Hôm nay,  

Sắc màu

20/10/202210:33:00(Xem: 4181)
Truyện ngắn

father-daughter 1

 

Mùa xuân đến.

 

Tiết trời ấm áp.

 

Những buổi sáng, các cô giáo trường mẫu giáo nằm cạnh công viên thường dẫn học trò ra đây chơi đùa. Bọn trẻ có vẻ sung sướng, hào hứng lắm. Chúng chơi cầu tuột, xích đu… Chúng chạy nhảy lăng quăng trên cỏ. Các cô giáo luôn để mắt trông coi. Vài bà mẹ đi kèm với con mình. Nhiều ngôn ngữ khác nhau lẫn vào tiếng Anh.

 

Rayan, cậu bé có tóc vàng hoe chạy đến níu áo cô giáo, mếu máo:

 

– Cô ơi, Ethan đánh con.

 

Ethan cũng vừa chạy đến:

 

– Con không đánh bạn ấy. Con chỉ hất nhẹ tay bạn ấy thôi! Candle là bạn của con. Tại sao bạn ấy lại chơi với Candle của con?

 

Cô giáo mỉm cười, dỗ dành hai cậu học trò. Chừng vài phút sau, hai nhóc tì vui vẻ chạy về phía Candle, rồi bọn trẻ cùng chơi trái football nhỏ xíu màu mận đỏ có những sọc đen.

 

Một bé gái trong chiếc đầm ren trắng tinh, mái tóc nâu nhạt gợn sóng chấm vai ôm lấy khuôn mặt bầu bĩnh với đôi má đỏ hồng, đang đứng tách ra bên ngoài, có vẻ e dè, ngại ngùng, không chịu hòa nhập cùng các bạn. Cô giáo đến bên mỉm cười khuyến khích:

 

– Nào Julie, vào chơi với các bạn đi con!

 

Dưới ánh nắng ban mai tươi hồng, đám trẻ trông như một vườn hoa với nhiều sắc màu quần áo, giày mũ. Đặc biệt là màu tóc, màu da. Chúng ríu rít nói cười. Thỉnh thoảng có đứa khóc thút thít, đứa thì bị bạn đạp trúng chân, đứa thì tự vấp té… Tiếng cười, tiếng khóc trẻ thơ trong trẻo dễ thương làm sao!

 

Tuần nầy, lớp hội họa của Mây có bài tập vẽ theo trường phái Fauvism, sự cần thiết cho bài tập nầy là màu sắc; và bức tranh sinh động đang diễn ra trước mắt Mây thật là một đề tài tuyệt vời cho cô. Nét cọ của cô sẽ nhẹ nhàng bay bổng với đủ cả sắc màu nguyên thủy và nhiều gam màu được pha sáng. Cô sẽ gạt bỏ những chi tiết không cần thiết. Cô sẽ chỉ vẽ những màu tóc: đen mun suông mượt, nâu sậm, nâu nhạt, nâu đen xoăn tít, vàng sáng, vàng hoe, vàng sậm… Chỉ riêng với màu tóc, Mây đã tha hồ pha màu. Rồi màu da: da đen tuyền, đen nâu, da vàng hồng hào, da nâu nhạt, nâu hồng, trắng hồng… Đến màu mắt: màu mắt đen láy, màu mắt nâu, màu mắt xanh, xanh da trời, xanh lá cây… Chưa hết, còn màu của quần áo mũ vớ giày dép. Cùng với những sắc màu đó, cô sẽ vẽ lên niềm vui trong ngần, tiếng cười, tiếng thút thít nhõng nhẽo trong ngần… Tất cả đều trong ngần. Mây hầu như đã phác họa được bức tranh sắc màu trẻ thơ trong ngần kia trong tâm trí, và lát nữa đây, cô sẽ về nhà, say mê với bảng vẽ, cây cọ.

Nhớ ngày đầu tiên vào lớp vẽ, Mây đã lặng người khi nghe giọng nói rất êm của cô giáo: “Với hội họa, các bạn có thể diễn tả được niềm vui, nỗi buồn, cả những cơn đau cùng hạnh phúc, cả tình yêu, lòng vị tha, sự cứu rỗi… Thậm chí bạn có thể vẽ được những điều nghịch lý. Tất cả tất cả… Nét cọ của các bạn có thể chạm đến tận nơi sâu thẳm nhất trong trái tim con người.”

 

Từ ngày học vẽ, đi đâu Mây cũng quan sát sắc màu. Cô nhìn và có thể đoán biết ai đó đã dùng màu gì, đã pha màu, phối màu như thế nào. Cô cũng tìm hiểu những đường nét, hình khối của cụm mây, con sóng, của dáng núi, dòng sông… của ánh mắt, nụ cười, giọt lệ…

 

Gió buổi sáng nhè nhẹ, mát rượi. Những bãi cỏ vừa được cắt xong, ngay ngắn, xanh rờn, thơm ngai ngái nồng nàn. Xa tít, dáng núi xanh lam viền chân trời lấp lóa nắng mai với vài dải mây trắng rất mỏng lửng lờ trôi.

 

Đất trời buổi sáng mùa xuân tươi mới, rạng rỡ.

 

Một cô bé chừng 15, 16 tuổi trong bộ thể thao màu đen, đang thong thả, chầm chậm đẩy chiếc xe lăn, trên đó, một cụ bà gầy guộc tóc bạc phơ. Cuộc trò chuyện của họ, dù muốn dù không, đã lọt vào tai Mây. Cả hai đều người Việt, cô bé nói tiếng Anh, bà cụ nói tiếng Việt. Đối thoại bằng hai ngôn ngữ khác nhau, nhưng rõ ràng họ hoàn toàn hiểu nhau.

 

– Grandma ơi, tại sao bữa đó Tommy không để mẹ cậu ấy lái xe đưa đến trường như thường lệ, mà lại đi bằng skateboard? Tại sao ngay chỗ ngã tư đó, chiếc xe kia quẹo trái, thay vì quẹo phải hoặc đi thẳng?

 

– …

 

Giọng đứa cháu trầm buồn, hỏi như chỉ để trang trải tấm lòng mình hơn là được trả lời.

 

– Grandma ơi, tại sao Tommy hoặc chiếc xe kia, không chậm một chút hoặc sớm một chút? Tất cả chỉ cần một khoảng khắc? Chỉ một khoảnh khắc thôi mà. Phải không grandma?

 

Sau thoáng im lặng, cô bé thở dài. Tiếng thở dài nghe như ướt sũng nước mắt:

 

– Grandma ơi… tại sao… tại sao Tommy phải chết? Tại sao tại sao…

 

Giọng người bà ấm áp dịu dàng, chậm rãi, đầy ắp thương yêu:

 

– Cháu à, cuộc sống luôn đầy ắp những câu hỏi. Có những câu hỏi ta có thể trả lời được, nhưng cũng có nhiều câu hỏi ta không thể.

 

– Dạ…

 

– Lúc nầy đây, câu trả lời của grandma có thể không làm cháu thỏa lòng.

 

– …

 

– Grandma tin, tại một thời điểm nào đó trong đời, cháu sẽ tìm được câu trả lời. Và, cháu biết không, cũng đến một lúc nào đó, cháu sẽ thấy mọi sự đơn giản, đơn giản đến bất ngờ. Đó là trải nghiệm của chính cuộc đời grandma.

 

– Dạ. Cám ơn grandma. Grandma ơi, con kể grandma nghe chuyện nầy…

 

Đứa cháu ngập ngừng:

 

– Trước hôm Tommy mất không lâu, Tommy muốn… muốn…

 

– Grandma hiểu, cháu cứ nói tiếp.

 

– Nhưng rồi chúng cháu đã thổi cái condom phồng to như trái bong bóng… Rồi chúng cháu cùng chuyền chơi. Vui lắm.

 

– Một kỷ niệm dễ thương.

 

– Cám ơn grandma đã hiểu và tin cháu.

 

Vài cô gái trẻ mặc bộ đồ thể thao trắng, đội mũ đỏ vừa chạy ngang qua. Họ chạy đều nhịp chân trên những lối nhỏ ngoằn ngoèo men theo những bãi cỏ và các tiểu cảnh; thỉnh thoảng dừng lại hít thở sâu, lau mồ hôi, lấy chai nước từ túi đeo sau lưng, nhấp vài ngụm. Trong sân bóng rổ gần đó, mấy đứa con trai độ tuổi teen đang reo hò tung bóng. Đối diện Mây, một người đàn bà đang chăm chú vào cellphone.

 

Rồi hai bà cháu kia cũng đi vừa đủ xa. Mây không còn nghe được câu chuyện của họ.

 

Màu nắng bỗng sáng rực lên, hực hỡ, vàng óng. Rải rác trên thảm cỏ xanh, những hoa bồ công anh bé tí xíu bỗng cong mình xòe ra, ưỡn ngực, và như cũng vàng rực thêm. Mùi thơm cỏ hoa như cũng đậm đà thêm cùng hương nắng. Từ trên vòm cây cao trước mắt May, vài cánh chim ríu rít bay ra, chao lượn mấy vòng rồi biến thành những chấm nhỏ mất hút giữa bầu trời trong veo xanh ngăn ngắt.

 

Phía góc công viên đằng kia, một đôi trai gái chạy bộ vừa lướt qua người đàn ông đeo headphone đang đi khập khiễng, chậm chạp, thỉnh thoảng lắc lư theo điệu nhạc. Xa hơn, có nhóm đàn bà với những cái bụng khá tròn trịa vừa đi bộ vừa trò chuyện rôm rả.

 

Hai bà cháu lúc nãy đang quay trở lại. Họ chợt dừng lại gần chỗ Mây. Đứa cháu sửa chiếc xe lăn cho ngay ngắn, lấy chai nước đưa cho người bà, rồi ngồi co chân trên ghế đá, hai tay vòng quanh đầu gối, mắt nhìn xa xăm.

 

– Grandma ơi! Thực ra bây giờ Tommy đang ở đâu?

 

– Đang ở nhiều nơi như cháu đã biết, và cũng đang ở trên những đám mây kia. Cháu nhìn lên mà xem, mây êm ái mềm mượt như nhung, và mát lạnh ngọt ngào như whipped cream trong ly cà phê thơm phức.

 

Người bà ra dấu muốn xuống xe, đứa cháu nhẹ nhàng đỡ bà ngồi bên cạnh. Rồi cháu vùi đầu vào ngực bà. Bà xoa đầu cháu, âu yếm vỗ về:

 

– Cháu à, Tommy không chết. Tommy đang sống với một em bé ở Chicago, Tommy đang sống với một sinh viên ở Carolina, Tommy đang sống với một đứa trẻ trong thành phố nầy, và còn nữa… Cháu biết mà. Tommy vẫn đang sống.

 

– Đó là phần an ủi cho cái chết của Tommy, phải không Grandma?

 

Người bà choàng tay ôm cháu vào lòng:

 

– Theo grandma, đó là ý nghĩa. Tommy đã sống trọn vẹn và chết đầy ý nghĩa.

 

– Dạ, Tommy là niềm vui, niềm tự hào của gia đình, Tommy rất tốt với mọi người.

 

– …

 

– Tommy là tất cả của mẹ cậu ấy. Grandma biết không, hôm đó, mẹ Tommy chỉ im lặng đặt tay lên trán cậu ấy, cứ như trông chừng cậu ấy có bị sốt không.

 

– Grandma hiểu. Khi nỗi đau vượt quá sức chịu đựng, người ta không còn hơi sức để khóc than hay rên rỉ thì tất cả sẽ bị nén chặt trong câm nín.

 

Một cặp vợ chồng da trắng đã cao tuổi, tóc bạch kim, dáng cao ráo gọn gàng, dẫn con chó vàng to tướng đi qua, vui vẻ chào mọi người. Rồi họ rẽ sang hướng đông, nơi mặt trời đang chiếu những tia nắng rực rỡ ấm áp. Có ông già nhỏ thó, trông như người Nhật, đội mũ đen rộng vành, đang chạy ngược về phía họ, cẩn thận nép hẳn một bên khi ngang qua con chó.

 

Đằng xa, gần rìa công viên, trên bãi cỏ, dưới bóng cây nhỏ lác đác hoa vàng, một đôi trai gái nằm gối đầu lên tay nhau, ngửa mặt nhìn trời mây.

 

– Cháu xem đám nhỏ chơi đùa kìa. Dễ thương làm sao!

 

– Dạ.

 

– Hồi nọ cháu cũng ham cầu tuột, xích đu như chúng. Giờ cháu còn thích không?

 

– Dạ không.

 

– Vậy đó cháu à. Mọi sự rồi sẽ trôi qua, sẽ đổi thay. Nỗi đau rồi sẽ lắng xuống.

 

– Dạ. Nhưng bây giờ cháu buồn quá grandma ơi!

 

Người bà ôm choàng đứa cháu:

 

– Khóc đi cháu. Khóc đi, khóc được cháu sẽ nhẹ lòng. Grandma hiểu Tommy ra đi quá đột ngột khiến cháu thảng thốt, bàng hoàng, hụt hẫng… Nỗi đau nhân lên bội phần… Khóc đi cháu…

 

Đứa cháu nức nở trong lòng bà.

 

Mây cúi đầu, nhắm mắt, nén xúc động.

 

– Cháu muốn về chưa?

 

– Dạ chưa. Hôm nay cháu muốn ở đây đến khi mệt nhoài. Grandma có mệt không?

 

– Không hề. Có cháu bên cạnh là grandma khỏe ru. Được thở hít không khí trong lành như vầy grandma càng khỏe thêm ra.

 

– Grandma ơi, bây giờ grandma có mơ ước gì không?

 

– Grandma không bao giờ thôi mơ ước cháu à. Có những ước mơ đến cháy lòng bỏng dạ. Vui biết bao khi mình dồn tất cả tâm sức theo đuổi và rồi nắm bắt được chúng. Còn bây giờ ư? Grandma đang trên cuộc hành trình cuối cùng của đời người, mỗi sáng thức dậy grandma mơ ước được khỏe mạnh. Và khi đêm đến, grandma mơ ước, nếu sáng mai không còn được khỏe mạnh thì Chúa dắt grandma trở về, trên kia kìa. Chỗ đó có đầy mây. Mây êm ái mềm mượt như nhung, mát lạnh ngọt ngào như whipped cream trong ly cà phê thơm phức. Người ta đến nơi nầy dạo chơi rồi sẽ trở về nhà trên ấy là lẽ đương nhiên cháu à. Rồi đây grandma sẽ được nhẹ nhàng ôm nắng ấm, gối mây mềm, hít thở hương gió thơm lành. Thú vị biết bao cháu à. Grandma tin rằng Tommy đang vui vẻ nơi miền vĩnh phúc đó.

 

– ...

 

– Nào, cháu hãy tưởng tượng, trái đất nầy là một công viên, một công viên rộng lớn để con người đến đây dạo chơi. Điều quan trọng là khi dạo chơi, ta cần bước những bước chân thật đẹp để khi quay gót trở về nhà, ta không phải hối tiếc điều gì. Tommy đã như vậy, phải không cháu?

 

–  Dạ. Nhưng grandma ơi, cháu muốn grandma ở mãi với cháu. Cháu không muốn xa grandma.

 

– Cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra như ý mình. Cháu hãy nhìn những người homeless đang ngồi chỗ restroom đằng kia. Grandma tin rằng mong ước hàng đầu của họ bây giờ là có được căn nhà nhưng không thể.

 

Mây đứng dậy. Cô muốn về. Cô nôn nóng về nhà để vẽ. Bản phác thảo lúc đầu của cô giờ đã có nhiều thay đổi. Cô sẽ vẽ bức tranh nầy theo phong cách ấn tượng thay vì Fauvism. Có điều, cô chưa quyết định hình ảnh nào sẽ là điểm nhấn của bức tranh. Tuổi thơ trong veo tươi hồng của đám trẻ lau chau hồn nhiên tung tăng chơi đùa trong nắng? Hình ảnh thơ mộng hạnh phúc của cặp tình nhân dưới vòm cây lác đác hoa vàng? Đứa cháu nhỏ trĩu nặng niềm đau đang vùi đầu vào lòng người bà để được yêu thương an ủi vỗ về? May biết cô có thể chọn hai điểm nhấn, nhưng điểm nhấn nào sẽ mạnh hơn để cô đặt nó vào điểm xoắn ốc Fibonacci?

 

Trương thị Kim Chi

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhóm cựu nhân viên Phòng Thương Vụ Úc người Việt đang sống ở Sài Gòn, Hà Nội, Úc, Mỹ, Canada email cho nhau về sự ra đi của cựu tổng giám đốc Austrade vùng Đông Bắc Á, cùng hồi tưởng về một “ông xếp lớn” người Úc dễ thương, gần gũi, với tình yêu đặc biệt dành cho đất nước và con người Việt Nam.
Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, năm 1990 có 1.000 người Việt ở St. Petersburg và 600 ở Tampa. Đến nay con số lên đến 21.000 cho toàn vùng Vịnh Tampa, gồm các thành phố Pinellas Park, St. Petersburg, Tampa, Largo, Clearwater. Một số làm việc cho các hãng xưởng, nhiều người làm móng tay. Có người đi câu, lưới cá về bán hay buôn bán rau trái.
Dù chưa đến tuổi nghỉ hưu, nhưng con cái đã lớn, tài chánh gia đình không còn là nỗi lo, Nàng quyết định đi làm volunteer tại một Nhà Già (Retirement Home). Lúc đầu, nàng muốn làm chỗ Nhà Già dành cho người Việt để Nàng được trò chuyện lắng nghe tâm tình của những “cư dân”, nhưng nơi đó khá xa, ông xã khuyên nàng chọn làm chỗ gần nhà, chỉ có 3 blocks đường đi bộ, người Tây họ cũng có những nỗi lòng, những câu chuyện đời để cần người chia sẻ.
“Ngày nào em cũng nhắc mà anh cứ quên hoài. Rán uống thuốc cho mau hết bịnh,” cô chưa kịp dứt lời thì một tiếng sủa bung ra cùng lúc với cái gạt tay hung hãn, “Hết cái con mẹ cô ấy!” Ly nước tay này, lọ thuốc tay kia cùng lúc bật khỏi tay cô, văng xuống nền xi măng, ném ra một mảng âm thanh chát chúa. Cái ly vỡ tan. Nước văng tung tóe, những mảnh thủy tinh văng khắp chung quanh, vạch những tia màu lấp lánh. Không dám nhìn vào hai con mắt đỏ lửa, cô cúi đầu dán mắt vào vũng nước loang loáng, vào những viên thuốc vung vãi trên nền nhà. Những viên thuốc đủ màu làm cô hoa mắt (viên màu vàng trị đau, viên màu đỏ an thần, viên màu nâu dỗ giấc ngủ, cô nhớ rõ như thế...) Một viên màu đỏ lăn tới chân cô.
Tôi định cư tại San Diego đã ngoài bốn mươi năm qua. Vùng đất hiếm hoi khó có nơi nào sánh được: bởi chỉ nội trong một ngày lái xe quanh quẩn, người ta có thể đi từ biển lên núi, từ rừng xanh đến sa mạc, thưởng ngoạn đủ đầy hương sắc của đất trời. Sáng sớm thong dong bên vịnh Mission, mặt nước yên như tờ, hàng cọ in bóng trên nền sương mỏng. Trưa ghé Julian, nhâm nhi ly cà phê hay lát bánh táo giữa tiết trời lành lạnh và màu xanh thăm thẳm của rừng thông. Chiều về, con đường tới Borrego mở ra vùng sa mạc hoang vu, xương rồng rải rác trên nền đá đỏ. Suốt dọc hành trình đâu đó hiện ra vườn cam, vườn bơ, đồng nho trĩu quả giữa thung lũng nắng chan hòa. Cảnh vật thay đổi không ngừng, khi mộc mạc, lúc rực rỡ, nhưng vẫn hài hòa như một bản nhạc êm dịu của đất trời. Mỗi lần lái xe ngang qua, tôi cảm thấy mình như được nối lại với nhịp sống của đất, và lòng bỗng nhẹ nhàng lạ thường.
Nhà kho Walmart ở ngoại ô Dallas chiều 24 tháng 12 lạnh như cái tủ đông bị quên đóng cửa. Đèn neon trên trần sáng trắng, lâu lâu chớp một cái như mệt mỏi. Mùi nhựa mới, mùi carton ẩm và tí mùi dầu máy trộn lại với nhau, cảm thấy nghèn nghẹn như cổ họng khi nuốt tin xấu. Tôi đứng giữa hai dãy kệ cao ngất, tay cầm clipboard, tay kia nhét sâu trong túi áo khoác xanh có logo Walmart. Đồng hồ trên tay: 5:17 PM. Giáng Sinh, Walmart đóng cửa sớm lúc 6 giờ. Nếu rời đúng giờ, chạy bốn tiếng, trừ chút kẹt xe, tôi sẽ về đến Houston khoảng mười, mười rưỡi. Trễ, nhưng vẫn còn kịp thấy tụi nhỏ mở quà.
Khi những ngày tháng cuối của một năm đang dần hết, chúng ta thường có lúc bồi hồi nhớ về cố hương, về mảnh đất chôn nhau cắt rốn, hoặc nơi đã in dấu nhiều kỷ niệm đã qua trong đời. Và tôi cũng vậy, xin được nhớ về Gò Vấp, nơi có địa danh Xóm Mới, vùng ngoại ô không xa Sài Gòn, được nhiều người biết đến như vùng đất với nhiều dân Bắc kỳ di cư, nổi tiếng là khu Xóm Đạo, đã từng là nơi sản xuất pháo cùng với món thịt cầy (mộc tồn) lừng danh.
Ông từ người Papua New Guinea đón cha xứ mới người Việt Nam trước cổng nhà xứ. Dáng người ông từ khoảng chừng 30, khuôn mặt PNG nâu nâu đậm nét đăm chiêu, ánh mắt ẩn hiện nét hồi tưởng. Khi nhìn thấy cha xứ mới đang kiên nhẫn đứng đợi dưới mái hiên nhà xứ, nụ cười xuất hiện trên môi ông từ để lộ hàm răng trắng đều thường thấy nơi người bản xứ. Nhưng nụ cười ấy vụt tắt khi ông mở cửa, mời cha xứ lên xe. Ông từ nhanh chóng quay về lại trạng thái khô khốc khi chiếc xe cũ lăn bánh nhọc nhằn trên con đường đá sỏi gập ghềnh. Sau vài câu trao đổi xã giao ngắn gọn, ông từ lại chìm vào trạng thái im lặng. Thời gian trôi qua, năm phút rồi mà vẫn không ai nói thêm một lời nào. Cuối cùng cha xứ lên tiếng,
Giáo Sư Dương Ngọc Sum, với tôi, là hình ảnh tiêu biểu, đáng kính từ nhân cách, hiếu học, luôn luôn cởi mở, tính tình hòa nhã, thân thiện với mọi người. Ông định cư tại Hoa Kỳ theo diện H.O 3 vào tháng 7 năm 1990 (trước tôi một tháng, H.O 4) và cũng trải qua những giai đoạn thăng trầm trong tháng ngày tị nạn. Nhân dịp kỷ niệm Lễ Thượng Thọ 90 tuổi của GS Dương Ngọc Sum, nhà giáo và nhà văn, nhà thơ Dương Tử, viết những dòng về ông
Mấy chị em tôi chia nhau mua nhiều loại báo: Làng Văn, Thế Kỷ 21, Văn, Văn Học… chuyền tay nhau đọc. Tôi “quen” Thế Kỷ 21 đã lâu, nhưng chỉ là quan hệ... đơn phương. Vào những năm 90 của thế kỷ trước, tôi gởi bài đến tờ báo Măng Non, sau này đổi thành Văn Nghệ Trẻ của nhà văn Ngô Nguyên Dũng ở Tây Đức. Mãi năm 2003, tôi mon men vượt đại dương, tìm đến Làng Văn Canada. Được thời gian ngắn, anh Ngô Nguyên Dũng cho biết, báo Làng Văn phải đình bản, vì những khó khăn về tài chánh. Duyên văn nghệ của tôi với Làng Văn chưa kịp “bén” đã chấm dứt. Nghe chị Hoàng Nga “mách nhỏ”, tôi gởi bài đến Văn Học. Có lẽ địa chỉ hotmail của tôi bị nhầm là thư rác, junkmail, điện thư bị trả lại với lý do không giao thư được. Tôi vẫn tiếp tục viết, xếp trong “tủ”, lâu lâu đem ra đọc. Mỗi lần đọc, dặm thêm chút “mắm muối”.
Tôi học được cụm động từ “đi lăng quăng” của bố Sỹ vào những ngày còn học tiểu học. Sau giờ tan trường hay vào cuối tuần, thỉnh thoảng bố lại hỏi mấy thằng con trai: “Có đi lăng quăng không?” Dĩ nhiên là có rồi! Ngồi ở thùng xe phía sau chiếc Daihatsu, chúng tôi theo bố đi giao sách ở những tiệm sách, sạp báo ở trung tâm Sài Gòn. Cũng có khi chỉ là ra một công viên, chúng tôi được chạy nhảy, trong khi bố ngồi trên xe viết lách. Không rõ có bao nhiêu tác phẩm của Doãn Quốc Sỹ được viết trong hoàn cảnh này. Rồi cụm từ “đi lăng quăng” trở lại sau gần một nửa thế kỷ. Ở căn nhà Lampson thành phố Garden Grove, mỗi chiều tôi đi làm về ghé qua, bố đã ngồi đợi trước cửa. Thấy tôi đến, bố hỏi ngay: “Có đi lăng quăng không?” Thế là hai bố con bắt đầu hành trình “lăng quăng” đúng nghĩa, qua những khu dân cư ở gần nhà. Đi không có phải là để đến một nơi chốn nào đó. Đi chỉ để mà đi, để hai bố con có thì giờ ngồi bên nhau trò chuyện. 50 năm trước, bố chở con đi; 50 năm sau đổi ngược lại.
Buổi sáng cuối cùng ở Chamonix im lặng lạ thường. Suốt đêm qua, tôi đã để cửa sỗ mở toang, nên khi giựt mình thức dậy, ánh sáng trong suốt của núi tràn đầy phòng. Tấm mền len và drap giường trắng lóa như được phủ lân tinh. Không một tiếng động nào từ dưới đường phố vọng lên. Chỉ có hơi lạnh. Tôi nằm co ro và nghĩ đến ly cà-phê đen. Mùi thơm sẽ bốc lên cùng hơi nóng, rồi tan dần vào không khí. Giống như ký ức. Đôi giày đóng đầy đất bùn và gậy trekking đã xếp gọn gàng trong bao duffle cùng với áo quần đi núi từ đêm hôm qua. Chúng nằm bên cửa, sẵn sàng lên đường. Bên ngoài cửa sổ, rặng núi Mont Blanc vẫn kia, vẫn vĩ đại, vẫn trùng điệp, vẫn lặng lẽ xa xăm. Tôi nghĩ đến 11 ngày vừa qua và cảm thấy buồn buồn, làm như có điều gì tôi đã đánh mất, hay đã để quên trên ngọn núi kia, ở đâu đó, trong quãng đường dài tôi đã đi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.