mới là điều đáng kể! Lúc đó, không nhất thiết họ còn nhìn vẻ đẹp người tình trăm năm qua đôi mắt mà tất cả đều phát ra từ tiếng đập của con tim... Âm thanh này tựa như hơi thở sẽ theo họ đến giây phút cuối cùng để cùng sống, cùng chết và cùng mãn nguyện khi lìa trần. Người ấy quả thật may mắn... anh đồng ý không?

Đời người con gái cũng trải qua bốn mùa. Xuân là tuổi dậy thì, hè yêu đương đến thu thì trời đã chiều và khi đông về, mọi vật cô đọng để sửa soạn giã từ trong chuyến phiêu du một chiều và lẽ dĩ nhiên, anh sẽ không bao giờ còn nhận được thư em nữa!

Anh ơi! Tất cả đều âm thầm trôi nhanh và mùa xuân con gái luôn luôn vội vàng... vội vàng quá đến nỗi em cứ ngỡ mọi dư âm của dòng đời vừa qua mang ít nhiều xao xuyến lỡ làng. Không nói nhưng chắc anh cũng biết... Em đang thấy những tàn phai trong mùa thu đời mình!

Cuối thư, chúc anh một ngày vui vì... không vui cũng mất một ngày và nguyện cầu anh sẽ là “người đàn ông may mắn” trong câu chuyện “mùa thu cuộc đời” em vừa kể!

Em của anh,

Cao Đắc Vinh

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.