 |
Từ trái: Nghị viên Madison Nguyễn; Grand Century Mall, San Jose (ảnh Bùi Văn Phú) |
Thứ Ba hàng tuần là ngày họp của hội đồng thành phố San Jose và tối ngày 20.11.2007 đã trở thành một ngày mang tính lịch sử cho San Jose và cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở đây, với gần 100 nghìn dân Việt, là thành phố có người Việt sinh sống đông nhất bên ngoài nước Việt Nam.
Đó là ngày lịch sử vì chưa bao giờ có một phiên họp hội đồng thành phố với số dân tham dự đông như thế, trên dưới một nghìn người, ngồi kín phòng họp chính với hơn 300 chỗ, đầy một phòng khác và tràn ra hành lang, ra cả bên ngoài đại sảnh. Đó cũng là ngày lịch sử đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt vì hôm đó thành phố biểu quyết đặt tên cho một khu thương mại có nhiều cơ sở của người Việt, đánh dấu sự đóng góp và lớn mạnh của cộng đồng người Mỹ gốc Việt vùng thung lũng điện tử trong hơn 30 năm qua.
Nếu chạy xe trên xa lộ 101 xuôi nam từ phiá San Francisco, đi qua qua xa lộ 280, xuống Exit Story Road rồi quẹo phải là bắt đầu khu thương mại của người Việt với Grand Century Mall nổi tiếng, đi tiếp đến đường Senter cắt ngang, thì đó là đoạn đường dài chừng 3 cây số vừa được hội đồng thành phố biểu quyết 8 trên 3 vào khuya ngày 20.11 để chọn đặt tên là “Saigon Business District”. Một quyết định mà nhiều người có mặt hôm đó cho rằng đã không phản ánh nguyện vọng của cư dân.
Dự án chọn tên cho khu vực này thoạt tiên được nghị viên Madison Nguyễn đề nghị vào tháng 6.2007 là “Vietnam Business District”. Sau có những phản ứng bất đồng từ nhiều người trong cộng đồng và muốn tên phải có danh xưng Saigon, với những đề nghị “New Saigon” và “Little Saigon”.
Có lẽ tên Little Saigon có lịch sử lâu đời nhất. Trong phim “Rồng Xanh” (Green Dragon) của đạo diễn Timothy Linh Bùi, một cư dân San Jose, ghi lại hoàn cảnh những người Việt đầu tiên đặt chân đến trại tị nạn ở Hoa Kỳ sau ngày 30.4.1975, trong đó một thanh niên tên Đức đã mơ ước sẽ xây dựng những “Little Saigon” trên nước Mỹ. Đó cũng là khởi đầu cho trang sử của người Mỹ gốc Việt.
Ngày 15.11, trong một cuộc họp báo trước tiền đình toà thị chính nghị viên Madison Nguyễn đưa ra đề nghị dung hoà là tên “Saigon Business District”. Thị trưởng Chuck Reed và bốn dân cử khác cùng có mặt lên tiếng ủng hộ Madison vì muốn San Jose có sắc thái riêng, không sao chép những nơi khác.
Sau đó tối ngày 20.11 có buổi họp của hội đồng thành phố để chính thức biểu quyết cho tên gọi khu thương mại Việt Nam. Phiên họp khai mạc lúc 7 giờ tối, kéo dài gần 5 tiếng đồng hồ với sự có mặt của tất cả 10 nghị viên và ông thị trưởng. Sau nghi thức tuyên dương một số hội đoàn, tổ chức đã đóng góp cho thành phố, 7 giờ 30 phút là bắt đầu bàn thảo về việc chọn tên cho khu thương mại của người Việt.
Nghị viên Madison Nguyễn đọc đề nghị về khu thương mại Việt Nam với ba điểm, trong đó cư dân quan tâm nhất là việc đặt tên khu thương mại của người Việt là “Saigon Business District”.
Phần đầu được dành cho những dân cử và đại diện hội đoàn phát biểu, mỗi người được tối đa 10 phút.
Giám sát viên quận hạt Santa Clara là ông Pete McHugh phát biểu đầu tiên ủng hộ tên Little Saigon. Ông nói tên đó là một căn cước của người Việt ở Mỹ. Kế tiếp là Giám sát viên Janet Nguyễn từ Quận Cam và nghị viên thành phố Westminster là Andy Quách cũng lên tiếng ủng hộ tên Little Saigon.
Hai người phát biểu tiếp theo là một đại diện cộng đồng thương gia người Mê-Hi-Cô trong khu vực và cô Bửu Thái, ủy viên giáo dục học khu Franklin McKinley, lên tiếng ủng hộ đề nghị của nghị viên Madison Nguyễn chọn tên Saigon Business District. Cô Bửu Thái chưa thực sự là dân cử mà là người đã được nghị viên Madison chọn thay cô trong hội đồng giáo dục khi Madison được bầu làm nghị viên năm 2006.
Sau đó nghị trường mở ra cho mọi người.
Đã có hơn 200 cư dân ghi danh lên phát biểu, mỗi người được một phút, từ những cụ già ngồi xe lăn, những phụ nữ lớn tuổi nói tiếng Anh ấp úng nhưng can đảm nói lên nguyện vọng, đến thanh niên, sinh viên, học sinh, những tên tuổi quen thuộc trong sinh hoạt cộng đồng từ quá khứ đến hiện tại, từ bác sĩ, luật sư, nhà báo, thương gia, kỹ sư, đến những người hoạt động cộng đồng: Lê Thị Cẩm Vân, Barry Hùng Đỗ, Huy Nguyễn, Phạm Hữu Sơn, Phú Nguyễn, Đỗ Văn Quang Minh, Nguyễn Ngọc Tiên, Nguyễn Xuân Vinh, Vũ Huynh Trưởng, Đức Võ, Thomas Nguyễn, Thuận Nguyễn, Hạnh Giao, Vũ Huynh Trưởng, Đặng Thiên Sơn, Lê Hữu Phú, Đặng Đình Hiền, Cao Thị Tình, Lý Tống, Minh Dương, Nguyễn Thiện Căn, Điểm Trương, Hiếu Trần. Đại đa số, có đến hơn 90 phần trăm phát biểu ủng hộ tên “Little Saigon”. Lý do đưa ra có nhiều:
- It is a trade mark of the Vietnamese community
- This is justice and democracy
- It is peoples will
- Do the right thing
- We dont want Ho Chi Minh Business District or Nguyen Minh Triet Sector in this city
- Dont let democracy die in this chamber tonight
- It is not only a name, it is the identity of the community
- Please vote “Little Saigon”. Its democracy
- Listen to your peoples voice and let democracy ring
- Madison Nguyen betrayed our community
- Poll after poll show “Little Saigon” is the choice
- More than 90% chose “Little Saigon” in a poll by San Jose Mercury News
- 37% prefered “Little Saigon”, the highest number in a poll conducted by the city
- Its the voice of the people
- Dont be a bad guy
- What kind of compromise if one side is more than 90%"
- Compromise is an insult to our community
- Last year I liked Madison Nguyen, now I dont want her to be in that position
- The only person that divided the community is Madison Nguyen
Phiá ủng hộ Madison Nguyễn và tên Saigon Business District có những phát biểu:
- Dont let this issue become a force for immigrants against immigrants
- Madison Nguyễn is a brave person, labor union supports her
- Quí vị đến đây để đánh bại Madison phải không" Khi đã bầu cho một người thì phải chấp nhận sự lãnh đạo của người đó.
- I conducted my own poll and most support “Saigon Business District”
- Business owners at Story Road support Madison Nguyen.
Sau khi nghe các ý kiến phát biểu là phần thảo luận của các nghị viên. Không khí trở nên ồn ào, phòng họp trở thành nơi biểu dương sức mạnh không đúng chỗ của một số người có mặt đã khiến ông thị trưởng phải tạm ngưng phiên họp. Căn bản có lẽ là sự thiếu hiểu biết về sinh hoạt dân chủ và vì cảm xúc dâng cao quá độ của những người tham dự nên đã không để cho tiếng nói của phiá bất đồng được lắng nghe.
Dù kết quả với 8 phiếu đồng ý chọn tên “Saigon Business District” đã làm thất vọng những người muốn chọn tên “Little Saigon”, nhưng có phải là ý dân không được tôn trọng hay không có dân chủ"
Câu trả lời là tiến trình dân chủ thực hành vẫn được tiếp tục khi một số người đã nhắc đến việc vận động bãi nhiệm những dân cử mà họ cho là không phục vụ quyền lợi cử tri. Hãy tiếp tục thực hành dân chủ đúng cách như pháp luật đã ghi. Đừng vội bỏ cuộc và kết luận chế độ nào cũng thế. Đây là Hoa Kỳ chứ không phải một nước độc tài. Lá phiếu của cử tri có tác động mạnh nhất, không phải sự ồn ào của những lời hoan hô hay đả đảo.
Thống đốc California Gray Davis đã bị bãi nhiệm cách đây vài năm trong nhiệm kỳ hai của ông. Hai thập niên trước, tại San Jose cũng đã có một dân cử bị bãi nhiệm vì những lời phát biểu mang tính sỉ nhục người gốc châu Á.
