Hôm nay,  

‘Tố Hết!’

28/02/202500:00:00(Xem: 2529)
xì tố 1

Donald Trump đã chuẩn bị rất kỹ cho ván bài này từ tám năm qua, kể từ khi bị thất bại vào năm 2020. Năm 2022, dưới thời chính quyền Tổng Thống Biden, Trump đã mô tả cuộc xâm lược Ukraine của Vladimir Putin là “thiên tài và thông minh.” Ba năm qua, Trump vẫn dấu con bài tẩy cuối cùng trong tay áo. Cho đến ngày một nửa nước Mỹ, truyền thông Mỹ và hàng loạt tỷ phú công nghệ đưa Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Khi ấy, Trump “tố hết!” Ảnh: tạo bởi AI Gemini.

 
Chúng ta thử nhắm mắt hình dung một ngày nọ, tất cả những cơ quan đầu não chiếm vị trí hàng đầu trong nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia nằm dưới sự lãnh đạo của các nhân vật có số năm kinh nghiệm là số 0. Chưa hết, Hoa Kỳ nay đứng về phía Nga và các quốc gia phi dân chủ, bỏ phiếu chống nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược Ukraine.

Và khi mở mắt ra, không cần phải thử tưởng tượng, vì nó là sự thật.

Donald Trump đã “tố hết” – All-in, tất cả những quân bài xấu nhất ông ta có trong tay. Từ an ninh quốc gia (Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc FBI Kash Patel, Giám đốc cơ quan tình báo quốc gia Tulsi Gabbard); sức khỏe nhân sinh của cộng đồng (Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.) cho đến nền dân chủ mấy trăm năm của đất nước. Và lá bài tẩy cuối cùng của Trump là “tố” những giá trị chung của cả thế giới, chọn đứng vào cuộc chiến phi nghĩa, phi quân sự, phi chính trị của Putin.

Những quân bài tủ

Trong thế giới của Trump, các cơ quan liên bang bị đóng cửa theo sắc lệnh tổng thống mà không cần Quốc Hội chấp thuận. Những người được chọn theo tiêu chí trung thành tuyệt đối, không có thẩm quyền theo luật định vẫn có thể xông vào các cơ quan và tiếp quản. Một người trung thành chỉ từng quản lý hai tổ chức phi lợi nhuận nhỏ được chọn cho công việc quản lý khó khăn nhất trong chính phủ. Xung đột lợi ích bị vứt ra ngoài Bạch Cung vì không được quan tâm trong chính quyền mới. Các công tố viên và tổng thanh tra bị sa thải vì đã làm đúng trách nhiệm. Quyền bảo vệ an ninh của các cựu quan chức bị thu hồi vì không trung thành với “Long Live King” (Hoàng Thượng Vạn Tuế). Bản thân chức vụ tổng thống của một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới được coi là một cơ hội kinh doanh.

Hãng thông tấn AP từng đưa tin, trong ba tuần đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Trump đã vội vã phá bỏ các rào cản về tính toàn vẹn công cộng của chính phủ liên bang mà ông ta đã thử nghiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhưng không thành công. Giờ đây, với những “lá bài tủ” đã chuẩn bị sẵn, Trump nhanh chóng thực hiện ý định xóa bỏ hoàn toàn hệ thống hành chính quy cũ và hợp pháp của quốc gia, với tốc độ chóng mặt.

Trong chính sách ngoại giao, ông ta gây thù chuốc oán với Đan Mạch, Canada và Panama; đổi tên Gulf of Mexico thành “Golf of America” và công khai công bố kế hoạch Gaz-a-Lago. “Hoa Kỳ sẽ tiếp quản Dải Gaza, san bằng nó, tạo sự phát triển kinh tế để cung cấp số việc làm và nhà ở không giới hạn cho người dân trong khu vực.”

Cần phải nói ngay, “những người dân trong khu vực” này sẽ không phải là người Gaza, mà là những người Trump đề xuất nên tái định cư ở nơi khác, ít nhất là tạm thời.

Donald Trump đã chuẩn bị rất kỹ cho ván bài này từ tám năm qua, kể từ khi bị thất bại vào năm 2020. Năm 2022, dưới thời chính quyền Tổng Thống Biden, Trump đã mô tả cuộc xâm lược Ukraine của Vladimir Putin là “thiên tài và thông minh.” Từ Mar-a-lago, Trump trả lời phỏng vấn trên đài truyền thanh “The Clay Travis and Buck Sexton Show,” không giấu diếm sự ưu ái và ngưỡng mộ ông ta dành cho Putin. Không ai có thể quên những lời nổi tiếng Trump từng nói: “Tôi rất hiểu biết Putin. Tôi rất hợp với ông ấy. Ông ấy thích tôi. Tôi thích ông ấy. Ý tôi là, bạn biết đấy, ông ấy là một người cứng rắn, có rất nhiều nét quyến rũ tuyệt vời và rất tự hào về bản thân. Ông ấy yêu đất nước của mình. Tôi nghĩ rằng bây giờ ông ấy đang hành động hơi khác một chút.”

Điều “khác một chút” mà Trump nhìn thấy ở Putin chính là cuộc tấn công xâm lược Ukraine rạng sáng ngày 24/2/2022. Kể từ đó đến nay, sự tồn vong của quốc gia lớn thứ hai châu Âu này bị tàn phá trong ba năm và bị đe dọa. Cấu trúc an ninh của châu lục này có nguy cơ bị phá bỏ và lao dốc. Khi thế giới đứng về phía Ukraine, khi nước Mỹ dưới thời Tổng Thống Biden hậu thuẫn chặt chẽ cho Ukraine, thì chưa bao giờ Donald Trump tỏ ý ủng hộ nền độc lập vốn dĩ của người dân Ukraine. Ba năm qua, Trump vẫn dấu con bài tẩy cuối cùng trong tay áo. Cho đến ngày một nửa nước Mỹ, truyền thông Mỹ và hàng loạt tỷ phú công nghệ đưa Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Khi ấy, Trump “tố hết!”

‘Tố hết!’

Nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump là một thảm họa không thể giảm nhẹ đối với đất nước Ukraine và cả thế giới. Chính phủ mới của Hoa Kỳ và Điện Kremlin đang xích lại rất gần nhau. Trump tiếp tay với câu chuyện do Điện Kremlin lan truyền để suy yếu tính hợp pháp của Zelensky với tư cách là nguyên thủ quốc gia. Trump chọn đứng cùng Putin, đưa nước Mỹ ra khỏi cuộc chơi hòa bình dân chủ vốn đã định hình hàng thập kỷ qua.

Khi Hoa Kỳ, thực tế là Trump và những quân bài trung thành, tuyên bố “Kyiv gia nhập NATO và giành lại các vùng lãnh thổ đã mất là không thực tế” cũng đồng nghĩa với một cuộc mua bán chính thức phơi bày ra ngôi chợ trời mà ở đó, “tổng thống con buôn” có quyền định giá, gọi khoản viện trợ bảo vệ quốc gia bị xâm lược là “khoản vay.”

Khi Hoa Kỳ cùng với Nga và Trung Quốc, tạo thành một cây đinh ba lẻ loi đứng ở Đại hội Đồng Liên Hiệp Quốc, chống lại nghị quyết của Liên Hiệp Quốc lên án cuộc xâm lược Ukraine của Nga, thì Trump đã chính thức chọn một mặt trận độc tài, không có đồng minh.

Khi tấm ảnh của hơn 40 lãnh đạo của các quốc gia và tổ chức quốc tế, cả trực tiếp và trực tuyến, chụp cùng Tổng Thống Zelensky giơ cao quốc kỳ Ukraine để bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối của họ thì nền dân chủ mấy trăm năm của nước Mỹ đã chính thức lìa đời, dưới tay Donald Trump.

Cục diện thế giới thay đổi. Thế trận xoay chuyển. Khi Donald Trump không màng đến nền độc lập, hòa bình của Châu Âu thì dĩ nhiên ông ta phải tố hết những con bài có trong tay. Ukraine là con bài cuối cùng Trump có. Sự hỗn loạn trong hệ thống hành chính quốc gia một tháng qua? Trump không quan tâm. Hành xử bất công của Elon Musk đối với nhân viên liên bang? Trump không quan tâm. Quyền lợi an sinh xã hội của người Mỹ, trong đó có những người đã bỏ phiếu cho Trump? Ông ta không quan tâm. Sức khỏe của người Mỹ, đại dịch thế giới? Trump càng không quan tâm. Tương lai nước Mỹ có còn là American Dream thu hút người tài trên thế giới không? Trump không cần biết.

Vì tất cả những điều đó đều là những quân bài để ông ta “tố” trên bàn xì-phé. Đó là “Art of the deal” của Donald Trump.

Cuối cùng, “Nghệ thuật thỏa thuận” của Trump lại là “tố hết” để thu về những khoản lợi nhuận. Nhưng, một chính trị gia, hay một nguyên thủ quốc gia khác với một con buôn hoặc một tay tài phiệt kinh doanh sòng bài. Khác ở chỗ, một con buôn có thể đơn thân quyết định lời lỗ trong cuộc đổi chác và không ảnh hưởng đến an nguy của thế giới. Một lãnh đạo quốc gia thì không thể tách đất nước của mình ra khỏi trục quay quốc tế. Nhưng Donald Trump đã “tố hết” danh dự, quốc gia, tự hào nước Mỹ, tố cả nền hòa bình Châu Âu và thế giới để đổi lấy một “Golden Age.”

Giáo sư Larry Diamond của Stanford University’s Hoover Institution đã nói trong một chương trình podcast gần đây, “Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ chứng kiến ​​một buổi tiệc trác táng của tham nhũng và chủ nghĩa tư bản thân hữu kinh ngạc trong bốn năm tới, không giống bất cứ điều gì chúng ta từng thấy kể từ cuối thế kỷ 19, Thời đại mạ vàng – Gilded Age.”

Giáo sư Francis Fukuyama, cũng đến từ Stanford, trả lời: “Nó sẽ tồi tệ hơn nhiều so với Thời đại mạ vàng.”

Có một thời Hong Kong nổi tiếng với các bộ phim dài nhiều tập về “vua bài” hay “thần bài.” Nước Mỹ ngày nay cũng có một “vua”, một ông vua “tố hết” đất nước và danh dự quốc gia để trở thành “Long Live King.”

Kalynh Ngô

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Suốt 250 năm, người Mỹ đồng ý rằng cai trị bởi một người duy nhất là sai lầm, rằng chính quyền liên bang vốn cồng kềnh, kém hiệu quả. Lẽ ra hai điều ấy đủ để ngăn một cá nhân cai trị bằng mệnh lệnh từ Bạch Ốc. Nhưng Trump đang làm đúng điều đó: đưa quân vào thành phố, áp thuế quan, can thiệp vào ngân hàng trung ương, chen vào quyền sở hữu công ty, gieo nỗi sợ để buộc dân chúng cúi đầu. Quyền lực bao trùm, nhưng không được lòng dân. Tỉ lệ chấp thuận của ông âm 14 điểm, chỉ nhỉnh hơn chút so với Joe Biden sau cuộc tranh luận thảm hại năm ngoái. Khi ấy chẳng ai lo ông Biden “quá mạnh”. Vậy tại sao Trump, dù bị đa số phản đối, vẫn dễ dàng thắng thế?
Có bao giờ bạn nói một điều rõ ràng như ban ngày, rồi nghe người khác nhắc lại với nghĩa hoàn toàn khác? Bạn viết xuống một hàng chữ, tin rằng ý mình còn nguyên, thế mà khi quay lại, nó biến thành điều bạn chưa từng nghĩ đến – kiểu như soi gương mà thấy bóng mình méo mó, không phải bị hiểu lầm, mà bị người ta cố ý dựng chuyện. Chữ nghĩa, rơi vào tay kẻ cố ý xuyên tạc, chẳng khác gì tấm gương vỡ. Mỗi mảnh gương phản chiếu một phần, nhưng người ta vẫn đem mảnh vỡ đó làm bằng chứng cho toàn bộ bức tranh. Một câu, một đoạn, một khẩu hiệu – xé khỏi bối cảnh trở nên lệch lạc – hóa thành thứ vũ khí đâm ngược lại chính ý nghĩa ban đầu. Câu chuyện của đạo diễn Trấn Thành gần đây là một minh họa. Anh chỉ viết đôi dòng thương tiếc chia buồn với sự ra đi của nghệ sĩ đàn bầu Phạm Đức Thành. Vậy thôi. Thế mà lập tức bị chụp mũ, bêu riếu, bị gọi “3 que,” “khát nước,” “Cali con.” Người ta diễn giải đủ kiểu, vẽ ra đủ cáo buộc: từ tội mê văn hóa Việt Nam Cộng Hòa đến tội phản quốc.
Sau thất bại trước đối thủ đảng Dân Chủ Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, nội các “gia đình trị” của Donald Trump gần như biến mất khỏi chính trường. Các đồng minh không thể có cùng tiếng nói với Trump, nhất là sau vụ bạo loạn Quốc Hội Jan 06. Duy nhất một người vẫn một lòng trung thành không bỏ rơi Trump, đó chính là Stephen Miller. Nhiệm kỳ hai của Trump, người được cho là có quyền lực hơn trong vòng tròn thân cận của Trump, hơn cả JD Vance, chẳng ai khác hơn chính là Stephen Miller. Để tạo ra những ảnh hưởng chính trong chính quyền Trump hôm nay, Miller đã có một đường dài chuẩn bị, khôn ngoan và nhẫn nại.
Đầu tháng 8 năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ký một mệnh lệnh đặc biệt, chỉ đạo các cơ quan hữu trách lập kế hoạch đưa quân đội Hoa Kỳ đi trấn áp các tổ chức tội phạm ở Mỹ Latinh. Khoảng hai tuần sau, mệnh lệnh đã thành hiện thực. Ba khu trục hạm có gắn phi đạn viễn khiển (guided-missile destroyers) của Hoa Kỳ đã được khai triển tới vùng biển Venezuela, đảm trách việc chặn giữ các chuyến hàng ma túy.
Một góc khuôn viên của Đồi Capitol sáng Thứ Tư là những câu chuyện tưởng đã bị chôn vùi, nay được kể ra trong sự run rẩy, xúc động và cả nước mắt. Trước hàng chục ống kính truyền thông chiếu trực tiếp trên toàn quốc, khoảng mười người phụ nữ lần lượt kể ra câu chuyện của chính mình – nạn nhân của Jeffrey Epstein, tỷ phú tội phạm tình dục và buôn bán mại dâm trẻ vị thành niên. Ngày đó, những phụ nữ này chỉ vừa 16, 18 tuổi, nhỏ nhất là Marina Lacerda, 14 tuổi.
Ở đời, chẳng có ngai vàng nào là miễn phí. Muốn hỏi cưới công chúa thì phải có sính lễ. Làm gì có chuyện đi tay không mà cuỗm được gái đẹp — trừ trường hợp dùng quyền lực bẩn thỉu cưỡng hiếp gái tơ (nghe quen quen). Muốn làm đàng anh đàng chị không thể vừa keo kiệt vừa đòi được người ta kính nể. Quy luật xưa nay không đổi ăn khế thì phải trả vàng. Ngai vàng toàn cầu cũng vậy -- không chỉ làm bằng vàng, mà còn bằng chi phí, lời hứa, và trên hết, là sự tín nhiệm.
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.