Mỹ nhức nhối: tại sao Hải quân TQ ào ạt đóng tàu ngầm nhanh và nhiều hơn Mỹ?
Trung Quốc đang đóng tàu ngầm nhanh hơn bao giờ hết. Tại sao điều đó lại là vấn đề đối với Hoa Kỳ? Đó là bản tin "China is building submarines faster than ever, think tank says. Why that’s a problem for Washington" (Trung Quốc đang đóng tàu ngầm nhanh hơn bao giờ hết, theo một viện nghiên cứu. Tại sao điều đó lại là vấn đề đối với Washington?) của phóng viên Brad Lendon trên mạng CNN hôm Thứ Hai, ngày 16 tháng 2 năm 2026.
Trung Quốc đã đẩy mạnh sản xuất tàu ngầm hạt nhân trong 5 năm qua đến mức hạ thủy tàu ngầm nhanh hơn cả Hoa Kỳ, đe dọa làm suy yếu lợi thế về sức mạnh trên biển vốn từ lâu thuộc về Washington, theo một báo cáo mới của một viện nghiên cứu.
Việc tăng cường lực lượng tàu ngầm hạt nhân của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc bao gồm cả tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và tàu ngầm tấn công, báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS: International Institute for Strategic Studies) cho biết.
Trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025, việc đóng tàu ngầm của Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ cả về số lượng tàu ngầm được hạ thủy – 10 chiếc TQ so với 7 chiếc phía – và trọng tải – 79.000 so với 55.500 tấn (tonnage), theo báo cáo cho biết, dựa trên hình ảnh vệ tinh của các xưởng đóng tàu để đưa ra ước tính về việc xây dựng của Trung Quốc.
Bắc Kinh không công bố số lượng tàu ngầm trong hạm đội.
Đây là một sự thay đổi hoàn toàn so với giai đoạn 2016-2020, khi Trung Quốc chỉ bổ sung thêm ba tàu ngầm (23.000 tấn) vào hạm đội, trong khi Hải quân Mỹ với bảy tàu ngầm (55.500 tấn), theo phân tích của IISS.
Những con số này thể hiện số tàu ngầm đã được hạ thủy nhưng chưa chắc đã hoàn thiện và được bổ sung vào hạm đội hoạt động, nơi Mỹ vẫn duy trì ưu thế lớn.
Tính đến đầu năm 2025, Trung Quốc có 12 tàu ngầm hạt nhân đang hoạt động, sáu tàu mang tên lửa đạn đạo và sáu tàu mang tên lửa dẫn đường hoặc tàu tấn công, theo báo cáo “Cân bằng Quân sự 2025” của IISS. Mỹ có tổng cộng 65 tàu ngầm, trong đó có 14 tàu mang tên lửa đạn đạo.
Trung Quốc cũng duy trì một hạm đội tàu ngầm chạy bằng động cơ thông thường lớn, với 46 tàu, theo báo cáo “Cân bằng Quân sự” (Military Balance.).
Mỹ không có tàu ngầm chạy bằng động cơ thông thường nào – khác với tàu ngầm hạt nhân – cần phải tiếp nhiên liệu thường xuyên.
Để đáp ứng sự tăng trưởng của hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, Bắc Kinh đã mở rộng đáng kể xưởng đóng tàu Huludao của Công ty Công nghiệp Đóng tàu Bột Hải ở miền bắc Trung Quốc, theo báo cáo có tiêu đề “Thời kỳ bùng nổ ở Bột Hải” (Boomtime at Bohai).
Điều này diễn ra sau khi một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội gửi Quốc hội hồi tháng trước cho biết Hải quân Mỹ đang tụt hậu xa so với mục tiêu đóng hai tàu ngầm tấn công lớp Virginia mỗi năm, với các xưởng đóng tàu của Mỹ chỉ bàn giao từ 1,1 đến 1,2 tàu ngầm mỗi năm kể từ năm 2022.
Mỹ cũng đang đóng các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Columbia mới, nhưng chương trình đó chậm tiến độ ít nhất một năm, với chiếc đầu tiên trong lớp USS District of Columbia dự kiến sẽ không được bàn giao cho Hải quân cho đến năm 2028, đô đốc phụ trách chương trình nói với Breaking Defense tuần trước.
“Số lượng tàu ngầm ngày càng tăng trên biển đặt ra một thách thức ngày càng lớn đối với các nước (Mỹ và các nước phương Tây khác) khi họ đang nỗ lực tăng sản lượng của chính mình”, báo cáo của IISS cho biết.
Báo cáo của IISS nhấn mạnh hai tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo Type 094 (SSBN) đã được hạ thủy tại xưởng đóng tàu Huludao. Với khả năng phóng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân, các tàu ngầm Type 094 bổ sung vào bộ ba hạt nhân đang phát triển của Bắc Kinh, bao gồm tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ mặt đất và máy bay ném bom, báo cáo cho biết.
Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) cho biết Trung Quốc thậm chí còn đang phát triển những tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN) tốt hơn.
“Tàu ngầm Type-096 dự kiến vẫn sẽ bắt đầu sản xuất tại Bột Hải trong thập niên này, đi vào hoạt động vào cuối những năm 2020 hoặc đầu những năm 2030”, báo cáo cho biết.
Ngoài các tàu ngầm SSBN, số lượng tàu ngầm hạt nhân mà Hải quân PLA sở hữu trong năm năm qua bao gồm ít nhất sáu tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường (SSGN), báo cáo cho biết. Những tàu này có hệ thống phóng thẳng đứng (VLS), có thể được sử dụng để bắn các tên lửa chống hạm tốc độ cao mới được trưng bày tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng của Trung Quốc ở Bắc Kinh mùa thu năm ngoái.
Nhưng báo cáo của IISS không phải là toàn tin xấu đối với Washington và các đồng minh.
“Các thiết kế của Trung Quốc gần như chắc chắn tụt hậu so với các tàu của Mỹ và châu Âu về chất lượng”, báo cáo cho biết.
Các tàu ngầm mới nhất của Trung Quốc được cho là không yên tĩnh bằng tàu của Mỹ, khiến lợi thế tàng hình thuộc về Hải quân Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, trong hải chiến, lực lượng đông hơn thường chiếm ưu thế. Và Trung Quốc hiện đã sở hữu hạm đội tàu khu trục, tàu hộ vệ và tàu chiến mặt nước lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, Washington đang phải vật lộn để theo kịp.
Mùa hè năm ngoái, Bộ trưởng Hải quân John Phelan đã nói với một phiên điều trần của Hạ viện Hoa Kỳ rằng việc đóng tàu hải quân của Mỹ đang trong tình trạng tồi tệ.
“Tất cả các chương trình của chúng ta đều đang rối ren,” Phelan nói.
“Tôi nghĩ chương trình tốt nhất của chúng ta cũng chậm tiến độ sáu tháng và vượt ngân sách 57%… Đó là chương trình tốt nhất,” ông làm chứng.
Khi nói đến số lượng tàu ngầm trong năm năm tới, báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội (CRS: Congressional Research Service) cho biết số lượng tàu ngầm tấn công của Mỹ dự kiến sẽ chạm đáy ở mức 47 chiếc vào năm 2030, khi các tàu ngầm tấn công lớp Los Angeles cũ kỹ được cho nghỉ hưu.
Báo cáo cho biết, việc tăng lên 50 tàu ngầm tấn công dự kiến sẽ không xảy ra cho đến năm 2032 – nếu đạt được các mục tiêu đóng tàu. Nhưng báo cáo cũng lưu ý rằng kế hoạch bán từ ba đến năm tàu ngầm lớp Virginia cho Úc như một phần của thỏa thuận AUKUS có thể cản trở kế hoạch tăng cường hạm đội của Mỹ trong ngắn hạn.
Báo cáo của CRS cho biết, “khoảng trống” về lực lượng tàu ngầm sắp tới lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1995, và nói thêm rằng điều này “có thể dẫn đến một giai đoạn căng thẳng hoạt động cao độ đối với lực lượng tàu ngầm tấn công hạt nhân (SSN), và có lẽ là một giai đoạn suy yếu khả năng răn đe thông thường đối với các đối thủ tiềm năng như Trung Quốc”.
Gửi ý kiến của bạn
