Hôm nay,  

BNG & CIA giải mật vụ di tản Pleiku-Kontum 1975

14/02/202119:27:00(Xem: 9698)
blank 
Đào Văn

BNG và CIA giải mật  vụ di tản Pleiku-Kontum 1975. Phó TTg NgV.Hảo đề nghị bỏ QK I và QK II. 
* TT Thiệu cử phái đoàn đi Mỹ (02.1975)
Phó TTg Nguyễn V. Hảo đề nghị bỏ QK I và QK II (03.1975)
BNG: Lệnh Phó ĐS Mỹ hỏi lý do TT Thiệu triệt thoái...?(03.1975)
* Phó ĐS Mỹ: Gửi điện văn khen quyết định của  TT Thiệu...(03.75)
 
Việc ai ra lệnh triệt thoái khỏi Pleiku-Kontum năm 1975 đã gây ra nhiều tranh cãi trong quá khứ, vì vậy   người viết ghi lại các  bản văn của Bộ Ngoại Giao và của cơ quan CIA  phổ biến trên Library online  hồi cuối năm 2016 và đầu năm 2017, cùng với các tuyên bố của các viên chức  trong cuộc   để bạn đọc có cái nhìn khái quát về vấn đề này.  Theo tin tức cuộc họp tại Cam Ranh ngày 13.03.1975  do TT Thiệu chủ tọa và thành phần tham dự gồm có Thủ Tg Khiêm, Đại Tg Viên, Tướng Quang, Tướng Phú và Tướng Trưởng.
 
** Ý kiến của  một số   viên chức .
  -Tướng  Phú  -a) :  "Tổng  Thống Thiệu  đã  chà  đạp  danh  dự  tôi  khi  ông công  khai  đổ  lỗi  cho  tôi  về  chuyện  mất  Cao Nguyên  Trung  Phần..... và ông ta đã ra đi  như một  người  du  lịch với  những  chiếc va ly  mà ông  đã soạn  sẳn....  Nhưng  phần  tôi,  tôi  sẽ  ở  lại,  tôi  sẽ  tự  tử và máu của  tôi  sẽ rơi  trở  lại  vào lưng  ông  ta.  Tôi  chỉ còn  có một cách đó để đính chánh lời cáo  buộc  của  ông  ta  mà  thôi"  [1] . -b):"Tổng  Thống  Thiệu lên đài nói chuyện và đổ tội cho các tướng lãnh  là hèn nhát bỏ chạy. Anh cứ về hỏi Trung Tướng Trưởng xem,  trong buổi họp hôm trước, có cả Trung Tướng của anh nữa đấy, tôi đã  xin Tổng Thống cho  tôi  giữ  Pleiku  bằng  mọi giá, Tổng Thống không chịu,  bắt tôi phải rút...có cả Đại Tướng  Viên  và Đại Tướng Khiêm nghe  nữa  mà bây  giờ  Tổng Thống nói  chuyện  với  toàn  dân  đổ  tội  cho  chúng tôi, cái  nhục  này  tôi  không  biết tỏ  cùng ai, không biết  đồng  bào có hiểu không, chỉ có cách chết mới hết nhục" [2].
 
-Tướng  Trưởng : " Lệnh  của  Tổng  Thống  Thiệu  yêu  cầu  tôi  rút  khỏi Quân  Đoàn  I  vào  ngày  13  tháng  3,  và  rút  Quân  Đoàn  II  vào  ngày  14 tháng  3.  Ông  Thiệu  cho  biết  là  rút  hết  về Phú  Yên,  lấy Quốc  lộ  22  làm ranh giới. Việt Nam thu gọn sẽ chạy dài từ Phú Yên đến Hà Tiên.  Cái lầm  của trung  ương là không  cho  các thuộc cấp biết biết ý định của  mình.  Nghĩa  là  các  vị  tư  lịnh  các  quân  binh  chủng,  tổng  bộ  trưởng,  tư lịnh sư  đoàn  v.v… đã không biết gì về về lịnh rút quân của Quân Đoàn I và  II.  Lịnh  nầy  chỉ  có  Tổng  thống  và  Thủ  tướng,  Đại  tướng  Cao  Văn Viên,  tôi  (Tư  lịnh  Quân  Đoàn  I)  và  Tư  lịnh Quân  Đoàn II  (Tướng Phạm Vãn Phú) biết mà thôi. " [3]
 
- Đại Tướng Cao  Văn  Viên:  " Sau  khi  tướng  Phú  chấm  dứt  tường  trình của ông, tổng thống  Thiệu chỉ  hỏi  một  câu quan  trọng  nhất: Tướng Phú có  thể  nào  chiếm  lại  được  Ban  Mê Thuột  không" Như  mọi người có thể tiên  đoán  câu  trả  lời  của  tướng  Phú:  câu  trả  lời  của  tướng  Phú  không xác  định  và  cũng  không  phủ  định,  ông  chỉ  xin  tổng  thống  Thiệu  thêm quân  tiếp  viện." ... "  Nhiệm  vụ  của  Quân  Đoàn II  là phối trí lại các đơn vị cơ  hữu  của  quân  đoàn  để  chiếm  lại  Ban  Mê  Thuột.  Và  đó  là  lệnh  của  tổng  thống."  ...  " Di  chuyển  một  đoàn  quân  cấp  quân  đoàn  kèm  theo quân  cụ  nặng  và  quân  xa,  trên  một  đoạn  đường  dài  250  cây  số  của rừng  núi  miền  cao  nguyên  là  một  công  tác  vô  cùng  nguy  hiểm."..." Chuẩn  tướng  Tất  được  chỉ  định  làm  tư  lệnh  cuộc  rút  quân  từ Kontum-Pleiku về Tuy Hòa theo liên tỉnh lộ 7B." [4]
 
- Phó Thủ  Tướng Ng. Lưu Viên" Một ngày sau khi bỏ Pleiku, có nhóm Hội đồng Nội các... Tổng trưởng Ngô  Khắc  Tỉnh  dơ  tay lên,  nói: Thưa Thủ  tướng, tôi xin  Thủ tướng một faveur:  Dầu  sao,  chúng  tôi  cũng  là  nhân  viên  Hội  đồng Nội  các,  bà  xã tôi  vừa  nghe  tin  Pleiku  mất  trên  đài  BBC  và  VOA,  mới  nói  lại  cho  tôi biết.  Vậy xin  Thủ tướng  nếu có tin gì  thông báo chúng tôi, chớ không kỳ  quá!  Lúc  đó.  trên  bàn  chủ  tọa,  Thủ  tướng  Khiêm  xoay  qua  tôi  ngồi bên phiá trái,  nói nhỏ:  Moa  cũng  vậy!  (sic).  Tôi ngạc nhiên  trả lời: Bộ nói  giả ngộ  hay  sao? Anh  là Thủ  tướng  kiêm Tổng trưởng  Quốc phòng, Đại  tướng  bốn  sao  mà! Ông  Khiêm  gật  đầu: Thật  chớ!" ( Đó là phần trả lời câu hỏi do LS Lâm Lễ Trinh nêu ra: Theo anh, vì sao Thiệu bỏ Pleiku sau Ban Mê Thuột? Có người cho rằng ông Thiệu muốn thấu cáy Hoa Kỳ? Để mặc cả' với Mỹ? Tướng Ngô Quang Trưởng từng thố lộ với tôi rằng QĐQG vẫn còn khả năng cầm cự. Anh nghĩ sao?)[5]
         
- Đại  tá  Khôi  Bộ TTM:  " Chiều  tối  ngày  14  tháng  3,  về  đến  Pleiku  hơi  trễ, tướng  Phú không cần  giải thích, đã cho lệnh Quân Đoàn tiến hành cuộc hành quân triệt thoái ngay vào sáng sớm hôm sau. " [6]
 
- Frenk Snepp [the CIA’s  Chief  Strategy  Analyst in  VN]  tác giả  cuốn  sách  "The Decent Interval " có  đoạn  văn viết:  " Sáng 13 tháng 3, TT  Thiệu  phổ  biến  quyết  định  của  ông  ta  làm cho  ai  cũng  ngạc  nhiên.  Thủ  tướng  Khiêm  và  tướng  Viên  thật  ra  muốn  đặt  một  số  câu  hỏi thiết thực  nhưng  tiếc  thay  họ  lại  nghĩ  rằng  Thiệu  đã  không  chú  ý  đến quan điểm  của  họ, và  lúc  này  đây  không  phải  là  lúc  tranh  luận... Thiệu  ngồi  một  lúc,  hai  tay  chắp vào  nhau, để  dưới  cằm..., tuyên  bố quyết định.   Ông  ta  nói:  Phải  bỏ  Pleiku  và  Kontum  thôi.  Cuộc  rút  lui  chiến lược  bắt đầu từ hai tỉnh ấy. Gian  phòng  yên lặng. Thiệu  nói tiếp: Một  cuộc  rút lui như thế  rất  hợp  lý và  cần  thiết,  sẽ  giải  tỏa  được  lực  lượng  để  cứu  Buôn  Mê  Thuột.  ...  Quân  đội  đang  bị  phân  tán  một  cách  nguy hiểm  ra  khắp  đất  nước,  lực  lượng  dự  trữ  cần  được  đưa  về  giữ  những vùng  cần bảo vệ.  Không có  phương tiện  gì  để tiếp viện cho việc bảo vệ Kontum  và  Pleiku  cho  nên  phải  rút  khỏi  hai  tỉnh  ấy,  để  bảo  toàn  lực lượng." [7]
 
Trong quá khứ người viết đọc nhiều bài viết từ phía Việt Nam cho rằng TT Thiệu tự ý  đưa ra quyết định rút quân mà không tham khảo với ai. Có dư luận cho  rằng khi quyết định rút quân là vì "ông Thiệu muốn thấu cáy Hoa Kỳ? Để mặc cả' với Mỹ?" như đã viết trên.  Phần trình bày sau dựa vài tài liệu của cơ quan CIA hầu có thêm thông tin hy vọng giải tỏa phần nào về khúc mắc này.
 
** Cơ quan CIA
- TT Thiệu cử phái đoàn đi Mỹ
Theo tài liệu của CIA:" Vào giữa tháng Hai, Tổng thống Thiệu cử Thượng nghị sĩ Trần Văn Lắm đi Mỹ với tư cách là phái viên riêng để thăm dò  ý kiến của các vị dân cử  thuộc  Quốc hội Mỹ đối với Việt Nam về triển vọng khoản  viện trợ liệu có thuận lợi. NS Lắm đã đưa ra một đánh giá rất bi quan.... TT Thiệu thấy đất nước của mình đang phải đối mặt với một cuộc tấn công lớn của Cộng sản, đồng thời  Mỹ lại  cắt giảm  và có thể ngừng viện trợ. Do đó, ông và các cố vấn quân sự của mình đã quyết định rằng một cuộc di tản chiến lược  là điều cần thiết cho sự sống còn của  chính phủ VNCH." [8]
 
- TT Thiệu từ bỏ kế hoạch tái chiếm Ban Mê Thuột
 Theo tài liệu của CIA: -"Ngày 18 tháng 3 năm 1975 - Có thông tin cho rằng tình hình ở vùng cao nguyên  là "xấu đi nhanh chóng" và "Sư đoàn 23 Nam Việt Nam, được lệnh tái chiếm Ban Mê Thuột, đang bị đẩy về phía Đông vào hướng vùng núi ." - " Ngày 19 tháng 3 năm 1975, Tổng thống Thiệu đã từ bỏ kế hoạch tái chiếm Ban Mê Thuột."
      "Cũng có tin cho rằng   Sư đoàn Dù rời khỏi Quân khu 1 đã tạo ra "một tình huống nguy cấp tiềm tàng. Và sự ra đi của Sư đoàn Dù đã làm đảo lộn kế hoạch tăng cường tỉnh Quảng Tín của tư lệnh khu vực", và ông ta " lo sợ tỉnh đó sẽ sớm rơi vào tay cộng sản."
[9]
 
-  Chiến lược mới của TT Thiệu (theo CIA)
Cũng theo tài liệu  của Cơ quan CIA: " Khái niệm chiến lược mới này đòi hỏi phải xóa bỏ hầu hết các khu vực miền núi,  dân cư thưa thớt thuộc  QK I và QK II, để tập trung từ các tài sản đến  nguồn lực  nhằm  bảo vệ QK III và QK IV, cộng với Vùng đất thấp ven biển, gồm các khu vực sản xuất nông nghiệp của miền Nam Việt Nam, nơi phần lớn nhiều dân cư sinh sống. Chiến lược này có cơ sở và ước tính của Thiệu về sự cần thiết của kế hoạch là đúngTuy nhiên, việc thực hiện kế hoạch là một thảm họa. Trong cuộc họp ngày 13 tháng 3 với Tư lệnh Quân đoàn 1, Tướng Trưởng, Tổng thống Thiệu đã vạch ra khái niệm chiến lược mới và kết quả của ông: quyết định rút Sư đoàn Dù từ QK I xuống QK III, bất chấp sự phản đối gay gắt của Tướng Trưởng về việc rút Sư đoàn Dù đi.
     Trong mười hai ngày tiếp theo, - (13-25 tháng 3), cả ở QK I và Sài Gòn đều bị bỏ trống, và những phần còn lại  của  QK I  được tổ chức lại - đặc biệt, liệu có nên thực hiện bất kỳ nỗ lực nào để bảo vệ Huế hay không. Do lệnh thay đổi  nhận được từ Sài Gòn, Tướng Trưởng đã phải điều chỉnh lại kế hoạch triển khai quân ít nhất ba lần.    
    Ngay cả khi cuộc tấn công của quân  Bắc Việt ngày càng gia tăng cường độ,  và thành phố Quảng Trị đã bị chiếm, còn các lực lượng địa phương trong khu vực bắt đầu tan rã trước áp lực của quân Bắc Việt; Sài Gòn một lần nữa lệnh cho Lữ đoàn Dù cuối cùng phải rời   QK I, trong khi áp lực của Bắc Việt gia tăng hàng ngày.  Sư đoàn 1 hoạt động khó khăn, trong cùng thời gian này, các đơn vị QLVNCH ở các tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín và Quảng Ngãi đã  bị phân tán hoặc bị đánh bại bởi lực lượng Bắc quân tấn công .
    Sự hiện diện của Chính phủ Việt Nam tại QK I đã sụp đổ - về cơ bản là Sư đoàn Thủy quân Lục chiến và một phần của Sư đoàn 3 QLVNCH - dù đã cố gắng bố trí phòng thủ Đà Nẵng, nhưng nỗ lực này không thành công.  Với tổng số gần 2 triệu người muốn thoát ra ngoài vòng vây, đã tạo ra hoảng loạn và vào ngày 28 tháng 3, trật tự sụp đổ, xe tăng của Cộng quân bắt đầu di chuyển vào thị trấn ngay sau đó.
     Tại  QK 2, Tổng thống Thiệu và Tư lệnh khu vực của ông, Tướng Phú, gặp nhau tại  Cam  Ranh ngày 13 tháng 3 để thảo luận về tình hình do mất Ban Mê Thuột. Tại cuộc họp đó, Tổng thống Thiệu đã vạch ra khái niệm chiến lược mới của ông ta là rút khỏi vùng cao nguyên và củng cố các lực lượng của Chính phủ Việt Nam vào  những vùng xung yếu ven biển. Không biết chính xác từ ngữ về mệnh lệnh của Tổng thống-The exact wording of the President's orders are not knownnhưng Tướng Phú cho rằng đó là lệnh nên ông phải  hành động ngay lập tức việc di tản  các tỉnh Pleiku và Kontum- but General Phu interpreted them as authorizing at his discretion the immediate, total evacuation of Pleiku and Kontum Provincesmà chưa có kế hoạch hay sự chuẩn bị nào-for which no plans or preparations had been made. Cuộc di tản bắt đầu trong hai ngày tiếp theo, với việc các lực lượng QLVNCH đi theo đường 14 và đường 73, băng qua các tỉnh Phú Bổn và Phú Yên đến bờ biển  Tuy Hòa. Con đường này  hầu như không được sử dụng trong nhiều năm, cần nhiều cầu nối nhưng đã  không được thực hiện.
    Lệnh lạc và việc kiểm soát đoàn di tản gặp bế tắc. Sáu toán Biệt động và một trung đoàn bộ binh từ Kontum và Pleiku phải  chen chúc trong số 200.000 người tạo thêm nhiều khó khăn. Trên đường di tản, cuộc tàn sát của cộng quân gây ra cho  người tị nạn  thật là khủng khiếp.  Trong khi các sự kiện trên đang diễn ra, Chính phủ VNCH đã chuyển một Lữ đoàn Dù từ khu vực Huế đến tỉnh Khánh Hòa, để ngăn chặn từ hai đến bốn trung đoàn Cộng quân truy đuổi tàn dư của Sư đoàn 23 QLVNCH,  từ phía đông Ban Mê Thuột trên đường di chuyển qua Tỉnh Darlac. Sư đoàn này  đã bị cộng quân vùi dập  tại Ban Mê Thuột, hầu như không còn là một đơn vị  trọn vẹn vào thời điểm hiện tại, và  những người sống sót  bắt đầu tràn vào Nha Trang.
   Trong ba tuần cuối cùng của tháng Ba, năm sư đoàn QLVNCH, mười hai Liên đoàn Biệt động quân và hai lữ đoàn thiết giáp đã bị mất tác dụng. Quân số  từ các đơn vị này được tập hợp lại thành các đơn vị mới, nhưng  tất cả các thiết bị của họ đã bị mất"[10]
 
** Bộ Ngoại Giao (Foreign Relations of the United States-FRUS)
   * Phó thủ tướng Ng.Văn Hảo đề nghị bỏ QK I và QK II.
Theo tài liệu giải mật  ghi  lại trên FRUS của Bộ Ngoại Giao (Văn bản thiết lập  ngày 17.03.1975- tức 7 ngày sau khi VC tấn công  Ban Mê Thuột):" Tổng thống Thiệu và những người khác trong giới lãnh đạo Việt Nam nhận ra rằng họ đang phải đối mặt với một tình huống nghiêm trọng, rất có thể phải đưa ra một số quyết định sâu rộng. Chính phủ đã quyết định bỏ các Tỉnh Kontum và Pleiku. Chúng tôi thấy rằng ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy chính phủ  đang suy tính nghiêm túc về việc  sửa đổi chính sách, nhằm từ bỏ một  phần  của đất nước để có thể dồn nỗ lực nhằm bảo vệ phần còn lại. Chúng tôi biết rằng Phó Thủ tướng Hảo đã lập luận gay gắt rằng các nguồn lực hiện có không đủ để bảo vệ toàn thể  lãnh thổ VNCH-Deputy Prime Minister Hao has argued strongly that resources at hand are insufficient to defend the entire present territory of the RVN.  Hảo đề nghị bỏ QK I  và một số tỉnh thuộc QK IIHao proposes to abandon MR–1 and major portions of MR–2. Chúng tôi  biết rằng Khiêm cũng  có những suy nghĩ tương tự.  Tại QK I Tướng Trưởng đã bị mất  Sư đoàn Dù, và   Sư đoàn 3  được thay thế một phần bởi các đơn vị TQLC mới thành lập gần đây, họ dự  tính  có thể bỏ một số tỉnh thuộc QK I để tập trung phòng thủ Đà Nẵng và Huế. [11]
 
* Phó Đại Sứ Mỹ gặp TT Thiệu tìm hiểu lý do triệt thoái...
  - Bộ Ngoại Giao - [Điện tín 62480  gửi tới Sài Gòn, ngày 20 tháng 3, chỉ thị cho Lehmann]: “Ông nên gặp Thiệu càng sớm càng tốt để tìm hiểu lý do ông ta rút lực lượng khỏi Kontum và Pleiku cũng như việc rút bớt lực lượng  ở  QK I.  Ông  nên nói với ông Thiệu rằng chúng ta cần biết rõ ràng về ý định và về chiến lược của ông  ta nhằm  đối phó với  các cuộc tổng tấn công của quân miền  Bắc  sắp diễn ra. ” (Thời gian  này ĐS Martin đang có mặt tại Mỹ).

 - Lehmann [Phó Đại sứ Mỹ tại SG]- "Tôi đã gặp Tổng thống vào cuối buổi chiều nay và nói với ông ấy rằng, riêng cá nhân tôi  hiểu ông ấy đang làm gì và tại sao, nhưng nếu Tổng thống Ford, Ngoại trưởng, Bộ trưởng Quốc phòng và các cố vấn cao cấp khác, những người muốn công việc  hoàn toàn đạt hiệu quả cao,  không chỉ cung cấp 300 triệu đô la bổ sung, mà còn các khoản hỗ trợ quân sự khác.  Nhưng họ cần  Tổng thống Thiệu  cho họ biết chiến lược và ý định của ông  nhằm đối phó với các khó khăn trước mắt.
     Tổng thống Thiệu cho biết Việt Nam hiện đang đối mặt với một lực lượng địch mạnh hơn bất cứ lúc nào kể từ năm 1972. Bắc Việt Nam  tăng cường liên tục gồm nhiều  đơn vị, với nhiều  sư đoàn dự bị. Do đó, kẻ thù có thể tập trung lực lượng mạnh vượt trội tấn công vào  bất cứ  khu vực  do chúng lựa chọn,  tạo một thế bất lợi rõ rệt cho phía chúng tôi. Trong khi  phía  Miền Nam Việt Nam không nhận được  các quân dụng thay thế  vì bị ràng buộc  bởi các quy định trong Hiệp định Paris. Trước tình hình đó, Tổng thống cho biết, ông ta  không còn có thể chiến đấu theo quan điểm quân sự như  hai năm trước để chống lại  cuộc chiến lần này. Ông ta phải từ bỏ lãnh thổ hoặc phải đối diện  với viễn cảnh quân đội  của  mình bị tiêu diệt từng phần, cuối cùng có thể dẫn đến một tình huống  không thể bảo vệ được bất kỳ phần đất nào.  Ở Cao Nguyên, ông ta có thể đã giữ được Pleiku và có lẽ cả Kontum. Nhưng con đường từ bờ biển đã bị đối phương phong tỏa, điều này nếu thực hiện việc giải cứu thì phải  trả  giá rất đắt, và  cuối cùng cũng khiến việc bảo vệ Pleiku trở thành một nhiệm vụ cảm tử. Do đó, ông ta đã quyết định phải  rút lực lượng đi.  Đó là sự đánh đổi giữa việc mất một số quân dụng, một số máy bay và có lẽ  còn phải trả giá trong cuộc rút lui dù được tổ chức cẩn thận và có trật tự, hoặc mất toàn bộ lực lượng của mình vì không thể chống đỡ  bởi  một cuộc tấn công của kẻ thù.
    Việc mất Ban Mê Thuột, Tổng thống nói, chắc chắn là một tổn thất rất nặng nề. Nó đã xảy ra vì phía Bắc Việt đã  tập trung một lực lượng tương đương với hai sư đoàn, cộng với các đơn vị yểm trợ. Trường hợp nếu chính phủ giữ được Ban Mê Thuột thì có lẽ ông đã sử dụng nó làm căn cứ để cuối cùng tái chiếm Pleiku.
    Vào cuối cuộc thảo luận của chúng tôi, Tổng thống quay lại  vấn đề rằng cho đến nay VNCH đã tham chiến dựa trên cơ sở của Hiệp định Paris. Tiền đề này đã tạo nên một cuộc chiến tranh quân sự ngu ngốc, phía chính phủ phải cố gắng bảo vệ  sự toàn vẹn lãnh thổ với các đơn vị nằm rải rác khắp nơi. Cuộc tấn công hiện tại của Bắc Việt đã chấm dứt mọi hy vọng tiếp tục chiến đấu trên cơ sở của Hiệp định Paris. Do đó, việc nghiên cứu lựa chọn phương án nào  đạt hiệu quả cao nhất về mặt quân sự trong việc bảo vệ càng nhiều dân số càng tốt, đồng thời còn phải duy trì tính toàn vẹn của các lực lượng vũ trang  cũng là điều quan trọng nhất.
      Về sự trợ giúp của Hoa Kỳ, Tổng thống nói rằng ông đánh giá cao và biết ơn sự quyết tâm của Tổng thống Ford trong việc tìm kiếm khoản bổ sung 300 triệu đô la trong năm nay. Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng 300 triệu đô la sẽ không đủ để thay thế bất kỳ khoản quân dụng nào bị mất trong cuộc chiến. Thiệu cho biết, chẳng hạn ông muốn các đơn vị xung kích chủ động tấn công vào cứ điểm  của địch, chứ không phải do phía địch chọn lựa, nhưng nếu  không thay thế được các hạng mục quân dụng chính thì ông sẽ không thể thực hiện được.
     Tóm lại, Thiệu đã đưa ra một quyết định cơ bản là đánh đổi các phần lãnh thổ chính, có thể bao gồm toàn bộ QK I  và một phần lớn QK II, để bảo vệ hiệu quả phần đất còn lại bằng các nguồn lực sẵn có. Theo tôi (Lehmann), đó là một quyết định can đảm." [12]
Đào Văn.
Tài liệu tham khảo.
[1]- VN Quê Mẹ Oan Khiên- Chương 23-Pierre Darcourt, Dương Hiếu Nghĩa dịch
[2]- VN Quê Mẹ Oan Khiên-Chương 27- Pierre Darcourt, Dương Hiếu Nghĩa dịch
[3]- Hồn Việt-UK - Phạm V Phú  Những  ngày cuối cùng
[4]- General Hiếu:  Ngô Q Trưởng Vì sao tôi bỏ Quân Đoàn I.
[5]- Ái Hữu Luật Khoa -Mạn đàn với PTT Ng Lưu Viên
[6]- VN Quê Mẹ Oan Khiên-Chương 5-Pierre Darcourt, Dương Hiếu Nghĩa dịch
[7]- Frank Snepp - The Decent Interval
[8]- CIA Library-Memorandum for the President (page 4)-Vietnam Assessment 04 Apr. 1975
[9]- CIA Library-Intelligence Memorandum (p.a6)-US Intelligence Analysis on VN; Dec.74 - Apr.75
[10]- CIA Library -(page 5)-  Memo for the President - 04.04.1975





Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
- Nhật: động đất 7,6 độ ngoài khơi, cảnh báo sóng thần - Da màu báo động: 1/3 trong số khoảng 220.000 người bị ICE bắt trong 9 tháng đầu tiên của chính quyền Trump không hề có tiền án tiền sự. - DHS bố ráp di dân tại New Orleans, cư dân gốc Việt kinh hoàng. - Khi gõ chữ trên mạng xã hội, hãy cẩn thận vì chính phủ Trump theo dõi. Bố ráp di dân ở New Orleans có 1/3 người bị bắt không hề có tiền án. Dân Chủ nói Trump chỉ bố ráp các thành phố Dân Chủ. - Ngành thẩm mỹ VN tai tiếng: 1 phụ nữ Úc tới Đà Nẵng giải phẩu thẩm mỹ, bị hôn mê cấp cứu, chờ đưa về Úc chữa trị - TQ bố trí quân lực robot hình người tới khu vực gần biên giới Việt Nam - TQ tới cột mốc kinh tế chưa từng có: Thặng dư thương mại TQ đã vượt 1 ngàn tỷ đô lần đầu tiên - Thương mại hải vận giữa Mỹ-TQ giảm, dừng nhiều chuyến tàu container vì thuế quan tăng, thương vụ giảm - Dân biểu MT Greene kể trên TV: gia đình bà bị dọa giết sau khi Trump chụp mũ bà phản quốc; Trump không ưu tiên nước Mỹ; các dân cử Cộng Hòa giễu Tr
Tòa giúp Trump qua hồ sơ vụ án ngầm, đôi khi phán quyết mà không giải thích, không ký tên - Tòa này đã cấm Biden xóa nợ sinh viên, ngăn cản Biden kềm chế đại dịch Covid-19 Bái báo của New York Times nhận định như thế, và được phóng viên Adam Lynch của Alternet phân tích hôm 6/12/2025.
- Tối Cao Pháp Viện Mỹ Xem Xét Quyền Công Dân Theo Nơi Sinh. - Chi Phí Sinh Hoạt Và Y Tế Tăng Cao - Đảng Cộng Hòa Lo Ngại. - Nhiều Tiểu Bang Và Thành Phố Tăng Mức Lương Tối Thiểu Để Đối Phó Lạm Phát. - DB Marjorie Taylor Greene: Trump Nổi Khùng Khi Bà Đòi Công Bố Hồ Sơ Epstein. - Texas: DB Lloyd Doggett Quyết Định Nghỉ Hưu Sau Phán Quyết Của TCPV. - Indiana: Hạ Viện Tiểu Bang Thông Qua Bản Đồ Bầu Cử Mới Sau Nhiều Tranh Cãi. - Biden Chỉ Trích Đảng Cộng Hòa Vì Biến Vấn Đề Đồng Tính Thành ‘Trái Banh Chính Trị. - Dân Biểu Arizona Bị Xịt Hơi Cay Khi ICE Bố Ráp. - Úc Đại Lợi: Cháy Rừng Dữ Dội, Chính Quyền Kêu Gọi Dân Di Tản. - CFPB Xem Xét Thu Hẹp Quy Định Chống Kỳ Thị Trong Lĩnh Vực Tín Dụng. - Texas: Hàng Trăm Cuộc Gọi 911 Trong Ngày Lễ Độc Lập. - Louisiana: Ba Tù Nhân Khoét Tường Vượt Ngục, Một Người Tự Sát Khi Bị Vây Bắt. - Indonesia: Gần 1,000 Người Thiệt Mạng Trong Trận Lũ
-- Bãi bỏ chích ngừa viêm gan B cho trẻ sơ sinh tại Hoa Kỳ. -- Bị Chỉ Trích Vụ Đánh Chìm Ghe, Hegseth Càng Thách Thức Dư Luận. -- Tối Cao Pháp Viện Cho Phép Texas Dùng Bản Đồ Bầu Cử Mới Có Lợi Cho Đảng Cộng Hòa -- Tòa Bạch Ốc mở cổng tố cáo ‘thiên kiến báo chí’, lập Bảng Ô Nhục Truyền Thông. -- Chính Quyền Trump Chuẩn Bị Cấm Nhập Cảnh Hơn 30 Quốc Gia. -- Sở Di trú Hoa Kỳ rút ngắn thời hạn lao động của ngoại kiều. -- San Diego: Phát Hiện Thêm Hài Cốt Tại Nhà Cũ Của Can Phạm Giết Người. -- Đại Bồi Thẩm Đoàn Bác Truy Tố Bộ Trưởng Tư Pháp New York. -- Tòa Kháng Án Cho Vệ Binh Quốc Gia Tiếp Tục Hiện Diện ở D.C.. -- New York Times: Chính Quyền Zelensky Cố Tình Dung Túng Tham Nhũng. -- Giáo Sư Harvard Bị Bắt Giữ Và Trục Xuất Vì Nổ Súng Bắn Chuột Gần Giáo Đường Do Thái. -- Nga siết FaceTime, tăng kiểm soát mạng lưới truyền thông. -- Netflix thâu tóm Warner Bros. với giá 72 tỉ Mỹ kim, gây chấn động kinh đô điện ảnh. -- California Báo Động Không Khí Đỏ...
Năm 2026 sắp đến, hứa hẹn nhiều thay đổi sâu rộng về khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe đối với người có thu nhập trung bình thấp, người già, người tàn tật, nguyên nhân là do những chính sách mới, thay đổi luật ngân sách và cải cách Medicare/Medicaid.
J421. Gangamala Jātaka -- Lời Nguyện Nửa Ngày: Câu Chuyện về Công Đức Tóm tắt: Đức Phật khuyên người tại gia nên giữ ngày chay tịnh. Sau đó, Ngài kể câu chuyện về một người nhịn ăn nửa ngày và được tái sinh làm vua. Vị vua này đã rộng lượng chia sẻ vương quốc của mình cho một người lương thiện, người sau này đã từ bỏ cuộc sống thế tục và trở thành một vị Phật Độc Giác.
Chính quyền luôn biết cách tạo nên những khung hình đẹp. Cuộc bố ráp chung cư ở South Shore, Chicago, hồi tháng Chín là một ví dụ trọn vẹn: trực thăng lơ lửng giữa đêm, dây thả xuống mái nhà, đặc nhiệm xộc vào hành lang, cửa phòng tung ra trước khi máy quay bắt được một màu da ngăm và đôi tay bị trói. Mọi thứ gọn ghẽ như một đoản phim chuẩn bị sẵn cho truyền hình. Nhưng đó chỉ là phần được chiếu. Phần còn lại — phần không hiện ra trong những đoạn phim trơn tru — là đời sống bị giằng khỏi gối ngủ, bị đặt vào xe chở tù giữa đêm, và kỳ lạ thay, không ai biết họ là ai. Chính quyền nói chiến dịch nhắm vào bọn Tren de Aragua. Họ nói tòa nhà có súng, chất nổ, ma túy. Họ nói bắt được hai người có liên hệ. Họ không đưa danh sách ai bị giữ. Không đưa chứng cứ. Không trả lời những câu hỏi đơn giản nhất.
Tháng 10 năm 2025, một phiên bản mới của Bài thi Công dân Nhập tịch Hoa Kỳ chính thức được áp dụng. Bài thi cập nhật có 20 câu hỏi thay vì 10 câu như trước đây, được chọn ra trong bộ 128 câu hỏi. Để thi đậu, thí sinh phải trả lời đúng ít nhất 12 câu. Những người từ 65 tuổi trở lên và đã có thẻ xanh trên 20 năm vẫn được phép thi bài thi đơn giản hơn, chỉ gồm 10 câu hỏi lấy từ trong một bộ câu hỏi giới hạn.
Tập đoàn bán lẻ Costco đã nộp đơn kiện chính phủ Hoa Kỳ, yêu cầu được hoàn trả toàn bộ các khoản thuế nhập cảng nếu Tối Cao Pháp Viện phủ nhận thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc áp đặt thuế quan mà không có sự chuẩn thuận của Quốc hội. Đơn kiện đề nghị Tòa Thương Mại Liên Bang tuyên bố các sắc thuế “khẩn cấp” của Trump là bất hợp pháp. Hai tòa cấp dưới trước đó đã phán quyết rằng ông vượt quá thẩm quyền theo Đạo Luật Quyền Hạn Kinh Tế Trong Tình Trạng Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA). Nay hồ sơ đã đến Tối Cao Pháp Viện, và nhiều doanh nghiệp tìm cách bảo đảm quyền được hoàn tiền nếu các sắc thuế bị bác.
Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đang chuẩn bị cắt toàn bộ quan hệ với Scouting America — trước kia là Boy Scouts — với lý do tổ chức này không còn giữ tinh thần trọng công trạng và đã chuyển sang “tấn công những không gian dành cho nam thiếu niên”, theo các tài liệu NPR xem được. Trong bản ghi nhớ dự thảo gửi Quốc hội, chưa chính thức công bố, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth chỉ trích Hướng đạo vì “vô giới tính” và cổ vũ các chương trình đa dạng và hòa nhập. Quan hệ giữa quân đội và Hướng đạo đã kéo dài hơn một thế kỷ, từ năm 1937 được ghi thành quy chế. Nhưng Hegseth cho rằng tổ chức “từng được Tổng thống Theodore Roosevelt ủng hộ” nay “không còn nâng đỡ tương lai của các thiếu niên nam”.
Cơ quan An ninh Vận tải Hoa Kỳ cho hay từ ngày 1 tháng 2, hành khách đi máy bay trong nước không có Real ID, hộ chiếu hoặc giấy tờ nhận dạng được chấp nhận khác sẽ phải trả phí 45 đô la để được xác minh danh tính qua hệ thống Confirm.ID.
-- New York Times Kiện Bộ Quốc Phòng Vì Hạn Chế Quyền Tự Do Báo Chí. -- Trump Đặt Tên Mới Cho Viện Hòa Bình: Mang Tên Chính Mình. -- Tổng Thống Trump Gây Phẫn Nộ Tại Cộng Đồng Somali Lớn Nhất Nước Mỹ. -- Lý Do Thật Sự Khiến Tư Lệnh Holsey Bị Buộc Về Hưu Sớm. -- Thông Báo Sa Thải Tăng Mạnh Nhất Kể Từ Thời Covid. -- Thượng Nghị Sĩ Báo Động Về Làn Sóng Ân Xá Ồ Ạt Của Trump. -- Rahmanullah Lakanwal Có Thể Bị Taliban Uy Hiếp Trước Khi Nổ Súng Vào Vệ Binh Quốc Gia. -- Trump Dựa Vào Tài Khoản Nước Ngoài Giả Danh Ủng Hộ MAGA. -- FBI Bắt Một Nghi Can Trong Vụ Đặt Bom Ống Trước Ngày 6 Tháng Giêng. -- Giám Sát Bộ Quốc Phòng: Nhắn Tin Signal Của Hegseth Làm Lộ Thông Tin Nhạy Cảm, Có Thể Gây Nguy Hiểm. -- Anh Quốc Trừng Phạt Nga Sau Khi Kết Luận Putin Chỉ Đạo Vụ Đầu Độc Năm 2018. -- Macron Kêu Gọi Trung Quốc Góp Phần Chấm Dứt Chiến Sự Tại Ukraina. -- Putin Nói Về Kế Hoạch Hòa Bình Do Trump Đề Xướng. -- IRS Cảnh Báo Mùa Giáng Sinh: Gia Tăng Gian Lận Thuế Và Trộm Danh Tánh...
Cộng đồng người Việt tại San Jose nói riêng và tại khắp các tiểu bang Hoa Kỳ và Thế giới nói chung vừa đón nhận tin buồn: Bác Vũ Văn Lộc, bút danh Giao Chỉ, nhà văn, nhà hoạt động cộng đồng và người sáng lập Viet Museum – Bảo tàng Thuyền nhân và Việt Nam Cộng Hòa tại San Jose, đã từ trần tại California. Sự ra đi của ông khép lại một hành trình dài nhiều cống hiến, nhưng di sản tinh thần mà ông để lại sẽ còn được nhắc nhớ trong nhiều thế hệ.
VVNM 2025 đánh dấu cột mốc 25 năm thành lập giải thưởng văn học lâu đời nhất của người Việt hải ngoại, lồng trong lịch sử 50 năm người Việt tị nạn. Trong hơn 14,600 trang sách là những câu chuyện của đủ loại ký ức, cảm xúc, có đủ cay, đắng, ngọt, bùi. Có những mất mát; chia xa, có những đoàn viên, thành tựu.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.