Hôm nay,  

Mùa Thu Tóc Ngắn

01/03/201300:00:00(Xem: 6779)
“Em ở đâu hỡi mùa thu tóc ngắn.”

Câu thơ tình của thi sĩ Nguyên Sa mà ai cũng biết, lãng mạn ở nghĩa đen nhưng dưới con mắt tôi, nó lại trần tục ở nghĩa bóng! Nói thế vì tôi đang ở ngưỡng cửa “thất thập cổ lai hy”, chiều chiều ngồi nhìn hoàng hôn mà nghĩ đến thân phận nên có đầy đủ lý lẽ để giải thích.

Này nhé... Mùa thu tóc ngắn trong “Áo Lụa Hà Đông” là chân dung người yêu bé nhỏ có mái tóc ngắn nguyên thủy, một cô bé ngây thơ xuân thì tuổi vừa biết thổn thức khi chiếc lá vàng tình cờ rơi trên núm ngực! Ngược lại, trong bài viết có cùng tựa đề này là hình ảnh người đàn bà sau thời điểm mãn kinh, là cuộc đời đang đi vào mùa thu và tự ý quyết định... cắt tóc ngắn.

Hai mùa thu có hai vẻ đẹp đối nghịch là măng non và đậm đà chín ngọt tượng trưng cho hai đoạn đời: yêu cuồng lúc xuân xanh và sống vội thời vàng son tròn trĩnh của người phụ nữ. Chúng cũng mang hai nghĩa khác nhau: nghĩa đen mầu xanh, nghĩa bóng mầu vàng mặc dù cùng là mùa thu cả.

Nghĩa đen liên tưởng đến nét mặt hồn thu man mác nhạc tình Chopin của cô bé tóc đời chưa đủ dài... Nghĩa bóng dính liền với người phụ nữ từng trải, bờ vú nặng vì dĩ vãng qua nhiều lần những bàn tay ân ái! Có thể bây giờ đã được nâng đầy bằng silicone và nhất là đúng vào thời kỳ “menopause” nên muốn đổi kiểu tóc... Cắt ngắn!

Mùa thu “xanh” thứ nhất có hương da thịt thơm mùi trinh trắng, thân chưa lấm bụi trần nên rụt rè tinh khiết... Tả chân đến đây dù muốn hay không tôi cũng phải dừng lại vì chẳng còn gì để viết thêm! Nàng sửa soạn bước vào đời, mọi khổ đau và hạnh phúc chỉ vừa mới bắt đầu...

Từng chiếc lá thu la đà rời cành nằm yên dưới gốc cội: Cảnh mùa thu “vàng” thứ hai này chính là chân dung người đàn bà từ lâu đã qua tuổi 20, chung quanh tấm thân còn thoang thoảng mùi sữa mẹ lẫn với mùi thơm lúa chín theo gió thổi về từ cánh đồng xa. Ký ức của mùa thu “vàng” là một quãng đời dài nên nói mãi dĩ nhiên cũng không hết chuyện...

Nhận thấy dấu vết sự từng trải ẩn hiện trên từng nếp nhăn nhưng ánh mắt kia dường như vẫn chưa dứt tình yêu sôi nổi. Tuy khuôn mặt đã mất nét hồn nhiên mà xuân cũ bao lần đi qua nhưng nhiều nhà tâm lý vẫn quả quyết rằng mùa thu “vàng” cực kỳ quyến rũ dựa trên hai sắc thái tinh tế của người đàn bà đứng tuổi: Tình yêu bề ngoài luôn luôn quang đãng như mưa tạnh che lấy bề trong có tâm thân an lạc, biết thỏa mãn đợi chờ nên dễ chia sẻ sự thăng hoa tuyệt đỉnh lúc yêu đương.

Phong cách an nhàn bên trong tâm hồn người đàn bà khác hẳn với những cô gái xuân thì! Cái đẹp thanh tịnh của mặt hồ thu không gợn sóng, êm đềm trong sáng để có thể nhìn rõ những viên sỏi nằm bên nhau dưới đáy hồ. Nghĩa đen là thế, còn nghĩa bóng muốn ám chỉ lúc giao tình người phụ nữ ấy cảm nhận từng xúc động với đam mê tuyệt đỉnh dâng trào tự đáy lòng.

Một chuyên gia tâm lý nói với tôi khi người đàn bà cắt tóc, thay đổi kiểu thì đó là một hiện tượng đổi đời tựa như hồn thu thích hợp với cảnh thu khi cơn mưa đầu mùa bắt đầu đổ xuống những con đường thành phố. Cuộc đời phụ nữ chẳng khác hình ảnh bốn mùa là mấy! Thời con gái mơ xuân về để yêu đương, nắng hè râm ran mơ chuyện vợ chồng, thu sang chìm vào cảnh vật tĩnh lặng và khi đông đến là lúc đã cảm thấy già, sửa soạn đi về nơi giá lạnh!

Người nghệ sĩ lưu luyến nhìn thu đi, đến khi thu về họ vui mừng quyến luyến chẳng khác gì đứng trước “mùa thu tóc ngắn” bằng xương bằng thịt của mình. Họ yêu đương đến tận cùng cảm xúc, miên man xác thịt như cây mùa thu rụng vàng cội đến chiếc lá cuối cùng! Người đàn bà bước vào mùa thu cuộc đời có mái tóc ngắn nên gọi là “mùa thu tóc ngắn” giống mùa gặt vào độ đầu thu nên đến khi lõa thể tỏa mùi lúa chín, mùi hoa trái lẫn cả hương hoa dại ngạt ngào...

Vài người bạn già trần tục như tôi chán ngán với cảnh thu buồn, không sao nhìn ra nét đẹp khi thu về để mà vui nên họ đi tìm mùa xuân mơn mởn trên quê hương và cố tình đứt gánh với “mùa thu tóc ngắn” đã già trên đất Mỹ nhưng thiết nghĩ chẳng có mùa nào đẹp mãi nếu không có sự vun sới chăm sóc theo chu kỳ. Đọc những dòng tản mạn về “mùa thu vàng” của tôi ở trên, đẹp cũng tùy người đối diện nên ước mong sao ai cũng để ý và nhìn ra nét hiếm quý của mùa thu trong bộ áo nâu sòng. Đó cũng là mùa trái chín trên cây, mùa của “blueberries and thyme” nên quả quyết không thiếu những hương thơm vừa thân quen vừa lạ.

Trời mùa thu có những ngày ảm đạm, thiếu cả nắng mặt trời, có khi mưa ướt lê thê nên thiết nghĩ vợ chồng già cần chỉnh đốn bề ngoài và sửa soạn tâm hồn bên trong khi bước vào mùa thu cuộc đời để hòa đồng trong yêu thương và bắt nhịp cầu thông cảm. Tay trong tay đi bộ trên những con đường lá rụng để nghe lòng thấm vào tình thu. “Tóc ngắn” cũng xin đừng mặc cảm vì thân mình đã đổi thay! Hãy để người tình già tìm ra những khác lạ bởi vì tình yêu với khám phá là một thú vui luôn hỗ trợ nhau. Như thế, các ông chồng hảo ngọt sẽ không bay về quê hương đi tìm mùa thu “xanh” thứ nhất theo nghĩa đen, còn hiểu là “mùa thu tóc ngắn” của thi sĩ Nguyên Sa mà nhiều phần sẽ là cảnh sướng chỉ một chiều và có khi chỉ một lần nhưng đã... mù con mắt. Tình yêu nhẹ dạ ở tuổi già tứ bề sẽ gánh mọi ưu phiền sau vở tưồng chéo cẳng ngỗng... Ờ! Không phải thế! Phim chéo (x) cẳng “người” thì mới đúng chứ...

“Người đi qua đời tôi” vừa cắt tóc! Bây giờ nàng đúng là “mùa thu tóc ngắn” trong bài viết. Những sợi tóc buông trước vầng trán rộng mà tôi hằng ưa thích và khen tặng không còn nữa... Như chuyên gia tâm lý đã nói ở trên: “hồn thu phải thích hợp với cảnh thu khi cơn mưa đầu mùa đổ xuống những con đường phố nhỏ”. Tôi luôn luôn hiểu rằng hạnh phúc được cấu tạo từ con số trên số 1 nên cố đừng để ai thiệt thòi!

Tiết thu êm dịu nên cảnh thu hữu tình, không gian thiền lặng này giúp nội tâm thanh tịnh lúc bất ngờ nghe tiếng nai vàng ngơ ngác đạp nhẹ trên lá khô... “Em ở đâu hỡi mùa thu tóc ngắn” hình như tôi đã có câu trả lời cho thi sĩ!

Cao Đắc Vinh (2/2013)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.