Hôm nay,  

Chiều buông… (đôi dòng về Không đứng mãi trong tranh của Lê Chiều Giang)

18/12/202106:32:00(Xem: 6524)
blankBìa sách Khong Đứng Mãi Trong Tranh, và tác giả Lê Chiều Giang
  .

Chiều buông…

 

(đôi dòng về Không đứng mãi trong tranh của Lê Chiều Giang)

 

Đỗ Nghê

 

 

 

Không biết nên gọi Không đứng mãi trong tranh của Lê Chiều Giang là gì cho đúng? Tùy bút? Không phải. Tản mạn? Không phải. Viết ngắn? Không phải. Thơ... Ừ, thơ. Đúng là thơ rồi. Nó cuốn hút. Nó xao xuyến. Nó ray rứt. Nhưng, thực ra thì nó có hơi hướm của một hồi ký hơn với rất nhiều những năm, những tháng, những ngày... cùng với những yêu thương, khóc giấu, khổ đau… Nhưng hình như vẫn không phải là hồi ký, tuy dàn trải cả một đời người, một kiếp người. Tôi biết mình vẫn cứ lẽo đẽo tìm theo những rêu phong của ngày tháng cũ (64). Nó trộn lẫn thơ với nhạc với họa, âm thanh và màu sắc, tưởng tượng và sự kiện. Nó tuôn chảy như một dòng sông, “yên ba giang thượng” mỗi khi chiều xuống…

 

 

Ta có thể hỏi tò mò: Khi muốn Không đứng mãi trong tranh thì người ta làm cách nào? Mà thiệt ra có mấy cách đâu! Những bức tranh đời đó. Một bức bị xé toang với những lời chát đắng. Một bức bị giấu nhẹm với nước mắt và giận hờn. Một bức với những sắc màu sặc sỡ như để bù đắp mà không kịp hoàn tất, để rồi vùi theo với nhan sắc trăm năm.

 

 

Không đứng mãi trong tranh là lúc muốn xổ lồng bay xa. Thiệt không dễ! Bởi muốn bay mà vẫn còn ngập ngừng e sợ. Cái gì làm cho ngập ngừng, e sợ, nấn ná?

Và tôi cứ lẳng lơ, tôi rất lẳng lơ viết những chữ mông lung, vật vờ như gió… sáng trưa chiều tối với hằng tỷ bức email như vậy.

Vẫn có một bờ vực còn đó. Một giới tuyến không thể vượt qua.

Tôi biết mình không được bước xa hơn, dù chỉ là một inch nhỏ. Chúng tôi  dừng lại, đứng ngay ngắn ngay lằn ranh khắt khe nhất của định mệnh. Với tới nhau qua khoảng không gian xa vời ngàn dặm, mù tăm (156).

 

 

Nhưng tuổi vẫn chẳng tha người. Đó là khi người ta “Kên” với tuổi đời. Khi chợt nghĩ tới số 60, tôi nhắm mắt uống thêm ba hớp café một lúc...  Nếu café mà làm tan biến mất được cái số đáng sợ này, chiều nay tôi tình nguyện uống thêm vài ngàn ly nữa…

Phản ứng với số 60 dễ ghét, tôi tiếp tục măc jeans bó sát, áo trễ xuống thêm chút nữa và luôn đi giày cao gót… khua vang, vọng theo mỗi bước chân. Tôi cố gắng hết sức để nhìn như 50 hay trẻ hơn thế… (145).

 

Để rồi chợt nhận ra “thế gian hằng như mộng”:

 

Thiên hạ hay bàn về những điều bất biến, những bền bỉ trăm năm… tôi tính theo phút theo giây.

Những bóng những bọt của đời người (148).

 

Giật mình,

Ta

Chắc phải… yêu thôi.

 

(Liều mạng, 151).

 

Khi yêu thương và được yêu thương, tháng ngày như ngắn lại, tôi sợ đời sẽ hết, tôi sợ ngày sắp hết… Và chúng tôi hấp tấp vội vàng. Vội vàng nhưng… “tinh khiết”.

Một thứ “tình yêu hàm thụ”.

 

Tôi về lại vị trí mình đang đứng, ngó mông ra cuối chân trời, thấy có những óng ánh của hai chữ “Đạo đức”. Với tôi, nó không chỉ phù phiếm mà rất nhiều khi mang ý nghĩa của những người Dại dột, không biết sống và chẳng bao giờ dám sống. (159).

 

Thấy không, xổ lồng bay xa đâu có dễ.

 

Đứng mãi trong tranh

Đóng vai:

Góa phụ

Sáng nay ta

Ra với mặt trời

Như kẻ xa xôi về lại trái đất…

 

Rồi nhìn quanh quất, vội vã lại bước vào trong tranh:

 

… Diễn tiếp

Hỡi thế gian

Ta

Bỏ cuộc chơi.

(Đầu hàng,103).

 

 

Duyên chăng? Nghiệp chăng? Từ những ngày còn thơ đọc mà chẳng cần hiểu với Krishnamurti Tagore, Khalil Gibran, Hermann Hesse… Những ngày lang thang phòng tranh, Pagode, Givral… Những ngày trốn học, cà phê góc phố, bỏ Lễ nhà thờ, canh giờ về muộn…

Những ngọn lửa nhỏ cứ ngún dần như thể đợi một cơn gió. Và gió đã bùng lên.

 

Bước vào trong tranh, có lúc như ngựa chứng, tóc bờm tung bay như phi nước đại, cổ vươn cao ngoằng hí vang, cho nên không ngạc nhiên khi tranh thiếu nữ của NĐ luôn kề bên một bóng ngựa phi đường xa dưới bóng trăng huyền hoặc lẫn bóng tối u mê giữa ngàn lá biếc.

Sự cách điệu không hài hòa làm cho gương mặt có sắc sáng như trăng, lại thêm chút bóng tối của u mê (11).

 

 

Lê Chiều Giang viết Không đứng mãi trong tranh có khi như thơ, có khi như nhạc, như họa. Giọng điệu đôi khi ngổ ngáo, khinh bạc, nhưng ẩn chứa bên trong là rụt rè, bẽn lẽn, đắn đo…

Cái đó làm cho Không đứng mãi trong tranh đáng đọc, để thấy thương hơn một nhan sắc, một tính cách, một số phận như dòng sông những buổi chiều về...

 

 Chiều buông

Trên dòng sông cuốn mau…

…………………….

 

Về đâu?

Bọt bèo tuôn khắp nơi…

 

Để rồi, nhận ra cõi vô lượng tâm:

 

“Bể sầu không nhiều, nhưng cũng đủ yêu…”

 

(Chiều về trên sông, Phạm Duy)

                   

 

(ĐN Saigon,12.2021)

 



 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Với lời hứa đưa ngành sản xuất của nước Mỹ trở lại thời kỳ vàng son, Tổng thống Donald Trump đã tung ra loạt thuế quan lớn và dồn dập, với hy vọng ép các công ty, xí nghiệp phải “dọn về nước” sản xuất, biến Hoa Kỳ thành “đại công xưởng” toàn cầu. Lý lẽ của ông nghe rất hợp tai người dân – vì nó gợi lại cái thời mà chỉ cần đứng dây chuyền nhà máy, một người công nhân bình thường cũng có thể nuôi sống cả gia đình. Những năm 1950 ở Mỹ, cứ ba người đi làm thì có một người là công nhân sản xuất; còn ngày nay, con số ấy chỉ còn một trên mười hai. Nhưng tiếc thay, giấc mộng đẹp đẽ ấy đang va vào bức tường khổng lồ của các quy luật kinh tế đã âm thầm bám rễ qua nhiều thập niên.
Một trong những chiến thuật ngoại giao mà Tổng Thống Trump hay áp dụng với hầu hết các quốc gia trên thế giới là "ngoại giao cưỡng bức", đe dọa hậu quả nếu những nước khác không tuân thủ các yêu cầu của mình. Tuy nhiên, Mexico là một ngoại lệ đối với quy tắc này. Nữ Tổng Thống Claudia Sheinbaum, sử dụng cái mà bà gọi là "cái đầu lạnh", tiếp tục hợp tác với chính quyền Trump ở nhiều cấp độ khác nhau trong các cuộc đàm phán.
Trong tự nhiên, chim két sống theo bầy đàn, nhưng khi được nuôi làm thú cưng, chúng thường phải sống một mình, dễ rơi vào trạng thái cô đơn và buồn chán. Một nghiên cứu mới cho thấy, việc cho chim két gọi video cho nhau có thể giúp cải thiện tình trạng này. Các nhà khoa học từ Đại học Northeastern, Đại học Glasgow và MIT đã huấn luyện chim két sử dụng máy tính bảng để thực hiện cuộc gọi video với những con két khác. Trong giai đoạn đầu, chủ nuôi dạy chim rung chuông và chạm vào hình ảnh của một con két khác trên màn hình để bắt đầu cuộc gọi. Trong hai tuần, 18 con chim két đã thực hiện 212 cuộc gọi, mỗi cuộc kéo dài tối đa năm phút.
Chiều thứ Năm, 8 tháng 5, khói trắng đã xuất hiện phía trên Nhà nguyện Sixtina, báo hiệu một vị giáo hoàng mới đã được chọn. Ngay lập tức, tiếng reo hò vang lên khắp Quảng trường Thánh Phêrô tại Vatican. Giáo hội Công giáo nay đã có vị lãnh đạo mới.
Người ta thường nói có những sự việc mà bản thân tự mình biết rõ trong khả năng tài ba, học vấn, phương tiện và kinh nghiệm sẵn có của Thượng Đế đã ban ơn cho riêng từng người trên cõi đời này.
- 5 Trí tuệ nhân tạo (ChatGPT, Claude, Gemini, Grok-2, DeepSeek) tiên đoán tân giáo hoàng có thể là: Hồng y Pietro Parolin (Ý), hoặc Luis Antonio Tagle (Philippines) - Bill Gates sẽ xài gần như toàn bộ tài sản, khoảng 100 tỷ đô, để Quỹ Gates Foundation xài hết trong 20 năm tới, rồi đóng cửa.
(WASHINGTON, ngày 7 tháng 5, Reuters) – Trong buổi điều trần trước Quốc Hội, Giám đốc FBI Kash Patel đã kêu gọi các nhà lập pháp thông qua khoản ngân sách lớn hơn dành cho cơ quan này, nói thẳng là bản kế hoạch ngân sách hiện tại của Tòa Bạch Ốc thấp hơn gần 1 tỷ MK so với đề nghị của FBI.
(WASHINGTON, ngày 7 tháng 5, Reuters) – Bộ trưởng Bộ Y tế và Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS), Robert F. Kennedy Jr., cho biết các cơ quan y tế liên bang sẽ thành lập một cơ sở dữ liệu mới, tập hợp thông tin về các bệnh nhân tự kỷ đang tham gia chương trình Medicare và Medicaid. Cơ sở dữ liệu này sẽ được sử dụng cho việc nghiên cứu nguyên nhân sâu xa của bệnh ASD.
- Thêm 1 phản lực cơ chiến đấu giá 70 triệu đô của Hải quân Mỹ trôi xuống biển từ một tàu hàng không mẫu hạm - Mỹ sẽ trục xuất di dân đến các nhà tù địa ngục ở Libya - Trump sẽ đổi tên Vịnh Ba Tư thành Vịnh Ả Rập - Trump nói vài ngày nữa sẽ có thông báo lớn
(CHICAGO/WASHINGTON, ngày 7 tháng 5, Reuters) – Các TNS thuộc Đảng Dân Chủ tại Thượng Viện vừa lên tiếng yêu cầu Bộ Nông Nghiệp (USDA) giải thích lý do tại sao việc cấp phát một số khoản vay và bảo lãnh cho vay của chính phủ dành cho nông dân lại cần sự chuẩn thuận từ Bộ Cải Tổ Chính Phủ (DOGE), cơ quan do tỷ phú Elon Musk thành lập.
(ISLAMABAD, ngày 7 tháng 5, APNews) – Rạng sáng Thứ Tư, Ấn Độ đã bắn hỏa tiễn vào nhiều vùng do Pakistan kiểm soát, làm ít nhất tám người chết, trong đó có một trẻ em. Phía Ấn Độ thì nói rằng họ đang nhắm vào cơ sở hạ tầng của các nhóm vũ trang bị cáo buộc đứng sau vụ thảm sát ở Kashmir hồi tháng trước.
- Liên Âu: Xin thuế quan bằng zero với hàng công nghiệp giữa Âu và Mỹ. - Ấn-Anh ký Hiệp định thương mại tự do - Các hãng TQ đề nghị khai sai giá trị hàng và sẽ bù đắp chi phí nhập cảng để giúp người mua tại Mỹ né thuế quan
(Ngày 6 tháng 5, Reuters) – Rạng sáng Thứ Ba, giới chức Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ một loạt máy bay điều khiển từ xa (drone) của Ukraine trong đêm thứ hai liên tiếp nhằm vào Moscow, buộc hệ thống sân bay phải tạm thời đóng cửa.
(NEW JERSEY, ngày 5 tháng 5, Foxbusiness) – Một sự việc nghiêm trọng liên quan đến hệ thống kiểm soát không lưu tại Hoa Kỳ: các kiểm soát viên không lưu bị mất hết tín hiệu radar và vô tuyến trong lúc hướng dẫn máy bay hạ cánh tại Phi Trường Quốc Tế Newark Liberty, bang New Jersey, vào tuần trước.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.