Trong khi Mỹ tới tấp chuẩn bị và tìm mọi cách để tấn công Iraq, vấn đề dầu lửa lại nổi bật. Điều này dễ hiểu vì Trung Đông là vùng tập trung các mỏ dấu lửa lớn nhất thế giới, một khi chiến tranh xẩy ra, kinh tế thế giới sẽ bị ảnh hưởng, nhất là ở những nước kỹ nghệ hiện đại. Có những dư luận tố cáo Mỹ đánh Iraq là để chiếm các mỏ dầu ở đó, nhưng tôi nghĩ lời tố cáo này chỉ phiến diện, không đúng với thực tế. Nếu Mỹ giải trừ được chế độ Saddam Hussein, các giếng dầu ở đó vẫn của nước Iraq, của dân nước này, Mỹ không thể nào chiếm đoạt. Dù vậy vấn đề có một bề sâu chiến lược rất quan trọng. Sau khi Saddam Hussein bị lật đổ, một chính phủ mới ở Iraq sẽ giúp Mỹ làm thay đổi cán cân quyền lực ở Trung Đông, trong khối Ả Rập và cả trong thế giới Hồi giáo.
Viễn tượng lạc quan này có thành sự thật hay không còn phải chờ khi chiến tranh kết thúc, bởi vì một nước Iraq hậu chiến vẫn còn là một bài toán nan giải. Và trước khi chiến tranh kết thúc, còn một câu hỏi khá gay go: trong khi chiến tranh xẩy ra, liệu các mỏ dầu ở Iraq còn nguyên vẹn hay không" Trong cuộc chiến Bão Sa Mạc năm 1991, quân Iraq đã đốt hàng trăm giếng dầu ở Kuwait trước khi rút lui, gây thiệt hại lớn. Lần này nếu Mỹ tấn công Iraq, các mỏ dầu của nước này có bị đốt không" Câu hỏi này đã được ký giả Dan Rather của CBS nêu ra thẳng với Saddam Hussein trong một cuộc phỏng vấn hiếm có, thực hiện ngày thứ hai 24-2 và đã được CBS phổ biến hôm thứ ba 25-2. Saddam nói ông ta sẽ không đốt các giếng dầu hay phá các đập nước của Iraq nếu Mỹ tấn công. Saddam nói thật hay nói dối" Cho đến nay Saddam bị Mỹ tố cáo là con người dối trá lừa bịp, nếu bây giờ tin Saddam nói thật, chẳng hóa ra những lời tố cáo trước là sai hay sao.
Hôm thứ ba 25-2, Tổng Thống Bush tuyên bố nếu Saddam Hussein và các tướng lãnh của ông ta "giết người vô tội, nếu họ phá các hạ tầng cơ sở, họ sẽ bị truy tố như tội nhân chiến tranh". Hiển nhiên TT Bush không tin lời nói của Saddam. Và phát ngôn nhân Bạch Cung Ari Fleischer còn đưa ra một kịch bản ghê rợn hơn. Ông nói nếu chiến tranh xẩy ra, Saddam Hussein và toàn bộ tư lệnh của Saddam "sẽ là mục tiêu hợp pháp theo luật quốc tế". Đã có chiến tranh là giết địch quân và giết cả tướng của chúng. Nêu ra chuyện tất nhiên này là có ý ám chỉ Mỹ có khả năng hạ sát Saddam Hussein ngay từ lúc đầu cuộc chiến. Bởi vậy Saddam muốn bảo toàn mạng sống chỉ còn cách đầu hàng và xin đi sống lưu vong ở nước khác. Nhưng cũng trong cuộc phỏng vấn CBS, Saddam Hussein bác bỏ hẳn ý kiến đi lưu vong. Ông ta nói: "Chúng tôi sẽ chết ở đây. Chúng tôi sẽ chết ở trong nước này và chúng tôi sẽ giữ danh dự trước dân chúng tôi".
Lời nói này là thật hay là giả" Điều này có thể thấy trước, vì muốn thoát chết, Saddam phải đi lưu vong trước khi chiến tranh xẩy ra, nếu chờ đến lúc tiếng súng đã nổ là muộn. Chúng tôi nghĩ Saddam Hussein là loại cáo già, chớ không phải kẻ khờ dại, mù quáng, mơ ước viển vông. Cuộc phỏng vấn dành cho CBS cũng như lời thách thức với Tổng Thống Bush đấu khẩu tay đôi trên truyền hình chỉ là một loạt những chiến thuật mới của Saddam nhằm cản trở kế hoạch của Mỹ muốn đánh gấp và cũng làm Mỹ mất đi những lý do chính đáng để đánh khi HĐBA cứu xét nghị quyết mới. Saddam cực lực cải chính mọi sự liên hệ đến al-Qaida vì dư luận thế giới chống nạn khủng bố, trong khi Mỹ muốn nại lý do này để đánh Iraq. Saddam nói: "Iraq không có liên hệ gì với ông Osama bin Laden". Đồng thời Saddam nói Iraq sẽ tuân theo bất cứ nghị quyết mới nào của HĐBA nếu "không xâm phạm đến phẩm cách, an ninh và nền độc lập của chúng tôi".
Cố nhiên Saddam sẽ tìm mọi cách tránh chiến tranh, kể cả những nhượng bộ mới trước những đòi hỏi của thanh sát quốc tế. Nhưng có một điều duy nhất Saddam sẽ không chịu nhượng bộ. Đó là chính quyền. Saddam là người đã từng cầm quyền độc đoán ở Iraq từ hơn hai chục năm nay, ông ta đã thoát qua hai cuộc chiến: chiến tranh Iran-Iraq trong thập niên 80 và chiến tranh Bão Sa Mạc của Mỹ năm 1991. Đó là một người coi quyền hành quý hơn cả mạng sống của mình, bởi vậy nếu biết sẽ phải chết, ông ta sẽ không từ nan bất cứ điều gì mà không dám làm. Trừ phi tiên hạ thủ, giết ngay được Saddam trong khoảng khắc mở đầu cuộc chiến. Nếu không, các giếng dầu cũng không được bảo đảm và cũng không thể biết Saddam sẽ dùng những loại vũ khí gì chống lại quân Mỹ.
Dầu lửa là một thứ vũ khí, nhưng kỳ lạ thay đó là vũ khí phòng thủ chớ không phải vũ khí tấn công. Hơn nữa nó cũng có thể là vũ khí ngăn cản cuộc tấn công của Mỹ. Trong lúc tình hình gay go ở Trung Đông, 49 nước Hồi giáo trên thế giới đã họp cấp cao ở Mã Lai Á ngày thứ tư 26-2. Trong 49 nước Hồi giáo có khoảng 20 nước sản xuất dầu lửa, kể cả Saudi Arabia, Iran và Kuwait. Thủ tướng Mã Lai Á Mahathir Mohammad đã nêu lên bóng ma cấm vận dầu lửa để cản trở kế hoạch chiến tranh của Mỹ ở Iraq. Trong cuộc họp, các đại biểu Hồi giáo đều chống lại việc Mỹ dự định đánh Iraq, nhưng cũng kêu gọi Iraq tuân thủ nghị quyết 1441 của HĐBA và hợp tác với thanh sát quốc tế. Tuy nhiên hội nghị không có quyết định cấm vận dầu lửa, vì đó là "con dao hai lưỡi" gây thiệt hại chung cho kinh tế.
Dù vậy, cuộc họp của các nước Hồi giáo ở Kuala Lumpur cũng không làm thị trường dầu lửa an lòng chút nào, trong lúc đang có sự lo sợ chiến tranh Iraq nếu xẩy ra, chắc chắn sẽ làm gián đoạn nguồn tiếp tế dầu lửa từ Trung Đông. Vùng này cung cấp đến 40% số dầu lửa tiêu thụ toàn cầu và Iraq là nước sản xuất lớn vào hàng thứ 8 tính trên thế giới. Trước viễn tượng chiến tranh Iraq, giá xăng nhớt tại Mỹ đã tăng.
Viễn tượng lạc quan này có thành sự thật hay không còn phải chờ khi chiến tranh kết thúc, bởi vì một nước Iraq hậu chiến vẫn còn là một bài toán nan giải. Và trước khi chiến tranh kết thúc, còn một câu hỏi khá gay go: trong khi chiến tranh xẩy ra, liệu các mỏ dầu ở Iraq còn nguyên vẹn hay không" Trong cuộc chiến Bão Sa Mạc năm 1991, quân Iraq đã đốt hàng trăm giếng dầu ở Kuwait trước khi rút lui, gây thiệt hại lớn. Lần này nếu Mỹ tấn công Iraq, các mỏ dầu của nước này có bị đốt không" Câu hỏi này đã được ký giả Dan Rather của CBS nêu ra thẳng với Saddam Hussein trong một cuộc phỏng vấn hiếm có, thực hiện ngày thứ hai 24-2 và đã được CBS phổ biến hôm thứ ba 25-2. Saddam nói ông ta sẽ không đốt các giếng dầu hay phá các đập nước của Iraq nếu Mỹ tấn công. Saddam nói thật hay nói dối" Cho đến nay Saddam bị Mỹ tố cáo là con người dối trá lừa bịp, nếu bây giờ tin Saddam nói thật, chẳng hóa ra những lời tố cáo trước là sai hay sao.
Hôm thứ ba 25-2, Tổng Thống Bush tuyên bố nếu Saddam Hussein và các tướng lãnh của ông ta "giết người vô tội, nếu họ phá các hạ tầng cơ sở, họ sẽ bị truy tố như tội nhân chiến tranh". Hiển nhiên TT Bush không tin lời nói của Saddam. Và phát ngôn nhân Bạch Cung Ari Fleischer còn đưa ra một kịch bản ghê rợn hơn. Ông nói nếu chiến tranh xẩy ra, Saddam Hussein và toàn bộ tư lệnh của Saddam "sẽ là mục tiêu hợp pháp theo luật quốc tế". Đã có chiến tranh là giết địch quân và giết cả tướng của chúng. Nêu ra chuyện tất nhiên này là có ý ám chỉ Mỹ có khả năng hạ sát Saddam Hussein ngay từ lúc đầu cuộc chiến. Bởi vậy Saddam muốn bảo toàn mạng sống chỉ còn cách đầu hàng và xin đi sống lưu vong ở nước khác. Nhưng cũng trong cuộc phỏng vấn CBS, Saddam Hussein bác bỏ hẳn ý kiến đi lưu vong. Ông ta nói: "Chúng tôi sẽ chết ở đây. Chúng tôi sẽ chết ở trong nước này và chúng tôi sẽ giữ danh dự trước dân chúng tôi".
Lời nói này là thật hay là giả" Điều này có thể thấy trước, vì muốn thoát chết, Saddam phải đi lưu vong trước khi chiến tranh xẩy ra, nếu chờ đến lúc tiếng súng đã nổ là muộn. Chúng tôi nghĩ Saddam Hussein là loại cáo già, chớ không phải kẻ khờ dại, mù quáng, mơ ước viển vông. Cuộc phỏng vấn dành cho CBS cũng như lời thách thức với Tổng Thống Bush đấu khẩu tay đôi trên truyền hình chỉ là một loạt những chiến thuật mới của Saddam nhằm cản trở kế hoạch của Mỹ muốn đánh gấp và cũng làm Mỹ mất đi những lý do chính đáng để đánh khi HĐBA cứu xét nghị quyết mới. Saddam cực lực cải chính mọi sự liên hệ đến al-Qaida vì dư luận thế giới chống nạn khủng bố, trong khi Mỹ muốn nại lý do này để đánh Iraq. Saddam nói: "Iraq không có liên hệ gì với ông Osama bin Laden". Đồng thời Saddam nói Iraq sẽ tuân theo bất cứ nghị quyết mới nào của HĐBA nếu "không xâm phạm đến phẩm cách, an ninh và nền độc lập của chúng tôi".
Cố nhiên Saddam sẽ tìm mọi cách tránh chiến tranh, kể cả những nhượng bộ mới trước những đòi hỏi của thanh sát quốc tế. Nhưng có một điều duy nhất Saddam sẽ không chịu nhượng bộ. Đó là chính quyền. Saddam là người đã từng cầm quyền độc đoán ở Iraq từ hơn hai chục năm nay, ông ta đã thoát qua hai cuộc chiến: chiến tranh Iran-Iraq trong thập niên 80 và chiến tranh Bão Sa Mạc của Mỹ năm 1991. Đó là một người coi quyền hành quý hơn cả mạng sống của mình, bởi vậy nếu biết sẽ phải chết, ông ta sẽ không từ nan bất cứ điều gì mà không dám làm. Trừ phi tiên hạ thủ, giết ngay được Saddam trong khoảng khắc mở đầu cuộc chiến. Nếu không, các giếng dầu cũng không được bảo đảm và cũng không thể biết Saddam sẽ dùng những loại vũ khí gì chống lại quân Mỹ.
Dầu lửa là một thứ vũ khí, nhưng kỳ lạ thay đó là vũ khí phòng thủ chớ không phải vũ khí tấn công. Hơn nữa nó cũng có thể là vũ khí ngăn cản cuộc tấn công của Mỹ. Trong lúc tình hình gay go ở Trung Đông, 49 nước Hồi giáo trên thế giới đã họp cấp cao ở Mã Lai Á ngày thứ tư 26-2. Trong 49 nước Hồi giáo có khoảng 20 nước sản xuất dầu lửa, kể cả Saudi Arabia, Iran và Kuwait. Thủ tướng Mã Lai Á Mahathir Mohammad đã nêu lên bóng ma cấm vận dầu lửa để cản trở kế hoạch chiến tranh của Mỹ ở Iraq. Trong cuộc họp, các đại biểu Hồi giáo đều chống lại việc Mỹ dự định đánh Iraq, nhưng cũng kêu gọi Iraq tuân thủ nghị quyết 1441 của HĐBA và hợp tác với thanh sát quốc tế. Tuy nhiên hội nghị không có quyết định cấm vận dầu lửa, vì đó là "con dao hai lưỡi" gây thiệt hại chung cho kinh tế.
Dù vậy, cuộc họp của các nước Hồi giáo ở Kuala Lumpur cũng không làm thị trường dầu lửa an lòng chút nào, trong lúc đang có sự lo sợ chiến tranh Iraq nếu xẩy ra, chắc chắn sẽ làm gián đoạn nguồn tiếp tế dầu lửa từ Trung Đông. Vùng này cung cấp đến 40% số dầu lửa tiêu thụ toàn cầu và Iraq là nước sản xuất lớn vào hàng thứ 8 tính trên thế giới. Trước viễn tượng chiến tranh Iraq, giá xăng nhớt tại Mỹ đã tăng.
