Hôm nay,  

Chạm Đáy!

26/11/201300:00:00(Xem: 6186)
Chạm đáy, là danh từ thường thấy gần đây trên các bài bình luận về Việt Nam, trên báo chí lề phải cũng như lề trái, trong cả các phiên họp quốc hội. Báo động về những nguy cơ lớn.

Khủng hoảng tài chính đang gần đạt mức nguy hiểm là chạm đáy khi nợ quốc gia và của doanh nghiệp nhà nước đã vượt quá mốc 72 tỷ đôla, chiếm đến một nửa thu nhập quốc dân trong một năm.

Nền kinh tế Nhà nước bao gồm các đại công ty quốc doanh thuộc các ngành mũi nhọn như Điện lực, Khai khóang, Cơ khí, Hoá chất, Vận tải đường biển, hàng Không… đều lỗ lớn, nguy cơ «chìm tàu» vỡ nợ lớn đã chạm đáy, theo gót của Vinashin, Vinalines, những quả đấm thép kinh tế chìm sâu dưới đáy biển.

Đạo đức xã hội cũng sa sút, tha hóa đến mức tận cùng khi «thành tích tìm hài cốt của hàng chục ngàn liệt sỹ của các nhà ngoại cảm» được nhà nước khen thưởng bỗng lộ nguyên hình là trò bịp lớn, với những răng lợn rừng, xương khỉ, mảnh sành, cuộc gọi hồn ông Hồ Chí Minh, việc tìm ra di hài ông Phùng Chí Kiên đều là trò bịp; đạo đức xã hội suy đồi tận đáy vực khi bác sỹ ném xác nạn nhân hắn gây nên xuống sông, cũng như khi tên tỉnh trưởng cộng sản Nguyễn Trường Tô dùng một tốp nữ sinh làm nô lệ tình dục, hay bí thư tỉnh ủy Thừa thiên - Huế Hồ Xuân Mãn khai gian thành tích dỏm (từng đánh 100 trận, diệt 150 tên địch, hạ 1 máy bay, 27 xe tăng Mỹ) không hề có vậy mà vẫn được phong Anh hùng quân đội -, khi lộ mặt, 2 kẻ tội phạm này vẫn cứ nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Nền đảng trị phi pháp quả đã sa sút, chạm đáy mức bênh che, tòng phạm với Tội Ác.

Ý chí quyết liệt chống tham nhũng của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ «quyết liệt chống nạn nội xâm này» cũng như lời hứa «quyết mạnh tay với những vụ tham nhũng lớn» với 7 đoàn thanh tra của ông tổng bí thư … cũng đã chạm đáy của sự lừa dối khổng lồ dai dẳng. Cả xã hội đang đặt câu hỏi bao giờ vụ án «In giấy bạc Polymere ở Úc» đã được công khai xét xử ở bên Úc với những chứng cứ rõ ràng, liên quan đến các quan chức Việt Nam là đại tá công an Lương Ngọc Anh và nguyên thống đôc ngân hàng nhà nước Lê Đức Thúy với hơn 10 triệu đô la lót tay, sẽ được công khai xét xử ? Sư tê liệt của ngành tư pháp- đảng trị quả thật chạm đáy từ lâu. Một số đại biểu quốc hội tiết lộ là họ bị răn đe chớ có nói đến chống tham nhũng. Niềm tin ở việc chống tham nhũng đã tiêu tan, cũng chạm đáy từ rất lâu rồi.

Có những mặt chạm đáy khác đụng đến danh dự quốc gia, mỗi công dân lương thiện không khỏi xấu hổ khi nghĩ đến. Đó là khi ông tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong 1 chuyến xuất ngoại hiếm hoi đã đăng đàn ở Cu Ba nói ba hoa chích chòe tâng bốc về học thuyết Mác – Lénin, về chủ nghĩa xã hội, về tương lai cộng sản chủ nghĩa của toàn thế giới, về kinh tế nhà nước quốc doanh ưu việt … nội dung phản khoa học, phi thực tế đến mức Cu Ba không hề đưa mảy may nội dung điên loạn ấy trên báo, và nước Bradil phải vội vã đóng cửa từ chối đoàn «tệ khách» này đặt chân lên nước mình. Thể diện quốc gia chạm đáy của ô uế.

Cũng không kém bẽ bàng khi ông thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Pháp tháng 9 vừa qua, không một tờ báo hay truyền hình nào đưa tin dù một hàng, chỉ có mạng «Canal plus» trong buổi giải trí khôi hài đưa ông Dũng ra diễu cợt, gọi ông là Mister Bean VN – Bean là anh trùm hài hước trên tivi Anh quốc, chê ông không đọc nổi cho đúng tên ông thủ tướng Pháp (Jean Marc Ayrault - đọc là Giăng Mác Kêy-rô, thì ông Dũng ấp úng nói là Giăng.. Mạc.. Ê-rô, - người Pháp không ai gọi như thế), cho đến chuyện lặt vặt như khi chào bắt tay xã giao ông cũng phải nhờ lời cô phiên dịch … Thật tận cùng của sự làm trò cho thiên hạ cười và khinh miệt về mức vô văn hóa bất lịch thiệp của một vị thủ tướng.


Chính do thể diện quốc gia đã sa sút, chạm đáy như thế nên đảng viên coi lãnh đạo không ra gì. Trung tướng Đặng Quốc Bảo nhắc đến sự dốt nát mê muội của tổng bí thư trong chuyến đi Cuba đã gọi ông Trọng bằng «hắn». «Hắn tưởng rằng thế là hay, nhưng không ngờ phơi bày ra cả thế giới sự ngu muội của mình» (xem mạng Dân Trí, tháng 3/2013).

Những ngày này có một số sự kiện chứng minh thêm tình hình chính trị đất nước ta đang ngày thêm nghiêm trọng, cực kỳ nghiêm trọng, tưởng như không thể nghiêm trọng hơn.

Phiên họp thứ 6 quốc hội khóa XIII đang bị ép phải bỏ phiếu thông qua bản hiến pháp mới năm 2013, với những nội dung cũ kỹ, sáo mòn, đã bị cuộc sống chứng minh là sai lầm lớn.

Bộ chính trị vẫn một mực kiên trì giữ học thuyết Mác – Lénin, mục tiêu Chủ nghĩa Cộng sản, kiên trì Chủ nghĩa Xã hội, kiên trì lấy kinh tế Nhà nước là chủ đạo, vẫn kiên trì tài nguyên đất đai là thuộc Sở hữu Toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý.

Đó là 5 cột trụ đã gãy nát, 5 xiềng xích tinh thần buộc vào cổ xã hội ta, chứng minh tài kinh bang tế thế của bộ chính trị và trung ương đảng đã sa sút, lạc hậu, giáo điều, tụt xuống tận đáy của sự tối tăm và liều lĩnh, quay hẳn lưng lại nhân dân và lẽ phải.

Tư duy lãnh đạo cũng sa sút đến tận đáy của đạo lý cầm quyền. Ngày thứ bảy 9/11 cơn bão Hải Yến vừa quét qua Philippin với sự tàn phá khủng khiếp, trên 10 ngàn người chết, cả thế giới bàng hoàng, từ tổng thống Mỹ, quốc hội Pháp, chính phủ Nhật, các tổ chức từ thiện quốc tế ngừng mọi vui chơi, huy động máy bay, tàu biển quyên góp gưỉ gấp cứu trợ đến Phi lip pin, trong khi dân suốt giải miền Trung và đồng bằng Bắc bộ lo căng mình ra chống bão chống lụt, thì trên báo Nhân dân và đài phát thanh, đăng tin và ảnh ông Chủ tịch quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cùng bà Nguyễn Thị Doan, ông Trần Đức Lương ăn mặc chỉnh tề, ôm những bó hoa bự, dự liên hoan Hội Festival Trà Thái Nguyên, thưởng thức trà và bánh kẹo trong tiếng nhạc, bài hát, điệu múa, cả tiếng pháo cực kỳ xa hoa lạc lõng. Trong khi ấy ông Nguyễn Tấn Dũng cũng về Hưng Yên, cờ rong, trống chiêng ầm ỹ, pháo nổ để gặp cử tri quảng cáo cho bản hiến pháp mới! Ông bịt tai không cần biết yêu cầu khẩn cấp của ông Nguyễn Quang A thay mặt 15 ngàn trí thức yêu cầu hoãn ngay cuộc bỏ phiếu dự định.

Không một lời tỏ tình chia sẻ với bà con láng giềng Philippin, với bà con ruột thịt ngay quanh đó từ quảng Ngãi, Quảng Nam ra Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Nam Định… đang khẩn cấp đối phó với cơn bão Hải Yến cực mạnh lăm le đổ bộ vào đất liền Bắc bộ nước ta.

Nguy cơ của đất nước về mọi mặt như vậy thực sự là chạm đáy.

Từ nền tảng, học thuyết, ý thức hệ làm hạ tầng cơ sở đã thối nát, mọt ruỗng đến thượng tầng kiến trúc là bộ máy nhà nước, quốc hội, tòa án, bệnh viện, trường học, quan hệ xã hội rữa nát, đạo đức cầm quyền sa đọa đến tận đáy vực.

Lực lượng trí thức dân tộc kêu gọi một cuộc thay đổi toàn hệ thống từ độc quyền đảng trị sang hệ thống dân chủ - pháp trị, liên minh với mọi thế lực dân chủ quốc tế, coi khối Đông Nam Á là bạn bè thân thiết đặc biệt, nhằm ngăn chặn có hiệu quả sự bành trướng của bá quyền phương Bắc; con đường này đang được ngày càng nhiều công dân Việt Nam coi là lối thoát cần thiết cho đất nước hiện nay.

Bùi Tín, VOA’s Blog

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.