Cựu Tướng Canada: kẻ trốn lính (ám chỉ Trump) không biết rằng máu của lính NATO đã cứu lính Mỹ. Trump mừng ngày Valentine's đăng ảnh Greenland. Canada hợp tác quốc phòng với Đan Mạch, mở lãnh sự quán ở Greenland. Greenland: điêu khắc cũng chống Trump, du lịch tăng vọt.
Tổng Thống Trump mừng ngày Valentine's đăng ảnh mối tình với Greenland. Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy đã kỷ niệm Ngày Valentine's bằng cách chia sẻ một loạt thiệp ca ngợi những thành tựu của ông, đồng thời như dự đoán, chỉ trích đảng Dân chủ và thậm chí chế giễu cả Ngoại trưởng của mình.
Những tấm thiệp, được Nhà Trắng đăng tải trên mạng xã hội, bắt đầu bằng bức ảnh Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị còng tay và bịt mắt sau khi bị bắt giữ tại nước này vào tháng Giêng. Nó được thiết kế theo kiểu thiệp Valentine truyền thống, với dòng chữ: “Em đã chiếm được trái tim anh.”
Tiếp theo là bức ảnh Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen, đảng Dân chủ, tiểu bang Maryland, gặp gỡ cựu tù nhân ICE Kilmar Abrego Garcia ở El Salvador. Dòng chú thích ghi: “Tình yêu của tôi dành cho anh mạnh mẽ như tình yêu của đảng Dân chủ dành cho người nhập cư bất hợp pháp. Tôi sẽ bay 1.537 dặm để được uống một ly với anh!”
Trump cũng nhắc đến Greenland trong một tấm thiệp Valentine khác. “Đã đến lúc chúng ta định nghĩa mối quan hệ của mình,” tấm thiệp viết, kèm theo hình ảnh vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch được đóng khung trong hình trái tim. Tổng thống đã dành những tháng gần đây ngày càng bị ám ảnh bởi ý tưởng Hoa Kỳ giành quyền kiểm soát Greenland.
Trong một tấm thiệp khác, Trump dường như chế giễu Marco Rubio, sử dụng bức ảnh Ngoại trưởng trông có vẻ không thoải mái trong một cuộc gặp căng thẳng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy.
.
Canada Press loan tin: Canada ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Đan Mạch. Việc ký kết diễn ra một tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump leo thang các mối đe dọa sáp nhập Greenland. Bộ trưởng Quốc phòng Canada đã ký một thỏa thuận tại một diễn đàn an ninh quốc tế để tăng cường hợp tác với Đan Mạch trong các vấn đề quốc phòng.
Một thông cáo báo chí từ Bộ Quốc phòng Canada cho biết David McGuinty, cùng với các bộ trưởng quốc phòng của Đan Mạch, Greenland và Quần đảo Faroe, đã ký một bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng giữa Canada và Đan Mạch. Thông cáo cho biết bản ghi nhớ bao gồm các lĩnh vực như đổi mới quốc phòng, hợp tác công nghiệp, hỗ trợ hậu cần lẫn nhau, cũng như nhân sự, đào tạo, diễn tập và giáo dục.
Lễ ký kết diễn ra tại Hội nghị An ninh Munich (Munich Security Conference) hôm thứ Sáu, và diễn ra một tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump leo thang các mối đe dọa sáp nhập Greenland, một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Thông cáo lưu ý rằng bản ghi nhớ phản ánh “cam kết chung về an ninh xuyên Đại Tây Dương và củng cố sự hợp tác giữa các đồng minh NATO trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu ngày càng phức tạp.”
Canada đã mở một lãnh sự quán tại Nuuk, thủ phủ của Greenland, vào đầu tuần này, và mặc dù việc mở lãnh sự quán đã được lên kế hoạch trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, nhưng kể từ đó nó đã trở thành một biểu hiện của sự đoàn kết với Đan Mạch.
“Canada là một quốc gia vùng Bắc Cực – và chúng tôi sẽ bảo vệ phương Bắc,” ông McGuinty nói trong thông cáo báo chí. “Hôm nay, thỏa thuận hợp tác quốc phòng này với Đan Mạch, Greenland và Quần đảo Faroe củng cố khả năng răn đe tập thể của chúng ta và khả năng hoạt động liền mạch với các đồng minh và đối tác của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở vùng Cực Bắc.
“Hôm nay, chúng ta gửi một thông điệp rõ ràng: Bắc Cực được an toàn, và chúng ta sẽ giữ vững điều đó.”
Thông cáo báo chí lưu ý rằng Canada có chung đường biên giới biển dài 3.000 km với Đan Mạch, cũng như mối quan hệ lịch sử và văn hóa giữa các cộng đồng người Inuit.
Thông cáo cũng cho biết Đan Mạch đã tham gia Quan hệ Đối tác An ninh Hàng hải (Maritime Security Partnership) của Canada tại hội nghị thượng đỉnh NATO vào tháng Sáu.
.
Nghệ sĩ người Greenland, Kim Kleist-Eriksen, không chỉ chạm khắc những tác phẩm thần thoại Inuit tinh xảo từ răng cá voi "sperm whale" và ngà hải mã (walrus tusks)— ông còn chạm khắc cả những lời phản bác chính trị.
Khi trò hề địa chính trị của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Greenland và "gã đến từ Hoa Kỳ" bắt đầu coi nhà ông như một thương vụ bất động sản, Kleist-Eriksen nói rằng con gái nhỏ của ông đã nói với ông rằng cô bé sợ hãi.
“Tôi rất tức giận. Tôi muốn làm điều gì đó với nghệ thuật của mình,” ông nói với CBC News tại xưởng vẽ ở Nuuk. Kleist-Eriksen là người Kalaaleq, hay Inuk, đến từ Sisimiut, Greenland.
Trong cơn giận dữ nghệ thuật, ông đã tạo ra một con tupilak — một con quái vật báo thù của Greenland. Một trong những tác phẩm trước đây của ông cho thấy sinh vật này lơ lửng trên đầu ba nhà truyền giáo châu Âu đến xâm chiếm hòn đảo vào thế kỷ 18.
Lần này, ông đã hoán đổi khuôn mặt, thay thế khuôn mặt của những kẻ xâm lược bằng khuôn mặt của Trump.
“Tất cả những kẻ xâm lược muốn chiếm đất của chúng ta, tôi đã tạo ra chúng như thế này,” ông nói.
Tác phẩm nghệ thuật “trả thù” của ông đã gây tiếng vang lớn, thu hút hàng nghìn lượt xem ngay sau khi ông đăng tải lên mạng xã hội.
“Nó đã được bán hết trong vòng 10 phút sau khi tôi hoàn thành,” ông nói.
Kleist-Eriksen không phải là người Greenland duy nhất nhìn thấy cơ hội giữa cuộc khủng hoảng do ảo tưởng đế quốc của Trump gây ra đối với quê hương ông. Các nhà điều hành du lịch đang đối mặt với sự gia tăng mạnh mẽ sự quan tâm quốc tế, và những người ủng hộ nền độc lập của Greenland đang cố gắng tận dụng những cơ hội để xây dựng mối quan hệ quốc tế bền chặt hơn.
Mặc dù Kleist-Eriksen phản đối kế hoạch thâu tóm Greenland của Trump, ông vẫn nói về năm tháng làm học sinh trao đổi tại một trường trung học ở Arizona với sự yêu thích và nói rằng ông cảm thấy ngay lập tức như ở nhà trong không khí sa mạc khô cằn của vùng Tây Nam Hoa Kỳ.
"Có lẽ trong kiếp sống trước đây, tôi là một người Mỹ sống ở Arizona, có lẽ vậy, bởi vì tôi chưa bao giờ cảm thấy như thế," ông nói.
Khủng hoảng mang đến những cơ hội mới: Có lẽ chính sự song hành này cho phép ông cũng đánh giá cao những cơ hội mà cuộc khủng hoảng do Trump tạo ra đã mang lại.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Kleist-Eriksen cho biết ông luôn phải giải thích cho khách hàng quốc tế biết nhà ông ở đâu và chính xác ai sống ở đó.
Giờ đây, ông nói rằng mọi người đều biết - ngay cả khi đó là vì những lý do không đúng đắn.
"Cuối cùng, chúng tôi cũng nhận được sự chú ý của thế giới," ông nói.
Và đối với một nghệ nhân điêu khắc đang tìm kiếm những cơ hội mới, ông cho biết sự chú ý này rất đáng hoan nghênh.
"Là một nghệ sĩ sống ở một thành phố [Nuuk] chỉ có 16.000 người đôi khi rất khó khăn, nhưng mọi thứ đang tốt hơn và tôi đang xây dựng tên tuổi của mình," ông nói. "Cho đến nay, mọi chuyện đều tốt đẹp."
Cơ hội mới nhất của ông đến từ Canada, nơi ông nhận được một email không được yêu cầu gần đây từ các nhà giám tuyển tại Phòng trưng bày Quốc gia Canada ở Ottawa.
"Tôi được hỏi liệu tôi có thể trưng bày một số tác phẩm của mình ở đó và tôi vui vẻ trả lời là có."
Trong một email gửi tới CBC News, người phát ngôn của phòng trưng bày xác nhận rằng một tác phẩm điêu khắc của Kleist-Erkisen, có tên là Erlaveersiniooq, đề cập đến một linh hồn của Greenland, sẽ được trưng bày bắt đầu từ tháng Sáu.
Nó sẽ là một phần của triển lãm có tên Qillaniq, dành riêng để giới thiệu các nghệ sĩ đến từ khu vực Bắc Cực.
“Tôi rất muốn giới thiệu tác phẩm nghệ thuật của mình đến với thế giới, và Canada là một trong những quốc gia đầu tiên làm điều đó. Tôi thực sự đánh giá cao điều này,” ông nói.
Tăng trưởng du lịch: Cái gọi là “hiệu ứng Trump” đối với Greenland cũng được cho là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ sự quan tâm từ du khách tiềm năng, đồng thời ban đầu cũng góp phần gây ra những lo ngại về mức độ an toàn khi du lịch đến đó.
Giờ đây, khi tổng thống Mỹ đã loại trừ khả năng can thiệp quân sự, những lo ngại đó dường như đã giảm bớt.
“Trong một thời gian khá dài, chúng tôi đã chứng kiến sự quan tâm rất lớn từ khắp thế giới, nhưng cũng có một chút do dự vì những tuyên bố của Donald Trump,” Casper Frank Møller, đồng sáng lập của Raw Arctic, một công ty du lịch có trụ sở tại Nuuk, cho biết.
“Ngay bây giờ, sau sự kiện đó, chúng tôi thấy rất nhiều người muốn đến đây.”
Møller, 28 tuổi, thành lập công ty du lịch của mình cách đây 18 tháng. Khởi đầu chỉ với anh và hai người đồng sáng lập khác, đến cuối năm đầu tiên hoạt động vào năm 2025, công ty của họ đã phát triển lên 25 nhân viên. "Doanh thu của chúng tôi đã tăng gấp 10 lần, và tôi nghĩ năm nay sẽ còn bùng nổ hơn nữa," anh nói.
Chính phủ Greenland đang tích cực thúc đẩy sự phát triển du lịch như một trong những mục tiêu kinh tế trọng điểm, hướng đến những du khách lưu trú dài ngày, chi tiêu cao thay vì chỉ đơn thuần đẩy mạnh số lượng khách du lịch.
Møller cho biết phần lớn sự quan tâm mới đến việc tham quan Greenland đến từ người Mỹ.
"Điều đã mở ra là khả năng Greenland thực sự trở thành một phần của nền kinh tế quốc tế, tham gia vào các mối quan hệ đối tác mới, và tôi nghĩ tình hình hiện tại nên được tận dụng một cách tích cực cho Greenland và đặc biệt là cho sự phát triển kinh tế," anh nói.
Ngay cả trước khi Trump nhắm mục tiêu vào Greenland, một vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch, hòn đảo này đã có những bước tiến lớn để nâng cao tầm nhìn, khả năng tiếp cận và tiềm năng du lịch của mình.
Vào cuối năm 2024, Nuuk đã khai trương một sân bay mới có thể tiếp nhận các máy bay thương mại thân rộng từ châu Âu và Bắc Mỹ. Hai cộng đồng khác ở Greenland cũng dự kiến sẽ mở sân bay mới trong năm tới.
Greenland đã đón hơn 140.000 khách du lịch vào năm 2024, năm gần nhất có số liệu thống kê du lịch. Con số này chiếm khoảng 5% tổng sản phẩm quốc nội của vùng lãnh thổ.
Sự gia tăng lượng khách du lịch bằng tàu du lịch là nguyên nhân chính dẫn đến lượng khách mới này.
Mặc dù vậy, một kỳ nghỉ ở Greenland vẫn là một kỳ nghỉ cao cấp.
Các chuyến bay thẳng từ Copenhagen đến Nuuk, một chuyến bay kéo dài bốn tiếng rưỡi, thường có giá lên tới 2.000 đô la cho vé khứ hồi. Hãng hàng không Air Greenland khai thác chuyến bay theo mùa hè giữa Nuuk và Iqaluit, với giá khoảng 800 đô la cho vé khứ hồi.
Hòn đảo này cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu phòng khách sạn, đặc biệt là ở các cộng đồng nhỏ hơn.
Tuy nhiên, Møller của Raw Arctic cho rằng Trump đã mang đến cho Greenland những cơ hội tiềm tàng mang tính lịch sử.
"Greenland không phải để bán, nhưng chúng tôi sẵn sàng cho việc khám phá," ông nói.
Thay đổi cục diện chính trị
Nghị sĩ Juno Berthelsen, một thành viên phe đối lập của đảng Naleraq đang thúc đẩy việc Greenland giành độc lập khỏi Đan Mạch càng sớm càng tốt, ủng hộ việc tăng cường kết nối giữa Hoa Kỳ và Canada và giảm sự phụ thuộc của Greenland vào Đan Mạch và châu Âu.
"Chúng ta đã có một hệ thống một tầng thông qua Đan Mạch và châu Âu trong vài trăm năm. Và điều đó không bền vững đối với Greenland," ông nói với CBC News tại Nuuk.
Liên minh cầm quyền của Greenland đã đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ vào thời điểm Trump đe dọa tiếp quản rằng người dân trên đảo "chọn Đan Mạch hơn là Hoa Kỳ," một sự lựa chọn nhị phân đã khiến nhiều người trong đảng của Berthelsen tức giận.
Thay vào đó, ông nói rằng đảng của ông hoan nghênh mối quan hệ gần gũi hơn với cả Canada và Hoa Kỳ, mặc dù giống như các đảng chính trị khác ở Greenland, ông bác bỏ những nỗ lực ép buộc của tổng thống Mỹ.
Nhưng giống như những người khác đã nói chuyện với CBC News, ông cũng nói rằng cuộc khủng hoảng do Trump tạo ra mang đến những khả năng mới.
"Vì vậy, về mặt xây dựng thương mại, trao đổi văn hóa, giáo dục hoặc thị trường việc làm - trong tất cả các lĩnh vực khác nhau - chúng ta có thể có quan hệ đối tác với Canada mang lại cho chúng ta sự ổn định tốt hơn ở Greenland," ông nói.
.
Báo National Post, trong khi đó, loan tin du lịch tới Greenland tăng vọt sau khi Trump đòi sáp nhập vào Mỹ. Và một tướng nghỉ hưu Canada nói rằng lính NATO đã cứu mạng lính Mỹ chứ không hề như kẻ trốn lính hình dung.
Bài viết của Serge Labbé (tướng nghỉ hưu của Canada): "Trump says U.S. 'never needed' NATO. Canadian blood says otherwise" (Trump nói Mỹ 'chưa bao giờ cần' NATO. Máu của Canada nói điều ngược lại).
Tại Davos, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ các đồng minh vì cho rằng họ "đứng sau" tiền tuyến. Một vị tướng nghỉ hưu người Canada đã làm rõ sự thật về những hy sinh đã cứu sống người Mỹ.
Serge Labbé:
Trong 6 năm công tác tại Afghanistan, Chuẩn tướng (đã nghỉ hưu) Serge Labbé đã phục vụ hai nhiệm kỳ tại Afghanistan trong quân phục. Ông từng là cố vấn chính sách cấp cao cho một số bộ trưởng Afghanistan và làm cố vấn chính trị cấp cao cho Đại diện Dân sự Cấp cao của NATO tại Afghanistan trong hai năm. Bài viết của Tướng Labbé như sau.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây tại Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Mỹ “chưa bao giờ cần” các đồng minh NATO và “chưa bao giờ thực sự yêu cầu bất cứ điều gì từ họ”. Ông nói thêm rằng các đồng minh “đã gửi một số quân đến Afghanistan, hoặc việc này việc kia. Và họ đã làm vậy - họ ở lại phía sau một chút, cách xa tiền tuyến một chút.”
Tôi tự hỏi liệu kẻ trốn nghĩa vụ quân sự Donald Trump có biết rằng khoảng 30.000 người Canada đã tự nguyện gia nhập Lực lượng Vũ trang Hoa Kỳ để phục vụ tại Việt Nam, 12.000 người phục vụ trong các vai trò chiến đấu, và 134 người không bao giờ trở về trong khi 60.000 người trốn nghĩa vụ quân sự khác của Mỹ vẫn sống thoải mái ở Canada hay không. Ông Trump và chính quyền của ông thiếu đi sự nhạy bén chính trị của cựu Tổng thống George Bush cha (không phải là người trốn nghĩa vụ quân sự - ông từng phục vụ trong Hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai và được trao tặng Huân chương Chữ thập bay xuất sắc), người đã dành thời gian, sau khi Saddam Hussein xâm lược Kuwait vào tháng 8 năm 1990, để xây dựng một liên minh gồm khoảng 42 quốc gia trước khi phát động, với sự hỗ trợ của Nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chiến dịch Bão Sa mạc vào tháng 1 năm 1991 để giải phóng đất nước.
Trong số các quốc gia thành viên của liên minh có Bahrain, Bangladesh, Ai Cập, Kuwait, Niger, Oman, Pakistan, Qatar, Saudi Arabia, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Đây là liên minh lớn nhất kể từ Thế chiến thứ hai. Không giống như George Bush con và tổng thống hiện tại, vị chính khách tài ba của đảng Cộng hòa hiểu rằng các cuộc can thiệp đa phương, toàn diện, dù ở bất cứ đâu, đều có nhiều khả năng thành công hơn là những thay đổi chế độ tùy tiện… hoặc những tuyên bố không cần thiết về sự thống trị đơn phương đối với các khu vực trên thế giới trong một thế giới thực tế là toàn cầu.
Và cũng có cuộc can thiệp vào Somalia năm 1992. Một lần nữa, nhận thức được rằng chủ nghĩa đa phương dưới sự ủy quyền mạnh mẽ của Chương VII Hiến chương Liên hợp quốc cho phép sử dụng vũ lực thích hợp, không chỉ mang lại sức mạnh mà còn cả tính hợp pháp cho một cuộc can thiệp ở nước ngoài, ông Bush cha đã xây dựng một liên minh nhằm ngăn chặn cuộc chiến tranh nội bộ giữa các lãnh chúa và tạo môi trường an toàn cho các tổ chức nhân đạo để ngăn chặn tình trạng suy dinh dưỡng nghiêm trọng và cái chết của hàng trăm nghìn người trong quốc gia bị chia cắt này. Một trong những cuộc điện thoại đầu tiên của ông là gọi cho Thủ tướng Canada Brian Mulroney, người đã đồng ý chuyển hướng phái bộ Canada đến Somaliland để tham gia liên minh do Mỹ dẫn đầu, tập trung vào việc mang lại một chút hòa bình cho miền nam đang bị bao vây của đất nước.
Với tư cách là Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Canada, lực lượng đến vài ngày sau khi Thủy quân lục chiến Mỹ đến vào giữa tháng 12 năm 1992, tôi đã đảm bảo với Tư lệnh Liên minh – Trung tướng Thủy quân lục chiến Mỹ Robert B. Johnston – rằng Canada đang tìm kiếm một vai trò đầy thách thức trong việc thiết lập lại trật tự ở quốc gia này, và chúng tôi mong muốn hợp tác chặt chẽ với lực lượng Liên minh.
Chúng tôi đã triển khai những khí tài độc đáo đến chiến trường, trong đó có trực thăng Sea King được trang bị radar hồng ngoại nhìn phía trước (FLIR) — đáng chú ý là, đây là những chiếc duy nhất trong Liên minh có khả năng theo dõi chuyển động của lực lượng mặt đất vào ban đêm. Đầu năm 1993, Johnston hỏi tôi liệu chúng tôi có thể triển khai các trực thăng Sea King đến thành phố cảng phía nam Kismayo để hỗ trợ lực lượng Mỹ/Bỉ đang chiến đấu chống lại phiến quân Somalia hay không. Không chút do dự, tôi đã ra lệnh cho tàu HMCS Preserver — tàu hỗ trợ cho các trực thăng Sea King — di chuyển về phía nam để hỗ trợ các đồng minh của chúng tôi, bất chấp việc chúng tôi tạm thời mất đi một khí tài quý giá để hỗ trợ các hoạt động của mình. Sau này, Johnston đã viết thư cho Tham mưu trưởng Quốc phòng Canada như sau:
“Đặc biệt đáng chú ý là sự hỗ trợ mà tàu HMCS Preserver đã cung cấp cho các hoạt động khác của Liên quân, và đặc biệt là các hoạt động ở Kismayo liên quan đến Lực lượng Lục quân Hoa Kỳ và Bỉ. Một lần nữa, các máy bay trực thăng Sea King đã thực hiện các nhiệm vụ FLIR để hỗ trợ hoạt động đó. Do tình hình bất ổn ở Kismayo, các hoạt động của Sea King tiếp tục trong 11 ngày với 22 nhiệm vụ được thực hiện. Tôi không thể nhấn mạnh hết tầm quan trọng của vai trò Hải quân trong việc hỗ trợ cả Canada và lực lượng Liên quân.”
Máy bay trực thăng của Hải quân Hoàng gia Canada đã cứu sống binh lính Mỹ và Bỉ ở Kismayo. Nhưng đó là điều mà các đồng minh vẫn làm – một đội… một nhiệm vụ. Đại sứ Mỹ Robert B. Oakley, một nhà ngoại giao dày dạn kinh nghiệm với danh tiếng về sự sắc sảo ở Washington và sự cứng rắn ở nhiều điểm nóng trên thế giới, đã được cử đến Somalia với tư cách là đặc phái viên của Tổng thống Mỹ thậm chí trước khi Thủy quân lục chiến Mỹ đến – ông biết rõ Somalia, vì từng giữ chức Đại sứ ở đó từ năm 1982 đến năm 1984. Vào mùa xuân năm 1993, trước khi rời Somalia, ông đã viết một bức thư cho Bộ trưởng Quốc phòng lúc bấy giờ là Kim Campbell. Lời của ông ấy:
“Canada có mọi lý do để vô cùng hài lòng và tự hào về lực lượng quân sự của mình ở Somalia. Chắc chắn, chính quyền quân sự và dân sự Hoa Kỳ cũng như người dân Somalia đều dành cho họ sự kính trọng cao nhất… Chúng tôi rất tiếc rằng họ không ở lại lâu hơn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận thấy sự căng thẳng đối với nguồn lực hạn chế của Canada do mức độ cam kết cao như vậy đối với rất nhiều hoạt động gìn giữ hòa bình trong nhiều năm. Quân đội của chúng tôi có rất nhiều điều phải học hỏi từ quân đội của các bạn về loại hoạt động này.”
Oakley có thể là một nhà ngoại giao chuyên nghiệp, nhưng ông cũng đã trải qua bốn năm làm sĩ quan tình báo trong Hải quân Hoa Kỳ… ông hiểu quân đội và chắc chắn không phải là người trốn nghĩa vụ quân sự.
Tôi cho rằng Trump không biết rằng một ngày sau vụ tấn công ngày 11/9, NATO đã viện dẫn Điều 5 lần đầu tiên trong lịch sử, cho phép máy bay Hệ thống Cảnh báo và Kiểm soát Trên không (AWACS) của NATO đóng tại Geilenkirchen, Đức, tuần tra bầu trời Hoa Kỳ, cho phép máy bay AWACS của Hoa Kỳ triển khai đến Trung Á để giúp tiến hành “cuộc chiến chống khủng bố” của họ. Hoặc việc lực lượng đặc nhiệm Canada nằm trong số những đơn vị đầu tiên tham gia liên minh do Mỹ dẫn đầu ở Afghanistan vào tháng 10 năm 2001 — một cuộc chiến trả thù của Mỹ cho vụ tấn công ngày 11/9.
Ông Trump dường như cũng đã cố tình quên rằng, sau khi phát động Chiến dịch Tự do Bền vững (OEF: Operation Enduring Freedom) ở Afghanistan năm 2001, George W. Bush đã nhanh chóng tấn công Iraq chưa đầy hai năm sau đó, với lý do được cho là nước này sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt và Saddam Hussein đang hỗ trợ al-Qaeda — cả hai lý do này đều không đúng sự thật.
Đây là một cuộc chiến đã tiêu tốn tám năm của Lực lượng Vũ trang Hoa Kỳ như nỗ lực chiến lược chính của họ, từ đó buộc NATO, vốn rất miễn cưỡng, phải tiếp quản quyền chỉ huy Lực lượng Hỗ trợ An ninh Quốc tế Afghanistan (ISAF) vào tháng 8 năm 2003. Chính Ngài Robertson của Anh, khi đó là Tổng thư ký NATO, đã xoay chuyển tình thế, được Canada ủng hộ mạnh mẽ, để can thiệp vào nhiệm vụ đầu tiên của Liên minh bên ngoài châu Âu và Bắc Mỹ.
Tháng 8 năm 2003, Thiếu tướng Andrew Leslie người Canada ngay lập tức được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh phái bộ ISAF và Chính phủ Canada cho phép triển khai một sở chỉ huy lữ đoàn và một nhóm chiến đấu bộ binh gồm 950 người để bảo đảm an ninh cho Kabul và vùng phụ cận, trong khu vực trách nhiệm của NATO.
Sáu tháng sau, Trung tướng Rick Hillier người Canada khi đó được bổ nhiệm làm Tư lệnh ISAF, với phần lớn nhân viên là người Canada. Mặc dù có sự hiện diện của Đại sứ Mỹ gốc Afghanistan Zalmay Khalilzad và Trung tướng Lục quân Mỹ David Barno cố gắng chi phối mọi việc, nhưng Tổng thống Afghanistan Karzai luôn tin tưởng và coi Hillier là người đáng tin cậy… Tôi thường tham dự các cuộc họp riêng của họ. Dưới sự chỉ huy của Tướng Hillier năm 2004, binh lính Canada và Anh đã tiêu diệt vô số phần tử khủng bố al-Qaeda ở Kabul, tạo điều kiện cho cuộc bầu cử Tổng thống Afghanistan thành công và mở rộng phái bộ NATO về phía bắc, chủ yếu nhờ vào nỗ lực của Đức và Anh.
Đầu năm 2005, cấp trên người Đức của tôi tại Bộ Tư lệnh Liên quân NATO Brunssum ở Hoà Lan đã yêu cầu tôi liên lạc với Rick Hillier và đề xuất rằng Canada nên đảm nhận vai trò chỉ huy việc mở rộng ISAF vào các tỉnh tương đối yên bình ở phía tây Afghanistan. Tôi đã làm như vậy và ngay lập tức được Hillier cho biết rằng việc thực hiện theo yêu cầu của NATO sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Liên minh mà một quốc gia thành viên tuân thủ một yêu cầu. Ông ấy nói với tôi rằng khuyến nghị của ông ấy đối với Chính phủ Canada là tấn công vào điểm yếu chí mạng và chiếm lấy quê hương tinh thần của Taliban - thành phố Kandahar ở phía nam. Với tầm nhìn chiến lược như mọi khi, ông ấy biết rằng chìa khóa để đánh bại cuộc nổi dậy của Taliban là tấn công và phá vỡ trung tâm quyền lực của chúng.
Kết quả là, vào mùa xuân năm 2006, Chuẩn tướng Dave Fraser của Canada đã đảm nhận quyền chỉ huy Khu vực 3 của Chiến dịch Tự do Bền vững (OEF 3), (bao gồm các tỉnh Nimroz, Helmand, Kandahar, Uruzgan và Zabul ở phía nam đất nước). Nhiệm vụ của ông vô cùng khó khăn: thay thế Lực lượng Đặc nhiệm Bayonet của Mỹ, một lực lượng hiệu quả, được huấn luyện bài bản và dày dạn kinh nghiệm chiến đấu (đã hoạt động ở miền nam Afghanistan trong một năm), bằng một lực lượng đa quốc gia hỗn hợp gồm tám quốc gia (hầu như tất cả đều kèm theo nhiều điều kiện ràng buộc), cũng như Quân đội Quốc gia Afghanistan, và cuối cùng là chuyển đổi lực lượng đặc nhiệm của mình từ Chiến dịch Tự do Bền vững sang ISAF (người Mỹ rất muốn giảm bớt lực lượng của họ ở Afghanistan để tập trung vào Iraq - chiến dịch trọng điểm chiến lược của họ). Việc xây dựng một đội ngũ đa quốc gia trong thời bình mất nhiều tháng - việc cố gắng làm điều đó trong khi tham gia các hoạt động chiến đấu chống lại lực lượng nổi dậy Taliban ngày càng mạnh lên hàng ngày đã gây ra những vấn đề to lớn cho Fraser… các đơn vị tiến vào khu vực hoạt động của ông ngay lập tức bị tấn công khi đến nơi.
Đơn vị đầu tiên của lực lượng đặc nhiệm Fraser đã đến Kandahar hai tháng trước đó. Lực lượng đặc nhiệm Orion của Canada, do Trung tá Ian Hope chỉ huy — đóng quân tại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Bộ binh nhẹ Princess Patricia của Canada — đã tiếp quản trách nhiệm toàn bộ tỉnh Kandahar vào giữa tháng 2 năm 2006… một lực lượng gồm gần 1.000 binh sĩ các cấp bậc, chịu trách nhiệm cho một khu vực rộng khoảng 54.000 km vuông.
Trong những tháng tiếp theo, ngoài việc bảo vệ biên giới phía nam với Pakistan, Hope còn được giao nhiệm vụ tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai lực lượng Anh vào tỉnh Helmand ở phía tây và lực lượng Hà Lan ở phía bắc vào tỉnh Uruzgan — cả hai quốc gia này đều không thể thực hiện được điều đó nếu không có lực lượng Canada gồm gần 1.000 binh sĩ các cấp bậc, lực lượng đã tiếp quản từ một lữ đoàn của Quân đội Hoa Kỳ với hơn 3.000 binh sĩ.
Một ví dụ điển hình là việc triển khai một đại đội xe bọc thép hạng nhẹ vào ngày 31 tháng 3 để tăng viện cho một căn cứ tiền phương (FOB) đang bị bao vây của Lực lượng Đặc nhiệm Hoa Kỳ và binh lính Quân đội Afghanistan gần Sangin, Helmand. FOB Robinson thực sự bị bao vây và tê liệt bởi sự hiện diện mạnh mẽ của Taliban. Lực lượng đặc nhiệm của Hope là đơn vị duy nhất ở miền nam Afghanistan vào thời điểm đó có khả năng cơ động, bảo vệ và hỏa lực cần thiết để can thiệp kịp thời - người Canada đã cứu mạng sống của người Mỹ.
Nhóm tác chiến Canada đã quay trở lại tỉnh Helmand thêm vài lần nữa để giải cứu các đơn vị Quân đội Anh đang bị bao vây, những đơn vị này đã được triển khai với trang bị hoàn toàn thiếu thốn do những ràng buộc chính trị. Đó là điều mà các đồng minh làm - họ làm việc cùng nhau như những người ngang hàng… họ không cố gắng thống trị. Sau này người ta mới biết rằng Sangin - được người Afghanistan đặt biệt danh là "thành phố tử thần" - là nơi lực lượng Hoa Kỳ và Anh chịu tỷ lệ thương vong cao nhất.
Trong khi 40.000 binh sĩ, thủy thủ và phi công của Lực lượng Vũ trang Canada cuối cùng đã chịu tổn thất 158 người thiệt mạng trong chiến đấu, cũng như 7 nhà ngoại giao dân sự và nhân viên phát triển, trong suốt 13 năm cam kết của chúng ta ở Afghanistan, điều mà Trump dường như không hiểu là vấn đề không chỉ nằm ở thương vong, mà còn ở cách thức sử dụng các lực lượng được triển khai. Canada đã cứu miền nam Afghanistan vào năm 2006 — không tồi chút nào đối với một quốc gia tầm trung.
Vào mùa thu năm 2006, trước một cuộc họp chính thức của các Tham mưu trưởng Quốc phòng NATO tại Brussels, Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO đã tổ chức một bữa sáng làm việc. Sếp của tôi không thể tham dự và đã chỉ định tôi, với tư cách là Phó Đại diện Quân sự của Phái đoàn Liên hợp Canada, để đại diện cho ông ấy. Khi tôi đang đợi cùng với các đại diện quân sự của các quốc gia NATO khác — các trung tướng và phó đô đốc — Tư lệnh Tối cao Liên minh NATO tại châu Âu, Tướng Jim Jones thuộc Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bước vào phòng. Ánh mắt chúng tôi chạm nhau — chúng tôi đã từng gặp nhau ở Afghanistan trước đây — và ông ấy bước xuyên qua đám đông thẳng đến chỗ tôi, lúc đó chỉ là một đại tá, bắt tay tôi và tuyên bố cho mọi người cùng nghe rằng NATO không thể làm được điều đó ở miền nam Afghanistan nếu không có Canada.
Có thể đúng là trong những ngày đầu của cuộc can thiệp do Mỹ dẫn đầu vào Afghanistan, phần lớn thương vong của Liên quân là người Mỹ — xét cho cùng, đó là cuộc chiến trả thù của họ, nhưng, từ năm 2006 đến năm 2011, nhiều quốc gia NATO và phi NATO đóng góp quân cho ISAF đã chịu tổn thất nặng nề, đặc biệt là người Canada ở tỉnh Kandahar và Anh ở tỉnh Helmand. Và các quốc gia khác phục vụ dưới Lực lượng Đặc nhiệm Helmand do Anh dẫn đầu như Đan Mạch, Estonia và Georgia (một quốc gia nhỏ ở Caucasus — không phải là một trong 50 tiểu bang của Trump) đã chịu tỷ lệ tử vong cao nhất trong số tất cả các quốc gia đóng góp quân. Xét cho cùng, Iraq là nỗ lực chính của Mỹ — Afghanistan, trong vài năm, chỉ là nỗ lực thứ yếu. Đô đốc Michael Mullen, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, đã tóm tắt một cách khéo léo bản chất của nỗ lực này khi ông nói với Quốc hội Hoa Kỳ năm 2007 rằng “Ở Afghanistan, chúng ta làm những gì chúng ta có thể. Ở Iraq, chúng ta làm những gì chúng ta phải làm.”
Trong khi Trump có thể cảm thấy thoải mái khi viết lại lịch sử nước Mỹ, ông ta không thể đánh lừa các quốc gia đồng minh đã gửi quân đội của họ đến Afghanistan trong suốt 20 năm và chứng kiến máu và của cải của chính họ bị mất đi ở đó.
Gửi ý kiến của bạn
