Hôm nay,  

Cộng Hòa Bê Bối?

15/04/201000:00:00(Xem: 11069)

Cộng Hòa Bê Bối"

Vũ Linh

Cách chức ông chỉ củng cố hình ảnh đảng Cộng Hòa là đảng của mấy anh da trắng kỳ thị...

Trong bài viết gần đây “Chính Quyền Dân Chủ Thanh Liêm Hơn"”, kẻ viết này đã ghi nhận: “Đảng Cộng Hòa hình như học được bài học, hết lem nhem, hay ít ra thì ta cũng không thấy báo chí đăng tin lem nhem nào của Cộng Hòa nữa”.
Có lẽ tác giả phải có lời xin lỗi cùng độc giả vì đã viết … hơi quá sớm.
Thiên hạ tưởng rằng một số lớn chính khách đảng Cộng Hòa, sau hàng loạt xì-căng-đan về những lem nhem tiền bạc, tình dục, lạm quyền,… đã bị dân Mỹ mời về nhà đi câu cá, thua đậm trong hai cuộc bầu cử năm 2006 và 2008 liền tù tì. Và như vậy, tất đã học được bài học và sẽ cư xử phải đạo và phải phép chính trị hơn. Nhưng chứng nào tật nấy, khó trị!
Báo chí gần đây đăng tải tin tức về chuyện lem nhem mới của đảng Cộng Hòa.
Điều đáng nói bây giờ không phải là chuyện của mấy ông dân biểu hay nghị sĩ nữa, mà là chuyện của… ông Chủ Tịch đảng! Ông Michael Steele.
Ông Steele là một luật sư rất thành công trong nghề, nhưng với một thành tích chính trị không mấy gì đặc biệt. Ông đắc cử Phó Thống Đốc tiểu bang Maryland, là tiểu bang có thành phần cử tri da màu đông đảo. Sau bốn năm ngồi chơi xơi nước như tất cả các ông “phó”, ông ra tranh cử thượng nghị sĩ, nhưng thất bại, và rút lui về làm bình luận viên cho vài chương trình truyền hình.
Năm 2008, đảng Dân Chủ xôi động vì ngôi sao sáng đang lên Barack Obama, một người da đen. Đến tháng 11, như ta đã biết, ông Obama đắc cử tổng thống. Đảng Cộng Hòa không muốn chịu thua, bèn mau mắn bầu ông Steele, cũng là một người da đen, làm Chủ Tịch đảng  - hay đúng hơn, là Chủ Tịch Ủy Ban Toàn Quốc của đảng (Chairman of the Republican National Committee). Hiển nhiên để chứng minh mình cũng không thua gì Dân Chủ, cũng không có gì là kỳ thị. Cũng là lúc đảng Cộng Hòa quảng bá ngôi sao mới của đảng, Thống Đốc Louisiana, Bobby Jindal, một người gốc Ấn Độ. Thêm một bằng chứng Cộng Hòa không kỳ thị. Đảng cũng cố gắng khuyến khích những khuôn mặt mới lạ như các ông Cao Quang Ánh, Trần Thái Văn, để xác định tính đa dạng của đảng.
Trên quan điểm chính trị, ông Steele là người bảo thủ: chống hôn nhân đồng tính, chống phá thai, chống những can dự quá lớn của Nhà Nước, ủng hộ các biện pháp mạnh chống khủng bố, không tin chuyện hâm nóng địa cầu, chống lại các chương trình vĩ đại, tốn kém như chương trình kích cầu kinh tế, cải tổ y tế của TT Obama, v.v...
Sau khi đắc cử Chủ Tịch đảng, ông Steele đã bỏ thời giờ đi chu du khắp nước, để tổ chức cơ cấu đảng cũng như vận động gây quỹ cho đảng và cho các ứng viên của đảng. Đúng theo tổ chức đảng phái của Mỹ, vận động tiền bạc là vai trò thực sự của Chủ Tịch Ủy Ban Toàn Quốc, chứ ông không có quyền quyết định chính sách hay nhân sự gì. Ông cũng rất bận rộn họp báo, mạnh mẽ chỉ trích chính quyền Obama. Đảng Cộng Hòa không có nhiều khuôn mặt da màu, nên ông Steele đi khắp nơi để chỉ trích ông tổng thống da màu là điều tốt thôi.
Rồi bất ngờ câu chuyện mấy ông Cộng Hòa đi viếng một hộp đêm ở Hollywood, gần trung tâm Los Angeles, nổ bùng ra. Một số mạnh thường quân trẻ (young donors) của đảng Cộng Hòa đi chơi tối tại một hộp đêm. Chi phí gần hai ngàn đô do một mạnh thường quân trả, sau đó được bà Allison Meyers, phụ trách vấn đề liên lạc vận động khối mạnh thường quân trẻ này lấy tiền quỹ của đảng bồi hoàn lại. Đã vậy, cái hộp đêm lại là loại khá đặc biệt, giải trí khách bằng những màn S&M, sado-machosist. Văn hoá An Nam ta không có mấy cái trò quái quỷ bệnh hoạn này thành ra chưa biết phải dịch như thế nào cho sát nghĩa, chữ "khổ dâm" có người xài coi bộ chưa đủ khổ. Đại khái, sado-macho là kẻ khoái làm người khác khổ lại gặp kẻ bị khổ mới thấy khoái. Tr ên sân khấu thì đây là những màn show tình dục mang nặng mùi bạo hành, trong đó các giai nhân tài tử mặc quần áo bằng da màu đen hở hang, xiềng xích nhau lại rồi hành hạ nhau bằng roi vọt,…
Câu chuyện bị xì ra trên báo cả nước.
Ông Steele ra lệnh sa thải bà Meyers, bắt những “bị can” tham gia cuộc vui đêm đó phải hoàn trả tiền du hý lại cho đảng. Ông cũng mau mắn cải chính tin ông có mặt tại hiện trường. Có điều dường như là ông Steele có mặt tại Los Angeles trong thời gian đó, và ông từ chối bồi hoàn lại tiền chuyến đi của ông. Một chuyến đi rất đắt tiền. Vì ông Chủ Tịch có cái tật là xài rất sang, đi đâu cũng thuê tàu bay riêng, và thuê xe limo, tức là loại xe dài lê thê chục thước, trong đó có bar với đủ loại rượu đắt tiền. Trước đó, ông đã bỏ cả  chục ngàn ra sửa sang lại văn phòng Chủ Tịch của ông.
Theo ông Dick Morris, một cựu phụ tá của TT Clinton, thì trong năm 2009, ông Steele gây quỹ cho đảng được đâu một trăm triệu đô, nhưng đồng thời lại xài nhiều hơn vậy khá nhiều cho các công tác vận động tranh cử kể cả chi phí cho ông Chủ Tịch, tức là khiến đảng rốt cuộc bị… lỗ!
Chẳng những ông Chủ Tịch đảng, mà ngay cả các viên chức cao cấp trong Ủy Ban Toàn Quốc cũng mau mắn noi theo gương xài xang và gửi biên lai về cho đảng. Người ta khám phá ra trong cả ngàn biên lai tiền “văn phòng phẩm” có rất nhiều món hàng đắt giá chẳng có liên hệ gì đến “văn phòng” như quần áo hiệu, nước hoa và mỹ phẩm, nhà hàng, khách sạn, xe limo, …
Ông Steele này còn có một đặc điểm nữa: chuyên môn ăn nói vung vít, không khác gì ông tướng “Râu Kẽm” của chúng ta hồi xưa, khiến mấy anh phụ tá suốt ngày phải đi theo cải chính hay giải thích.


Cách đây không lâu, ông lớn tiếng chỉ trích Rush Limbaugh, một bình luận gia trên đài phát thanh, thần tượng của hàng chục triệu dân bảo thủ. Lời đả kích tạo nên một luồng sóng chống đối, khiến vài ngày sau ông phải chính thức rút lại lời và xin lỗi ông Limbaugh. Mới đây và nghiêm trọng hơn nữa, ông tuyên bố vấn đề phá thai là một sự “lựa chọn cá nhân” (individual choice). Cả đảng Cộng Hòa và khối bảo thủ lên cơn sốt. Ông Chủ Tịch đảng Cộng Hòa mà đi theo phe cấp tiến chấp nhận phá thai là chuyện lựa chọn của mỗi người" Hoàn toàn ngược lại quan điểm bảo thủ tôn trọng mạng sống của bào thai! Vài ngày sau, dĩ nhiên ông Steele đã phải ra thông cáo phân trần. Nhưng sự giải thích lòng vòng chẳng thỏa mãn ai hết.
Đây là những tin có thể nói là thuộc loại đại họa cho đảng Cộng Hòa. TT Obama và đảng Dân Chủ đang gặp đủ thứ khó khăn, và mọi người dự đoán có thể bị thua lớn trong kỳ bầu cử tháng 11 cuối năm nay, và như vậy đảng Cộng Hòa có hy vọng sẽ chiếm được một số ghế đáng kể, biết đâu chiếm lại được cả vị thế đa số tại cả thượng viện lẫn hạ viện không chừng. Và đảng đang tìm mọi cách để khai thác lợi thế đó, tấn công TT Obama và đảng Dân Chủ không ngừng nghỉ, từ các chuyện chính sách lớn lao như kích cầu kinh tế và, gần đây nhất, cải tổ y tế, cho đến các chuyện lem nhem của các chính khách Dân Chủ. Cộng Hòa tràn trề hy vọng lật ngược thế cờ, nắm lại thế chủ động ít nhất cũng là trong ngành lập pháp.
Con đường hoan lộ đang mở lớn thì bất ngờ lại gặp những chuyện vớ vẩn này! Nó chỉ nhắc nhở dân Mỹ những cái bê bối quá mức của mấy ông chính khách Cộng Hòa dưới thời Bush. Tệ nhất là cái kiểu giải trí quái gở trong hộp đêm Hollywood đã phá tan ngay mọi cố gắng gây dựng hình ảnh đảng Cộng Hòa như là đảng của giá trị gia đình, đối lại với những hình ảnh đồng tính, tự do phá thai, mèo chuột với con rơi con rớt, tài tử xi-nê-ma với những xì-căng-đan tình ái, v.v.. của phe cấp tiến và đảng Dân Chủ.
Quan trọng hơn cả, nhiều mạnh thường quân đã dè dặt hơn trước mỗi lần gửi tiền yểm trợ đảng Cộng Hòa. Chính trị ở cái xứ Cờ Hoa này, không có tiền thì miễn bàn đến. TT Obama đắc cử một phần lớn nhờ đã vận động được bẩy trăm triệu để tranh cử, bỏ xa bà Hillary hay ông McCain.
Những chuyện hộp đêm Hollywood và tiêu xài vung vít gây bất mãn lớn trong khối bảo thủ, nhất là trong các tổ chức tôn giáo. Ông Tony Perkins, Chủ Tịch một tổ chức tôn giáo bảo thủ rất lớn, Family Research Council, đã chính thức lên tiếng yêu cầu các giáo dân ngưng ngay tất cả các yểm trợ tài chánh cho Ủy Ban Toàn Quốc, mà hãy yểm trợ trực tiếp các cá nhân ứng viên Cộng Hòa. Ngay cả ông Dick Morris, tuy là cựu cố vấn cho TT Dân Chủ Clinton, nhưng nay đã là một trong những bình luận gia bảo thủ chống TT Obama rất mạnh, cũng kêu gọi ngưng yểm trợ tài chánh cho Ủy Ban đó. Cả bà Chủ Tịch Hiệp Hội Phụ Nữ Bảo Thủ Mỹ cũng vậy.
Tuần báo Time, viết về nguy cơ thất bại của đảng Dân Chủ trong kỳ bầu cử tới, cho rằng lý do quan trọng nhất Cộng Hòa sẽ không đại thắng được như hồi năm 1994  - khi Cộng Hòa lật ngược thế cờ, nắm quyền kiểm soát Hạ Viện và Thượng Viện - là vì ông Chủ Tịch đảng Michael Steele. Những chuyện ông làm và nói đã thu hút chú ý của thiên hạ, làm họ nhớ lại những bê bối của Cộng Hòa, mà quên đi những chính sách nguy hại của TT Obama.
Đảng Cộng Hòa lúng túng trong thế kẹt. Ông Chủ Tịch đảng trở thành một thứ “gân gà của Tào Tháo”, bỏ thì thương, vương thì tội. Không thể phớt lờ những biến cố quá tai hại này, nhưng cũng không thể cách chức ông Steele. Ông này được Ủy Ban Toàn Quốc gồm khoảng 170 đại biểu của đảng trên năm mươi tiểu bang bầu, và chỉ có thể bị cách chức bởi Ủy Ban này thôi, và hiện nay thì Ủy Ban không có ý định tạo xì-căng-đan khổng lồ là Chủ Tịch đảng bị cách chức, nhất là khi ông Chủ Tịch này lại là người da màu nữa. Cách chức ông chỉ củng cố hình ảnh đảng Cộng Hòa là đảng của mấy anh da trắng kỳ thị. Hơn nữa, người ta cũng không thể bỏ qua công trạng của ông Steele đã đóng góp đáng kể vào việc Cộng Hòa thắng lớn tại các tiểu bang Virginia, New Jersey, và Massachusetts gần đây.
Trước áp lực của các đồng chí, ông Steele đồng ý bổ nhiệm một viên chức đặc trách kiểm soát mọi chi tiêu của đảng. Ông tân giám đốc tài chánh này không ai khác hơn là ông cựu chủ tịch ủy ban tài chánh đảng, từng bị ông Steele cách chức vì đã gây khó khăn cho ông. Bây giờ ông Steele đành phải chấp nhận ông này trở lại. Cuộc bầu cử sắp tới quá quan trọng, không thể để những xì-căng-đan về tiêu xài vung vít gây hại cho hình ảnh của đảng.
Còn về chuyện ăn nói vung vít thì… chẳng có cách gì bịt miệng ông Chủ Tịch lắm mồm này. Các lãnh tụ Cộng Hòa chỉ còn cách yêu cầu, năn nỉ ông… bớt nói dzùm thôi.
Để xem từ giờ đến cuộc bầu cử tháng 11 tới, ông Chủ Tịch sẽ cư xử như thế nào, và dân Mỹ sẽ bỏ phiếu như thế nào. Kể cũng khó lựa thật. Nếu nói về chính sách và đường lối thì sự khác biệt giữa Dân Chủ và Cộng Hoà rõ ràng như ban ngày và ban đêm. Nhưng nếu nói về cá nhân thì các chính khách Dân Chủ hay Cộng Hoà phần lớn cũng chỉ khác nhau như ông Nỉnh khác ông Ninh thôi. Giữa những ông như ông Michael Steele này và ông Charles Rangel của Dân Chủ, chỉ nhờ làm dân biểu lâu năm mà thành triệu phú, bên tám lạng người nửa cân, biết làm gì bây giờ" (11-4-10)
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng mỗi Thứ Ba trên Việt Báo, trừ số tuần qua, vì bận công vụ.

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.