Khó Trốn
Nhà độc tài Saddam Hussein 69 đã bị chết rồi. Thọ án tử hình, bị treo cổ theo luật Iraq, trước buổi bình minh Thứ Bảy 30 tháng 12 năm 2006. Do bản án chung thẩm vào ngày 5 tháng 11 vì đã gây tội ác chống nhân loại trong một cuộc giết người Shiite hàng loạt trong đó có đàn ông, đàn bà và trẻ em hồi những năm 1980. Hành quyết nhà độc tài Hussein ngay ngày lễ Eid al-Adha của theo Hồi Giáo và trước Tết Dương lịch của người Tây Phương. Thi hài Ô Hussein được chở đi bằng trực thăng để an táng tại làng Aouja, nơi Ông sanh trưởng, trong nghĩa trang gia đình nơi đã chôn hai người con trai của Ông bị quân Mỹ hạ sát, gần thành phố nhà Tikrit của Ông, vào tối Chủ Nhựt. Hàng trăm đồng hương của Ong đi bộ hàng dặm đến vĩnh biệt Ông.
Cái chết của Ô Hussein tạo nhiều phản ứng thuận nghịch và lẫn lộn. Thủ Tướng Nouri al-Maliki đánh giá cao việc đền tội này và kêu gọi hòa giải quốc gia. Lãnh tụ vùng tư trị Kurd Massoud Barzani, tỏ ra hài lòng, hy vọng việc đền tội của Ô Hussein sẽ mở ra một chương lịch sử mới cho Iraq. TT Bush nói đó là một giai đoạn mới của tiến trình dân chủ Iraq, nhưng không chấm dứt hành động bạo lực ở nước này. Quân lực Mỹ cho biết ngày Thứ Bảy tử hình Hussein, có 6 quân nhân Mỹ tử trận, làm cho tháng 12 là tháng có 107 quân nhân Mỹ thương vong, và ngày thứ bảy ấy là ngày số thương vong cao nhứt của tháng 12. Phó Ngoại Trưởng Iran Hamid Reza Assefi, cho đó là một thăng lợi của người Iraq. Phó Thủ Tướng Do Thái Shimon Peres nói Ô Hussein đã tự tạo cho mình thất bại.
Lybia quyết định làm quốc táng cho Ô Hussein. Báo chí Ai cập phổ biến chúc thư của Ô Hussein coi mình như một người hy sinh cho đất nước Iraq. Maroc, vài trăm người biểu tình ở Rabat, cho việc tử hình Ô Hussein là trái luật quốc tế. Cũng có biểu tình lẻ tẻ ở Pakistan, An độ và Bangladesh.
Liên Au vừa lên án tội ác mà Ô Hussein đã làm nhưng chống tử hình. Ô , Terry Davis, Tổng Thơ ký Hội Đồng Liên Âu nói Ô Hussein là một ác nhân không đáng tội nghiệp nhưng không nên giết Ông ta. Liên đoàn Nam Phi chống án tử hình, cho rằng giết Ô Hussein sẽ khơi động thêm bạo lực mà thôi.
Nga đổ tội cho Mỹ phải chịu những trách nhiệm về những nhiễu nhương ở Iraq. Pháp, Bộ Trưởng Ngoại Giao kêu gọi nhân dân Iraq hướng về tương lai. Báo chí cho rằng cái chết của Ô Hussein không giải quyết được những vấn đề mà Iraq phải đối phó.
Nhưng dù binh hay chống tử hình Ô Hussein, hầu hết dư luận đều lên án những hành động, những tội ác chống nhân loại và diệt chủng của Ô Hussein. Không ai nhỏ lệ tiếc thương Ông, trừ ra một ít người ở lãnh địa Tikrit của Ông. Tòa án Iraq thành lập sau khi "liên minh quốc tế" lật đổ nhà độc tài Hussein năm 2003, đã xử ông. Ông đã bị kết án đã giết 148 người Shiites năm 1982. Nhưng danh sách những tội ác Ông đã làm và những người Ông giết hàng loạt thì dài lắm. Trong thời gian 34 năm thống trị Iraq, bắt đầu bàng một cuộc đảo chánh năm 1979, Ông đã giết hại hàng trăm ngàn đồng bào của Ông.
Năm 1988, ông Hussein không ngần ngại sử dụng vũ khí hóa học để sát hại người Kurds ở 'Haladja. Đó chỉ là một trong những thí dụ Ô Hussein không từ bỏ cơ hội nào, làm bất cái gì có thể làm được dù dã man vô nhân đạo nhứt để diệt những người Kurds hay Iraq bất đồng chánh kiến, hay chống đối ông. Năm 1988 Ong xua binh đánh nước Iran, một cuộc chiến làm hàng vạn người chết. Lúc bấy giờ Tây Phương ủng hộ Ông vì xem Ong là người chống lại Hồi Giáo Shiite. Năm 1990, Ông xâm lược một nước nhỏ nhưng giàu là Kuwait, khiến cho Chiến tranh Vùng Vịnh thời TT Bush Cha xảy ra.
Các nước Âu Châu, trong đó Pháp và Đức là nước chống Mỹ dùng biện pháp quân sư đối với chế độ Hussein. Nhưng dư luận chung ở các nước Âu, Á, và Phi Châu đồng ý Ô Hussein phải đền tội. Nhưng cách hành tội Ô Hussein, bản án tử hình làm cho các nước Âu Châuthấy khó xử. Đa số các nước trong Liên Âu đều chống và bãi bỏ án tử hình trừ nước Ý còn giữ. Âu Châu không phiền hà về các phiên tòa tòa và thủ tục xét xử. Các quan tòa Iraq đã cố gắng giữ đúng thủ tục tố tụng và vận dụng luật pháp công minh. Cũng không phiền hà vì tòa chưa xử hết tội của Ô Hussein, Tòa còn để thiếu sót nhiều nạn nhân, nhưng dư luận chúng của những người Shiites và người Kurds là bằng lòng với bản án. Cái mà dư luận Âu Châu hơi cắn rứt,, là công lý dùng để xử là công lý của người chiến thắng mà công lý của người chiến thắng thường đáng lo vì tính giai đoạn và chánh trị của nó.
Đa số người dân Iraq nói chung muốn Ô Hussein phải đền tội vì đã dùng chính sách và hành động khủng bố chính người dân của mình. Các nước nói chung cũng thế muốn Ô Hussein phải đền tội gây tội ác chống nhân loại, giết người hàng loạt. Nếu có người chống, có nước chống chẳng qua vì chống tử hình thôi, cách đền tội quá nặng nề mà nhiều nước mà nhiều nước trên thế giới đã bãi bỏ. Tức là chống trên nguyên tắc, chống cách hành tội quá nặng nề đối với Ô. Hussein, chớ không chống việc trừng trị Ô Hussein. Đại đa số các nước Liên Âu đã bãi bỏ án tử hình, trừ nước Ý. Và nước Mỹ cũng còn áp dụng án tử hình.
Sẽ thiếu sót nếu nhìn vấn đề tội ác của Ô Hussein dưới ánh sáng luật pháp, công lý của trần gian, mà không nhìn những tội ác ấy dưới ánh sáng của thiên lý. Đông Phương có câu, "Thiện ác đáo đầu chung hữu báo, Cao phi viễn tẩu giả nan tàng." Cái chết của nhà độc tài Hussein là một bài học cho những nhà độc tài đang khủng bố sát hại đồng bào mình, diệt chủng tộc khác trong nước.
