Hôm nay,  

Cõi Thiên Đường

04/10/201300:00:00(Xem: 7929)
Chuyện rửa tiền và thiên đường trốn thuế ai cũng có nghe nói đến nhưng ít người biết rõ là gì.

Theo Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, 50% giao dịch tiền tệ quốc tế đều thông qua thiên đường trốn thuế.

* * *

Ngân hàng Thụy Sĩ HSBC bị xì can đan

Tháng 6, 2013 chương trình phóng sự điều tra (journal d'enquête) của đài TV France 2 có cho trình chiếu xì can đan trốn thuế của của các chánh khách, nhà tư bản, kỹ nghệ gia, đại gia, nghệ sĩ, tài tử, nhà kinh doanh,… hầu như trên khắp thế giới.

Riêng Pháp mất lối 60 tỉ euros mỗi năm vì tiền đã bay về cõi thiên đường trốn thuế.

Được biết, năm 2008 Hervé Falciani, một chuyên viên tin học cao cấp của Ngân hàng HSBC,Genève đã bỏ trốn về Pháp với 3 cái đĩa cứng (hard disk) chứa danh sách 121 000 trương mục, tên tuổi và địa chỉ của khách hàng khắp thế giới…. Trong số nầy cũng thấy có cả tên của nhiều nhân viên ngân hàng HSBC, Genève. Có lẽ họ cho mượn tên để ăn tiền "cò"?

Hervé Falciani thố lộ là anh muốn đánh thức dư luận về vấn nạn rửa tiền của người giàu (có ai tin không?).

Lúc đầu, chánh phủ Thụy sĩ coi Hervé như một tên lưu manh ăn cắp tài liệu ngân hàng nên đến khám xét nhà của anh ta. Thấy bất ổn cho tánh mạng, Hervé Falcini lẹ chân vọt qua Pháp và giao danh sách trên cho giới chức trách nhiệm của cơ quan Thuế vụ Bercy. Sau khi gạn lọc, bỏ bớt một số tên rồi thì vẫn còn trên 3000 trương mục được xác nhận là của khách hàng có địa chỉ tại Pháp. Trớ trêu thay chính những người trách nhiệm thuế vụ lại than phiền rằng chánh phủ Pháp đã làm áp lực và gây trở ngại (entraves) trong cuộc điều tra… Nói trắng ra là cấp lãnh đạo chánh phủ muốn bao che một vài tên tuổi có máu mặt chẳng may nằm trong danh sách Falciani. Trong số tên khách hàng có Jerôme Cahuzac,chủ tịch Ủy ban tài chánh và sau nầy là Tổng trưỡng Ngân sách của Tổng thống F. Hollande.

Được biết giám đốc HSBC Paris là Antoine Cahuzac và đồng thời cũng là em ruột của cựu Tổng trưởng ngân sách Jérôme Cahuzac.

Kết cuộc là ngài tổng trưởng phải bay chức trong sự ê chề và nhục nhã.

Nhận thấy tình hình không thuận lợi Hervé Falciani bỏ Pháp và trốn sang Tây Ban Nha.

Thụy Sĩ yêu cầu Tây Ban Nha cho phép dẫn độ Falciani trở về Thuỵ Sĩ về tội ăn cắp danh sách khách hàng nhằm mục đích để bán cho một ngân hàng nào đó tại Á châu.

Tây Ban Nha từ chối, và cho phép Hervé Falciani ở lại Madrid dưới sự bảo vệ vô cùng cẩn mật của giới chức an ninh. Được biết trong danh sách của Falciani có rất nhiều người Tây Ban Nha.
thien-duong-tron-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Chánh phủ Tây Ban Nha thức thời

Chánh phủ Tây Ban Nha hy vọng sẽ truy thu lại được một số tiền thuế và tiền phạt khấm khá giúp giải quyết phần nào tình hình kinh tế khó khăn của đất nước họ..

Cách thức trốn thuế khá phức tạp,và phải cần đến cả một hệ thống bao gồm những nhà làm luật, luật sư, cố vấn tài chánh, kế toán, cố vấn thuế vụ… và sự thông đồng của những ngân hàng gộc trên thế giới.

Trong video, phóng viên có hỏi Hervé Falcioni là tại sao trong danh sách trốn thuế thấy có nhiều compte dormant tức là trương mục không có tiền trong đó. Hervé trả lời đó là những trương mục làm cầu nối để chuyển tiền đi nơi khác.

Thiên đường trốn thuế (Paradis fiscaux, tax haven)

Chúng ta thường nghe nói các tổ hợp quốc tế, các xí nghiệp, các đại tài phiệt, các nhà bào chế dược phẩm, chánh khách, đại gia thường có nhiều cách trốn thuế một cách hợp pháp.

Theo luật pháp quốc tế, sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế đều hợp pháp. Đây không phải là những lãnh thổ "nổi loạn"(rebelles) hay "ăn cướp"(pirates), phát triển âm thầm mà các xứ khác không biết.

Thiên đường trốn thuế tồn tại và phát triển nhờ vào tài sản của các quốc gia Tây phương, đứng đầu là Hoa Kỳ và Châu u.

Nhiều nhân vật đầu não thấy cần phải có sự hiện hữu của các "hôp đen"(boites noires) trong ruột của nguồn máy kinh tế thế giới. Các "hộp đen" che đậy một cách tuyệt vời sự lưu thông, các điểm đi và đến của nguồn vốn đầu tư. Bằng cách nầy họ rất dễ trốn thuế, tạo tham nhũng (corruption), thụt két (détournement), tài trợ ma (financements occultes), và rửa nguồn vốn đầu tư (blanchiments des capitaux).

Sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế theo mô hình hiện nay tương đối còn rất mới mẻ. Nó đi đôi với hiện tượng toàn cầu hóa việc trao đổi kinh tế và sự trổi dậy của chủ nghĩa tự do.

Những lý lẽ để duy trì sự có mặt của thiên đường trốn thuế

Nói chung, tất cả mọi người đều chống đối sự có mặt của thiên đường trốn thuế ngoại trừ phần lớn các cấp lãnh đạo và các giới nắm vận mạng kinh tế thế giới (?). Họ đều muốn có những khu vực thuế khóa ưu đãi (privilégié) cũng như sự bí mật về ngân hàng. Không ít xí nghiệp, cấp điều hành cao nhất CEO, nhà chánh trị, siêu sao về nghệ thuật, tài tử điện ảnh và thể thao thường chọn nơi cư trú là những thiên đường trốn thuế.

Nhà báo Elise Lucet vạch trần thủ đoạn của người trốn thuế

Để hiểu rõ thêm vấn đề thiên đường trốn thuế người gõ xin các bạn theo dõi thiên phóng sự video Cash Investigation -Paradis fiscaux của đài France 2 và do nhà báo Elise Lucet thực hiện.

Một bí mật đã giúp các đại tài phiệt trên thế giới đóng càng ít thuế càng tốt, nhờ vậy họ có thể thu vào những lợi nhuận kết xù. Có tất cả là 40 000 tài liệu (lưu trữ tại Luxembourg) trong đó có rất nhiều hồ sơ cho thấy có vấn đề thuế má rất đáng nghi ngờ… Trong phim, công ty dược phẩm Glaxo bị đem ra trước ánh sáng công luận.

Theo nhà báo Elise Lucet của đài France 2 trong phóng sự Cash Investigation-Paradis Fiscaux cho biết: thay gì lợi tức hàng năm phải chịu trên 33% thuế như trường hợp bên Pháp, nhưng họ chỉ phải đóng thuế rất ít nếu chuyển qua làm ăn bên Luxembourg để được hưởng điều kiện bớt thuế.

Và chỉ phải chịu thuế trên một phần nhỏ trên tổng số lợi tức mà thôi…Có nhiều mánh lắm.
thien-duong-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Các nhà lãnh đạo cao cấp hứa hẹn suông

Danh sách 11 quốc gia bị cựu TT Nicolas Sarkozy tố cáo trước Hội nghị thượng đỉnh Sommet G20.(2009): Antigua-Barbuda, Barbade, Botswana, Brunei, Panama, Seychelles, Trinidad và Tobago, Uruguay và Vunuatu (một đảo ở Nam Thái bình dương).

Các nhà lãnh đạo thế giới như TT Obama, cựu TT Sarkozy, v.v… đều hứa hẹn sẽ đề ra các biện pháp cứng rắn để cải cách thuế khóa hầu dẹp trừ vấn nạn trốn thuế của giới kỹ nghệ và dân nhà giàu và các nhà chánh trị… Nhưng có lẽ còn lâu, lâu lắm mới thực hiện được.

Tổng thống F. Hollande của Pháp thì vừa bị hố to trong vụ xì can đan của cựu tổng trưởng ngân sách Cahuzac. Mất mặt quá vì mang tội rửa tiền. Lúc đầu ông ta thề là không có tiền trong thiên đuờng Suisse nhưng sau đó thì phải thú nhận là có… Chưa chắc là mấy ông khác là hoàng toàn trong sạch đâu.

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

Xưa nay thiên hạ thường nói thiên đường trốn thuế là Thụy Sĩ, Hong Kong, Cayman Islands (Bahamas), Luxembourg, Gibraltar, v.v…

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

10 thiên đường trốn thuế đứng đầu theo trang Forbes.com (Top 10 Tax Havens Forbes.com)

Delaware, Luxembourg, Suisse, Cayman Islands, City of London, Ireland, Bermuda, Singapore, Belgique, HongKong.

Luxembourg là một quốc gia nhỏ bé với diện tích 2,586 km2 và có một dân số là 524,853 người nhưng lại là một quốc gia kỹ nghệ có tổng sản lượng nội địa GDP (PPP) (Gross domestic product and Purchasing power parity) đứng đầu trên thế giới với 81 900 $/người.

Luxembourg has a population of 524,853 (as of October 2012 in an area of 2,586 square kilometres (998 sq mi).

Luxembourg is a developed country, with an advanced economy and the world's highest GDP (PPP) per capita (81 9 00 $).

Mã lai: Đảo Lubuan, thiên đường nhẹ thuế (trích bài của Vietbao.com Sept/21/2013).

"Đảo Labuan của Mã Lai đang bị các sở thuế khắp thế giới quan sát, vì đảo này đang được nhiều công ty đa quốc vào mở văn phòng để trốn thuế: chuyện khởi sự từ năm 2010, chính phủ Mã Lai muốn thu hút vốn từ các nước Hồi Giáo nên ra luật để thiết lập quy chế đặc biệt về tài chánh Hồi Giaó ở đây; từ đó, nhiều quỹ đầu tư và hãng đa quốc, cũng như các cá nhân siêu giàu cũng mở hội bất vụ lợi ở đảo Labuan. Một cao ốc 20 tầng ở Labuan nhìn ra Biển Đông, đã có văn phòng của nhiều ngân hàng thế giới trong đó có: Crédit Suisse, UBS, BNP Paribas, JP Morgan và Deutsche Bank. Theo FSA, từ tháng 1 tới tháng 5-2013, hơn 540 tỷ đôla đã chạy xuyên qua các quỹ đầu tư ở Lubuan, nhiều hơn gấp đôi trọn năm 2012". (Ngưng trích Vietbao.com)

Công ty ngoại biên (Offshore) là gì?

Là những công ty được phép làm ăn một cách hợp pháp bên ngoài lãnh thổ mà nó được thành lập. Đặt tại những thiên đàng trốn thuế, các công ty offshore bắt buộc phải tuân theo nguyên tắc bí mật ngân hàng và kỹ nghệ. Tuy công ty offshore mang một bộ mặt sinh hoạt kinh tế hợp pháp, nhưng nó là công cụ lý tưởng để che giấu sự pha trộn tiền bẩn vào vốn đầu tư với những lợi nhuận hợp pháp.
thien-duong-thue-lubuan
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Nguyên tắc rửa tiền

Tiền mặt quá nhiều, tiền bẩn (tham nhũng, ăn cắp, kinh doanh, đầu cơ tích trữ, làm ăn lương lẹo, cướp, buôn bán vũ khí, cần sa ma túy, bài bạc, buôn lậu, v,v…) cần phải giấu bớt để khỏi phải đống thuế.

Có ba giai đoạn:

Placement-Ký thác (còn gọi là rửa trước prélavage hay ngâm immersion) -Đem ký thác các số tiền bất chánh vào hệ thống ngân hàng hay có thể đổi ra thành séc du lịch traveller's cheque, money order...Mục đích, đem số tiền bất chánh ra khỏi nguồn gốc đầu tiên. Giai đoạn này nguy hiểm nhứt.

Empilage hay Layering (tiếng Anh)-phân tán/ xào trộn (dispersion/brassage)- mục đích xóa mất dấu vết, nguồn gốc của đồng tiền bẩn qua các dịch vụ ngân hàng transaction phức tạp và đồng thời cũng để chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.

Intégration-Hội nhập (recyclage/essorage) xoáy/ vắt

Tiền trở nên trắng sạch, nguồn gốc "bẩn" bị che mất và tiền hội nhập dễ dàng vào hệ thống kinh tế hợp pháp. Sau đó bạn có thể đem sử dụng tiền một cách hợp lệ.

Kỹ thuật rửa tiền

Đầu tư tiền mặt vào cơ sở kinh doanh của một người "bạn phe ta" hoặc do chính mình làm chủ cơ sở đó (Injecter cet argent liquide dans le chiffre d'affaires d'un commerce complice ou dont je suis propriétaire).

Khai dỏm đó là tiền có được từ cờ bạc đỏ đen (déclarer de faux gains aux jeux)

Mua tác phẩm nghệ thuật từ các cuộc đấu giá (acheter des oeuvres d'art aux enchères)

Mua đồ xài thuộc loại chiến địa, hàng hiệu (acheter des objets de luxes)

Áp dụng kỹ thuật "Hawala" (utiliser la technique Hawala)

Hệ thống Hawala là gì?Lối chuyển tiền trong giới Hồi giáo. Làm ăn trong băng nhóm phe ta, tin tưởng nhau tuyệt đối, rất chặt chẽ, chết sống có nhau, tiền bạc đổi lấy vũ khí,villas,..Nếu bị xét hỏi thì khai đó là tiền thừa hưởng gia tài hay tiền xuất phát từ tập thể tương tợ như cho vay, tặng, hay mua tài vật trong phạm vi gia đình và bạn bè với nhau. Cơ quan Interpol nói rằng Hawala là " một lối chuyển tiền mà không thấy sự di động của đồng tiền" (money transfer without money movement). Không cần có giấy tờ biên nhận. Lấy sự tín nhiệm làm kim chỉ nam trong việc làm ăn với nhau.

Chia nhỏ ra những số tiền ký thác ngân hàng (fractionner les dépôts à la banque). Gởi tiền và tiền lời vào trương mục của mình hoặc của bạn mình.

Mưón dịch vụ chiến địa de luxe- Trả bằng tiền mặt (liquide) các dịch vụ thuộc hạng sang.

Làm hóa đơn giả (rédiger des fausses factures)

Đem tiền ra ngoại quốc (transporter l'argent à l'étranger)- Chuyển đổi tiền ra thành những những tờ giấy bạc có giá trị cao như tờ 500 euros. Sau đó chuyển số tiền trên đến những xứ mà luật lệ rửa tiền không quá gắt gao, như Nga chẳng hạn.

(Après passage au bureau de change pour convertir l'argent liquide en devises; grosses coupures et billets 500 Euros, vous envoyez l'argent liquide vers des pays moins rigoureux sur le blanchiment par exemple la Russie)

Sử dụng dịch vụ của một công ty bảo hiểm (Utiliser les services d'une société d'assurance)

Ký thác số tiền của mình vào một trương mục ẩn danh (Déposer votre argent sur un compte anonyme)

Đơn giản hơn hết, là đem gởi tiền vào một thiên đường trốn thuế (tout simplement déposer votre argent dans un paradis fiscal.)- đặc điểm: lãi suất chịu thuế hàng năm rất hạ (1%- 3%), thậm chí không có thuế (taux réduit ou nul)- Bí mật hoàn toàn (?).

Đa số ngân hàng u Châu và Hoa Kỳ, Canada đều có chi nhánh tại các thiên đường trốn thuế.

Tìm hiểu một chút chơi: Ngân hàng HSBC tại Việt Nam, 235 Đồng Khởi Tp HCM, Q1

HSBC là ngân hàng ngoại quốc tại Việt Nam với số vốn đầu tư lớn nhất: 3000 tỉ đồng VND. HSBC (Vietnam) Ltd 100% sở hữu nằm trong nhóm Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited, thuộc nhóm HSBC Group.
thien-duong-sach-thue
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Tiền không bẩn, chỉ có người bẩn mà thôi

Trong khi chánh phủ hô hào dân chúng phải có bổn phận khai thuế đầy đủ thì các viên chức quyền thế, tư bản và đại gia… tham nhũng, vơ vét đầy túi, bao che trốn thuế bằng đủ mọi cách.

- Tiền không có mùi vị

"Theo tôi tiền không có mùi vị- Nó chi phối thế giới, và làm cho cả thế giới trở nên thúi tha".

"L'argent n'a pas d'odeur depuis peu je le sais - Il fait marcher le monde et le monde sent mauvais. "Nhạc sĩ MC Solaar

- Ở đâu cũng thế mà thôi

- Ai cũng vậy mà thôi

Xì can đan Vatican Bank liên can trong việc rửa tiền năm 2010. Sếp sòng nhà băng là Ettore Gotti Tedeschi bay chức. Tòa Thánh Vatican (IOR, l'Institutpour les oeuvres de religion) tuyên bố rất ngạc nhiên và hứa sẽ " trong suốt hơn " trong các vấn đề tiền bạc với sự ra đời của cơ quan Financial Information Authority.

Theo báo mạng Le Monde-AFP thì ngân hàng Vatican còn có tên là IOR (Institut pour les Oeuvres de Religion) đã thông đồng, tạo điều kiện thuận lợi trong việc rửa tiền của khách hàng.

"Sư hổ mang" Thái bị tịch thu gần triệu đô (Trích Thời Báo Online oct/2/2013)

Cơ quan Chống Rửa tiền của Thái Lan (AMLO) tuần qua tịch thu số tài sản có tổng trị giá 770.000 Mỹ kim của nhà sư bị đuổi khỏi tăng đoàn Wiraphon Sukphon, vì bị tình nghi lường gạt người dân.

Số tài sản gồm bất động sản trị giá hơn 400.000 Mỹ kim, ba chiếc xe hơi, trong đó có xe Porsche và Mercedes-Benz, một chiếc xe phân khối lớn Harley Davidson, một chiếc Vespa và hơn 6.400 Mỹ kim trong 14 tài khoản ngân hàng.

AFP dẫn lời Đại tá cảnh sát Seehanat Prayoonrat, thư ký của AMLO nói: "Các nhà sư có thể nhận quyên góp và phải sử dụng chúng cho lợi ích công, không phải cho mục đích cá nhân để đem lại sự sung túc cho bản thân". Wiraphon có tên khi làm sư thầy là Luang Pu Nen Kham".(Ngưng trích TB)

Tham khảo

Video: CASH INVESTIGATION FRANCE 2 - Le scandale de l'évasion fiscale: révélations sur les milliards qui nous manquent
http://www.youtube.com/watch?v=8x7gTvfyfFs

Video: Les paradis fiscaux en quatre minutes (et demie) (rất rõ và dễ hiểu)
http://www.lactualite.com/lactualite-affaires/les-paradis-fiscaux-en-quatre-minutes-et-demi/

Video: Cõi thiên đưòng của một nhà Sư Thái Lan sa đọa.
http://www.huffingtonpost.com/2013/06/17/thai-buddhist-youtube-private-jet_n_3452699.html

- Élise Lucet enquête sur le scandale de l'évasion fiscale (Click Select language: Vietnamese để đọc bản dịch việt ngữ)
http://www.jolpress.com/elise-lucet-enquete-sur-le-scandale-de-evasion-fiscale-joltv-820124.html

- Comment blanchir l'argent sale? (Làm sao rửa tiền bẩn)
http://www.preavis.org/formation-mr/Luttins/brochure_blanchiment_1-0.a5.pdf

- Forbes-Top 10 Tax Havens
http://www.forbes.com/2010/07/06/tax-havens-delaware-bermuda-markets-singapore-belgium_slide.html

- A Tiny Malaysian Island Has Quietly Become A Favorite New Global Tax Haven
http://www.worldcrunch.com/business-finance/a-tiny-malaysian-island-has-quietly-become-a-favorite-new-global-tax-haven/malaysia-labuan-taxes-fsa-oecd-haven/c2s13334/#.Uj7xnYafhD0

- Thailand's jet-set monk, Luang Pu Nenkham, hunted on sex charges
http://www.cnn.com/2013/07/18/world/thailand-corrupt-jet-set-monk/index.html

Montreal, Oct 2013

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 8 tháng 10 năm 2025, tại tòa án liên bang ở Alexandria, bang Virginia, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không nhận tội đối với hai cáo buộc hình sự. Cáo trạng nêu rằng vào tháng 9 năm 2020, Comey đã nói dối Quốc Hội khi vẫn giữ nguyên lời khai trong buổi điều trần trước đó rằng ông không hề cho phép để lộ thông tin về cuộc điều tra của FBI liên quan đến Hillary Clinton. Theo nhiều bình luận gia pháp lý, từ cánh tả đến cánh hữu, việc truy tố Comey chủ yếu chỉ là do chính phủ liên bang đang cố tình nhắm vào kẻ mà Tổng thống “thấy không vừa mắt.” Comey là người đứng đầu cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp bầu cử tổng thống 2016 và bị Trump lột chức vào năm 2017.
Sau sáu ngày đột ngột “bặt tiếng,” chương trình Jimmy Kimmel Live, của MC kiêm diễn viên hài và nhà biên kịch nổi tiếng, đã trở lại với khán thính giả vào tối 23/9/2025. Sự trở lại này, chỉ vỏn vẹn sau gần một tuần bị đình chỉ, không chỉ là tin vui với những người yêu tiếng cười đêm khuya của truyền hình Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, kéo theo những bàn luận trái chiều, chạm đến cốt lõi của tự do ngôn luận, một trong những quyền thiêng liêng nhất trong thể chế dân chủ.
Texas, mùa thu 2025 – trên khuôn viên đại học giữa vùng đất vốn tự hào là “trái tim bảo thủ của nước Mỹ”, thay vì nghe tiếng lá thu rơi, người ta lại nghe tiếng giày đinh vang vọng, bước chân của bóng ma McCarthyism quay về - phiên bản thế kỷ 21 - trở lại giảng đường với tốc độ và sự kinh dị của thời đại kỹ thuật số. Ngày 9 tháng 9, trên bục giảng của trường Texas A&M University, giáo sư Melissa McCoul trong giờ văn học thiếu nhi, dùng hình một con kỳ lân tím để nói với sinh viên rằng bản sắc con người không chỉ có hai nửa nam–nữ. Một sinh viên giơ tay hỏi: “Điều này có hợp pháp không?” và viện dẫn sắc lệnh mà Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng Giêng, tuyên bố chỉ có hai giới tính sinh học. Bà McCoul đáp bằng lý lẽ, không viện dẫn chính trị. Nhưng một chiếc điện thoại trong lớp đã ngầm quay lại hình ảnh. Và chỉ ít lâu sau, cả nước đều xem đoạn clip ấy – không phải để học, mà để phán xét.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi thể chế, phương Tây và Việt Nam đang phải đối diện trước những thách thức nghiêm trọng về cải cách chính sách để cho phù hợp với nhu cầu của thời đại mới, nhất là vai trò của pháp luật. Pháp luật là nền tảng thiết yếu cho sự vận hành ổn định và công bằng của xã hội. Là hệ thống quy phạm điều chỉnh hành vi con người, pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong xã hội hiện đại, vai trò của pháp luật được thể hiện rõ nét qua các lĩnh vực như bảo vệ an ninh quốc phòng, duy trì trật tự xã hội, bảo đảm quyền tự do cá nhân, phát triển phúc lợi xã hội, và thúc đẩy tinh thần hợp tác cũng như hội nhập.
Ngày 30 tháng 9 năm 2025, tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến ở Quantico, Virginia, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bước lên sân khấu trước hàng trăm tướng và đô đốc được triệu tập từ khắp nơi trên thế giới. Ông tuyên bố sẽ “cải tổ văn hóa quân đội” bằng mười chỉ thị mới, nhằm quét sạch cái mà ông gọi là “rác rưởi thức tỉnh” và khôi phục “tinh thần chiến binh”. Cụm từ ấy – nửa ca tụng bạo lực, nửa tán dương cơ bắp – nay đã trở thành thương hiệu chính trị của Hegseth. Trong cuốn Cuộc Chiến Chống Lại Những Chiến Binh (2024), ông cho rằng việc phụ nữ được đưa vào các vai trò chiến đấu đã “làm cạn kiệt” tinh thần này, khiến quân đội Hoa Kỳ “ít sát thương hơn.” Nghe qua, người ta tưởng quân đội chỉ tồn tại để đong máu đếm xác.
Ông bà xưa đã nói, nắm thì “nắm kẻ có tóc ai nắm kẻ trọc đầu.” Cách nói dân gian này rất cụ thể và dễ hình dung, người có tóc thì dễ bị nắm, bị túm, còn người trọc đầu thì không thể nắm được. Mang câu nói này vào chính trường Mỹ hiện tại, quả là khôi hài, nhưng không kém màu bi kịch. Nó phản ánh một sự thật trần trụi và không thể tránh khỏi: Quyền lực, chính sách, sắc lệnh hành pháp, các cuộc chiến pháp lý và ‘tuổi thọ’ chính trị của người đứng đầu nhánh hành pháp đang phụ thuộc vào sự phục tùng của các nhà lãnh đạo và những tài phiệt. Họ là ai? Họ là một mạng lưới của các quan chức, nhà lập pháp, giám đốc điều hành truyền thông, nhà tài trợ…, những người đã chọn chọ họ một thế đứng, xuôi theo những gì tổng thống muốn.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang đánh một đòn nguy hiểm: huy động các văn phòng công tố đi điều tra mạng lưới từ thiện Open Society Foundations của gia đình Soros, một quỹ từ thiện quốc tế, nổi tiếng với việc tài trợ cho các dự án dân chủ, giáo dục và nhân quyền trên khắp thế giới. Danh sách cáo buộc nghe cứ như “vật lạ”: từ đốt phá đến tài trợ khủng bố. Open Society Foundations lập tức phản đối, khẳng định mình hoạt động hợp pháp, và nhắc lại điều mà bất cứ người tỉnh táo nào cũng hiểu: khi chính quyền có thể tùy tiện lấy một nhóm dân sự làm vật tế, thì quyền của mọi nhóm khác cũng chẳng còn gì bảo đảm.
Trong nhiều thập niên qua, giải pháp hai nhà nước luôn được xem là phương án khả thi nhằm mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể. Gần đây, cuộc tranh luận về việc công nhận nhà nước Palestine đang có những chuyển biến mới khi Pháp và Ả Rập Xê Út tổ chức một hội nghị quốc tế tại New York, ngay trước thềm Đại hội thường niên của Liên Hiệp Quốc.
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.