Hôm nay,  

Giới thiệu sách mới: Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

02/06/202115:56:00(Xem: 6883)

Giới thiệu sách mới:
 
Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

qua vài nhận định, biên khảo của
Nguyễn Vy Khanh

.
nhà Nhân Ảnh xuất bản tháng 5-2021
.
Amazon.com và lulu.com phát hành


blank  
Buổi bình-minh của văn-học chữ Quốc-ngữ đã bừng lên từ nửa cuối của thế-kỷ XIX, nay đã trở thành quá khứ nhưng đã là sỏi đá nền móng! Hơn 150 năm sau, đất nước cũng như con người Việt-Nam đã trải qua biết bao dâu bể, biến suy, chưa biết bao giờ sẽ có thể sống hòa hợp lại được như thời thịnh trị và an bình như tổ tiên xưa. Chúng tôi thiển nghĩ cần có một cái nhìn lại, "ôn cố tri tân" như thường nghe, việc vốn không dễ vì dù chấp nhận hậu sinh là kẻ "phê bình" tối hậu của mọi nền văn học đã qua, nhưng chúng ta hôm nay không thể đọc lại các tác phẩm văn học các thời trước như người thời đó. Các thời đại văn chương đã qua đi và chúng ta có nhìn lại thì mới thấy chúng chỉ là những hiện tượng xuất hiện một thời nhưng không chết, không mất, vì chúng đắp lối, dọn ngõ cho các thế hệ đến sau.
.
Văn-học Miền Nam trong tuyển tập này một phần được giới hạn ở tính "miền Nam lục-tỉnh". Tìm hiểu và nêu lên những đặc-tính nhưng không so sánh và xếp loại theo nghĩa địa phương. Với biên khảo này, chúng tôi có một số nhận định như sau:
 
- Văn-học chữ quốc-ngữ đã khởi đầu từ Miền Nam Lục-tỉnh (Nam kỳ, Cochinchine), từ 1869 với Gia Định Báo - là tờ báo chữ Quốc-ngữ đầu tiên ở Việt-Nam, từ ngày 15-4-1865.
- Nền văn-học chữ quốc-ngữ này xuất hành từ báo chí: các truyện kể, truyện ngắn, thơ, vè, bút ký, nghị luận đã xuất hiện trên các báo thời đầu này trước khi được xuất bản và được gọi là tác phẩm văn học:
- Tác phẩm văn xuôi mang tính văn học đầu tiên được xuất bản là Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký năm 1866, 74 văn bản bằng chữ Quốc-ngữ, sau đó đến tác phẩm của Trương Minh Ký và Huình Tịnh Của;
- Tiểu-thuyết chữ Quốc-ngữ đầu tiên được xuất bản là truyện Thầy Lazaro Phiền của tác giả tiên phong Nguyễn Trọng Quản vào năm 1887;
- Văn bản kịch nói đầu tiên được xuất bản là Tuồng Joseph của Trương Minh Ký, vào năm 1887;
- Thể loại tự truyện xuất phát với Chơn Cáo Tự Sự (1910) của Michel Tinh.
  
Nhân đây cũng xin xác nhận chúng tôi không phân biệt Nam Bắc vì quan niệm muốn thông-cảm và giải quyết một số vấn nạn lịch-sử, sự hiểu biết tường tận là điểm khởi đầu thiết yếu. Văn-học là một phần quan trọng của văn-hóa và lịch sử một dân tộc và phê bình, nghiên cứu đặc tính địa lý được nhiều nhà phê bình văn học Âu Mỹ xem trọng. Cho nên khi nói đến một số nhà văn thơ – mà không là tất cả những vị đã nổi tiếng, chúng tôi làm công việc văn-học sử, mục-đích phân tích và nhận định, chớ không nhắm kỳ thị địa phương hay đề cao, hạ giá tác-giả nào cả! Tất cả các nhà văn thơ đều thuộc văn-học sử Việt-Nam.
 


Mặt khác, những ảnh-hưởng lên văn-học Việt-Nam nếu có cũng cần được nghiên cứu, ví dụ như nếu Anh quốc hay Tây-ban-nha, Bồ-đào-nha xâm chiếm, đô hộ miền Nam rồi cả nước thay vì thực dân Pháp, thì sinh hoạt văn-hóa và việc nghiên cứu văn-học đã khác chăng? Văn-học dân gian (folklore/oral literature) sẽ được chú tâm hơn? Và ảnh-hưởng trên văn-học bác học?
 
Những bài viết trong tập sách đánh dấu một quãng thời gian viết của chúng tôi. Một cố gắng chủ quan, rời rạc, về một số vấn đề của văn-học bầng chữ Quốc-ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh, không hẳn có tính cách hệ thống. Bài Miền Nam Khai Phóng là bài đầu tiên đánh dấu sự quan tâm và nghiên cứu của chúng tôi với quan niệm “Kiến thức cũng như nghề nghiệp chính thức và nghiệp dư, sau nhiều thập niên hoạt động, cho chúng tôi tâm niệm và ý chí, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, đi tìm sự thực và ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa”. Bài đã gây tiếng vang về vấn đề, từ khi được xuất hiện trong tuyển tập 1 Văn-Học Nghệ-Thuật Liên Mạng (1996). Một số bài trong tập đã được in trong các tuyển tập biên khảo và một số đã được phổ biến trên các tạp chí cũng như các trang liên-mạng internet. Chúng tôi giới hạn thời gian văn học từ năm 1865 đến 1954, tuy trong vài bài, vì mạch văn hoặc muốn đầy đủ, chúng tôi đi qua lằn ranh thời gian đó, hoặc lặp lại một số chi tiết, sự kiện.
 
Chúng tôi quyết định xuất-bản tuyển tập biên-khảo vào lúc này, dù chúng tôi vẫn muốn cập nhật và đặt lại một số vấn-đề, nguồn cơn. Trong thời gian biên soạn, tập nhận định và biên khảo này, đã được quí thân hữu và văn hữu góp ý và phê phán. Chúng tôi mong tiếp tục được quí độc giả chỉ giáo những sai lầm và thiếu sót cũng như sẵn sàng thảo luận về những quan điểm đưa ra trong tập sách. (NVK)
.
Sách gồm 20 tiểu luận và biên khảo mới hoặc đã được cập nhật:
- Văn-Học chữ quốc-ngữ thời đầu
- Miền Nam khai phóng
- Miền Nam đạo lý
- Văn-học yêu nước
- Tiếng Việt qua một số tác-phẩm chữ quốc-ngữ thời đầu
- Báo-chí từ thời bình minh văn-học chữ quốc-ngữ đến buổi qua phân 1954
- Về Nguyễn Đình Chiểu và lý-luận văn-học
- Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi tiền-phong
- Huình Tịnh Paulus Của
- Trương Minh Ký
- Nguyễn Trọng Quản, Hồ Biểu-Chánh và Ảnh hưởng Âu-Tây trong thể-loại tiểu-thuyết thời đầu
- Thể-loại Tự truyện với Chơn Cáo Tự Sự
- Lê Hoằng Mưu, nhà tiểu-thuyết tiền phong
- Nhìn lại sự-nghiệp hiện-đại hóa của Nguyễn Văn Vĩnh
- Nỗ lực hiện đại hóa tiểu-thuyết của Hồ Biểu-Chánh
- Ngôn-ngữ của tiểu-thuyết Hồ Biểu Chánh
- Nguyễn Thị Manh-Manh
- Hồ Văn Hảo và Thơ Mới hiện-thực
- Thi ca yêu nước của Vũ Anh Khanh
- Đôi nét về Văn-học Công Giáo Việt Nam ​
. ​
Mua sách, liên lạc NXB Nhân Ảnh: Ông Lê Hân
[email protected] - (408) 722-5626
.
Mua online qua Amazon bìa mềm $40:
https://www.amzn.com/1667100106 
.
bìa cứng $45:
https://www.amzn.com/1483499448 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
- Thống Đốc Fed Chính Thức Kiện Donald Trump - Kim, Tập và Putin Sẽ Gặp Nhau Tại Cuộc Duyệt Binh Ở Trung Quốc - Cuộc Không Kích Lớn Nhất Của Nga Vào Kyiv Trong 3 Năm - Alligator Alcatraz Sẽ Không Còn Người Bị Giam Giữ - Chính Quyền Trump Muốn Giới Hạn Thời Gian Lưu Trú Của Du Học Sinh - Giám đốc CDC Susan Monarez từ chối từ chức - Đảng Cộng Hòa California Đề Nghị Tách Ra, Thành Lập Tiểu Bang Mới - Châu Âu Áp Dụng Lệnh Trừng Phạt Của Liên Hợp Quốc Lên Iran - Trump rút lại $175 triệu trợ cấp dự án đường rầy cao tốc California
(BRUSSELS, ngày 28 tháng 8, Reuters) – Theo dữ liệu do NATO công bố hôm thứ Năm, trong năm 2025, tất cả các quốc gia thành viên sẽ đạt được mục tiêu đã đề ra năm 2014 là chi 2% GDP cho quốc phòng; hiện chỉ có ba nước đạt được mục tiêu mới cao hơn mà liên minh đã thống nhất vào tháng Sáu.
(WASHINGTON, ngày 27 tháng 8, Reuters) – Theo thông cáo hôm Thứ Tư từ Bộ Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh (Department of Health and Human Services, HHS), chưa được một tháng sau khi chính thức nhậm chức Giám đốc Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC), Susan Monarez đã bị buộc phải từ nhiệm. Ngoài ra còn có bốn viên chức cấp cao khác cũng xin nghỉ việc.
Cho biết, trong giây phút nghĩ là các máy ghi âm đã tắt, một đảng viên Cộng hòa nói rằng Trump có trong hồ sơ Epstein. Dân biểu MAGA Mike Collins đã ném một quả lựu đạn chính trị vào nỗ lực của nhóm Trump nhằm hạn chế sự liên quan của ông ta đến những hậu quả từ hồ sơ Epstein.
J61. Asatamanta Jātaka -- Cuộc sống thế tục rất nguy hiểm. Tóm tắt: Một vị sư trẻ, bị thôi thúc bởi ham muốn sắc dục với một thiếu nữ, đang trên bờ vực từ bỏ cuộc sống tu hành. Đức Phật kể một câu chuyện từ quá khứ minh họa cho sự độc ác
Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm (F.D.A.) hôm Thứ Tư phê chuẩn các loại thuốc chủng ngừa Covid cập nhật cho mùa thu, nhưng với những giới hạn nghiêm ngặt nhất kể từ khi thuốc ngừa được đưa ra thị trường, theo tờ New York Times. Thuốc chỉ được phép sử dụng rộng rãi cho người từ 65 tuổi trở lên. Người trẻ hơn chỉ đủ điều kiện nếu có bệnh nền khiến họ dễ bị nguy hiểm. Trẻ em dưới 18 tuổi chỉ có thể chích nếu có sự đồng ý của bác sĩ. Một ủy ban cố vấn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (C.D.C.) sẽ bỏ phiếu có khuyến nghị hay không, nhưng ủy ban này vừa bị Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. thay đổi thành phần và thêm những nhân vật chống thuốc ngừa. Đây là lần đầu tiên mùa thu đông không còn khuyến khích chích ngừa rộng rãi cho đa số dân, đặt chính quyền Trump đối đầu nhiều tổ chức y tế.
Theo tin tổng hợp từ nhiều báo trong Việt Nam: Vào hôm Thứ Tư 27/8/2025, Công an TP Đà Nẵng cho biết đã bắt giữ Dale James, sinh năm 1996, quốc tịch Mỹ – nghi phạm gây ra vụ cướp tiệm vàng trên đường Núi Thành, phường Hòa Cường vào tối 26/8.
Một vụ xả súng đã xảy ra vào sáng thứ Tư ở trường Annunciation Catholic School, Minneapolis, ngay trong tuần lễ đầu tiên học sinh trở lại trường học sau kỳ nghỉ Hè. Thống đốc bang Minnesota cho biết Tim Walz gọi vụ xả súng là “kinh hoàng.” Theo tin mới nhất từ truyền thông, ít nhất là ba người chết, bao gồm cả tay súng và hai trẻ em, và 17 người khác bị thương. Cảnh sát trưởng Minneapolis, Brian O’Hara cho biết, có hàng chục trẻ em đã ở trong đám đông vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng. Hai đứa trẻ, 8 và 10 tuổi, đã bị giết khi đang ngồi trên băng ghế cầu nguyện, ông nói thêm. Trong số 17 người bị thương có 14 trẻ em.
- VBQG Khai Triển Ở DC Làm Thêm Nhiệm Vụ Công Ích - Chỉ 38% Người Mỹ Ủng Hộ Trump Đưa Quân Đội Vào DC - Trump ‘Được Nước Làm Tới,’ Chiếm Quyền Kiểm Soát Union Station - Utah: Chánh Án Buộc Vẽ Lại Bản Đồ Địa Hạt, Có Lợi Cho Dân Chủ - Nhân Viên FEMA Bị Nghỉ Việc Sau Khi Ký Đơn Phản Đối Cắt Giảm Nhân Sự - Người Dân California Chia Rẽ Đảng Phái Mạnh Thời Trump - Đan Mạch Triệu Tập Đặc Phái Viên Hoa Kỳ - Amazon Có Kế Hoạch Cung Cấp Internet Vệ Tinh Tại Việt Nam - Trump Muốn Án Tử Hình Cho Tội Giết Người Tại Washington, D.C. - Nguy Cơ Lộ Hàng Trăm Triệu Hồ Sơ An Sinh Xã Hội Qua DOGE - Tên Gọi Giễu Cợt Cho Các Trại Giam Di Dân Bị Chỉ Trích
Một bức tranh Baroque bị Đức Quốc xã đánh cắp trong Thế chiến II, bức tranh “Chân dung một người phụ nữ” của họa sĩ Ý Giuseppe Ghislandi, từng thuộc sở hữu của nhà buôn tranh Hà Lan Jacques Goudstikker, vừa được thấy xuất hiện trong tin rao bán một căn nhà ở thị trấn ven biển gần Buenos Aires, Argentina, sau hơn 80 năm mất tích, theo tin từ nhật báo DN, Thụy điển.
(HOA KỲ, ngày 26 tháng 8, Reuters) – Hội NAACP (Thăng Tiến Người Da Màu) cùng với Hội pháp lý Lawyers Committee for Civil Rights Under Law hôm Thứ Ba đã đệ đơn kiện tiểu bang Texas, cho rằng bản đồ bầu cử Quốc Hội vừa được vẽ lại theo đề nghị của Tổng Thống Donald Trump làm suy yếu quyền bầu cử của cộng đồng người da đen và các nhóm thiểu số khác.
(SYDNEY, ngày 27 tháng 8, Reuters) – Chính phủ Úc Đại Lợi hôm thứ Tư khẳng định Israel không hề có vai trò gì trong quyết định buộc đại sứ Iran rời khỏi Canberra. Thay vào đó, nguyên nhân thật sự là do Tehran đứng sau ít nhất hai vụ phóng hỏa nhắm vào người Do Thái tại Sydney và Melbourne.
Chiến lược này đã mang lại kết quả khi ASEAN tan vỡ trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Phản ứng "bán hàng xóm để tự hưởng lợi" (beggar-thy-neighbour: bần cùng hóa láng giềng) của các quốc gia ASEAN dưới áp lực đã làm suy yếu ASEAN và khiến tất cả họ phải phụ thuộc vào ý chí của Trump.
Reuters viết từ London ghi rằng các quan chức chính phủ Mỹ và Nga đã thảo luận về một số thỏa thuận năng lượng bên lề các cuộc đàm phán trong tháng này nhằm đạt được hòa bình ở Ukraine, theo 5 nguồn tin thân cận với các cuộc đàm phán tiết lộ cho Reuters. Họ cho biết các thỏa thuận này được đưa ra như những động lực để khuyến khích Điện Kremlin đồng ý hòa bình ở Ukraine và để Washington nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga.
- Thống Đốc Fed: ‘Tổng Thống Không Có Quyền Sa Thải Tôi’ - Chánh Án Ra Lệnh Bãi Nhiệm Kari Lake Trong Cuộc Điều Tra VOA - Thống Đốc Newsom Đáp Trả Đe Dọa Của Trump: ‘Kiện Đi!’ - Bộ Trưởng Bộ Nội An Kristi Noem Có Tên Mới - Tòa Bác Đơn Trump Kiện 15 Chánh Án Liên Bang Ở Maryland - Trump Muốn Đổi Tên Bộ Quốc Phòng Thành Bộ Chiến Tranh - ‘Mozart Toán Học’ Của UCLA Cân Nhắc Rời Mỹ - Bão Kajiki: Ba Người Chết, Hơn 6,800 Nhà Tốc Mái - Chánh Án Liên Bang Tạm Dừng Trục Xuất Kilmar Ábrego García


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.