Hôm nay,  

Chia Để Trị

24/09/201400:00:00(Xem: 12991)

Diamond Bích Ngọc (sưu-tầm & biên-soạn)

Nếu ai có lần đến vùng Inala, thành-phố Brisbane, tiểu-bang Queensland, nước Úc – Nơi tập-trung đông đảo người Việt-Nam tỵ-nạn hoặc du-khách nào có dịp thăm viếng “Little Saigon”, ngay tiền đình của thương-xá Phước-Lộc-Thọ, tọa-lạc trên đường Bolsa, thành-phố Westminster, miền Nam California, Hoa-Kỳ, chúng ta thường thấy nhiều người đàn ông Việt-Nam tụ-tập từng nhóm để đánh cờ tướng giải-khuây (hoặc cá độ???)

Cờ Tướng là trò chơi gia-nhập vào Việt-Nam từ lâu đời, dành cho hai đối thủ cùng phải dùng trí não của mình thi đấu bằng cách ăn cho được quân Tướng của đối phương, người chơi phải biết cách điều-binh-khiển-tướng, phối-hợp các quân cùng với những bí-quyết nhất định của mình. Trong từng đường đi, nước bước họ phải áp-dụng thêm những chiến-thuật nhất định để tấn-công bất ngờ vào đối phương hầu làm ván cờ thêm hay và hấp-dẫn.

“Dương Đông Kích Tây” chính là bí-quyết mà người chơi Cờ Tướng hay xử-dụng nhằm đánh lạc hướng đối-phương, làm cho họ trở nên lúng-túng trong mỗi cách đi quân; được hiểu là giả bộ đánh hướng này nhưng thực chất là tiến về hướng kia.

“Dương Đông Kích Tây” là làm mờ ảo thế cờ khiến đối thủ khó biết, khó đoán và sẽ bị đánh bất ngờ. Kế này nhằm chuyển mục-tiêu để lừa dối đối phương, lợi dụng lúc sơ ý tấn công ngay thì sẽ chiến thắng.

Bí quyết “Dương Đông Kích Tây” trong cờ Tướng là một tuyệt chiêu, người chơi cần áp-dụng những bước như sau: Tạo tin đồn, làm rối tai rối mắt địch, buộc đối phương lo nhiều mặt, mê-hoặc ý chí của địch, nghi-binh, làm yếu lực-lượng phòng-vệ địch và phân-tán lực-lượng đối phương (tức CHIA ĐỂ TRỊ).

Chúng tôi vừa sơ-lược về trò chơi Cờ Tướng. Trong thực-tế trên chiến-trường, thương-trường hay chính-trị cũng vậy, chiến-thuật nham hiểm và thâm độc “CHIA ĐỂ TRỊ” thường được áp-dụng và vô cùng hiệu-quả đối với kẻ chủ mưu.

Từ-điển Oxford định-nghĩa “CHIA ĐỂ TRỊ” là một chính sách được áp dụng hầu kìm chế người cấp dưới, cũng nhằm duy-trì quyền-hành khống trị trên những đối tượng bằng cách xúi dục họ chống đối, thù ghét lẫn nhau (The policy of maintaining control over ones subordinates or subjects by encouraging dissent between them).

CHIA ĐỂ TRỊ, theo Anh-ngữ là: “Divide and Conquer” hay “Divide and Rule” có nguồn gốc từ tiếng La-Tinh “Divide et Impera”, đây là một chính-sách được áp-dụng đầu tiên bởi vua Philippe II (đệ nhị), người cai-trị vương quốc cổ đại Macedon (vùng đất này bây giờ là một phần của nước Hy-Lạp), từ năm 359 đến 336 BC (Before Christ: trước Thiên Chúa giáng-sinh); vua Philippe II cũng là bố ruột của Alexander the Great (Alexander Đại Đế).

Trevor Nevitt Dupuy, một sử-học-gia quân-sự Hoa-Kỳ đã ghi lại trong cuốn “The military life of Alexander the Great of Macedon” rằng: Alexander the Great là một vị Đại Danh Tướng (Great Captain) trong lịch sử thế-giới.

Hơn 200 năm sau, thời Gaius Julius Caesar (từ tháng 7, năm 100BC đến 15 tháng 3 - 44BC), ông cũng áp-dụng chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ”, nhờ vậy Caesar tiến chiếm được xứ Gaule (bao gồm Pháp, Bắc Ý, Bỉ, Tây Thụy-Sĩ v.v...) mở ra cho La-Mã con đường tiếp cận với Đại-Tây-Dương, Caesar cũng là người phát-động cuộc xâm-lăng đầu tiên của La-Mã vào xứ Britannia (nước Anh ngày nay) vào năm 55BC.

Lịch-sử thế-giới đã ghi-nhận Julius Caesar là một trong những nhà quân-sự lỗi-lạc và là một chính-trị-gia xuất-chúng nhất thời La-Mã cổ đại.

Truyền hình Mỹ, đài PBS (Public Broadcasting Service) có lần chiếu về Việt-Nam thời-kỳ Pháp thuộc; xin tóm-lược như sau: vào đời nhà Nguyễn, thời vua Tự-Đức (1847-1883) Pháp bắt đầu tiến chiếm đông-dương. Từ năm 1863 đến 1874, Tự-Đức ký hiệp-ước dâng từng phần đất Việt-Nam cho Pháp và cuối cùng vào năm 1882 Pháp chiếm nốt Hà-Nội. Kể từ đó người Pháp cai-trị toàn bộ nước Việt-Nam. (Tu Duc signed away the country piece by piece to the French beginning in 1863… In 1874 Tu Duc made more territorial concessions and finally in 1882 the French captured Hanoi. The French were now in control of all of the country.) – Ngưng trích.

Những người am-tường lịch-sử đều biết rằng thực-dân Pháp đã chia Việt-Nam làm ba miền riêng biệt: Bắc Kỳ (Tonkin) Trung Kỳ (Annam) và Nam Kỳ (Cochinchine) dưới ba chế-độ cai-trị khác nhau nhằm phục-vụ cho chính-sách "CHIA ĐỂ TRỊ”, tức "DÙNG NGƯỜI VIỆT TRỊ NGƯỜI VIỆT".

Vào đầu thế-kỷ 20, trong thời kỳ Pháp thuộc nói trên, phong trào Đông-Kinh-Nghĩa-Thục ra đời, dù chỉ hoạt-động chưa đến 1 năm (từ tháng 3 đến tháng 11, năm 1907) nhưng đã thực-hiện được nhiều công-cuộc cải-cách xã-hội như khai-trí cho dân; mở những lớp dạy học không lấy tiền (đúng với cái tên là nghĩa-thục), tổ-chức những buổi diễn thuyết để trao đổi tư-tưởng cùng cổ- động dân chúng biết đoàn-kết, đùm bọc lẫn nhau.

Sách “Luân Lý Giáo Khoa Thư” do nhóm giáo-viên trường Đông-Kinh-Nghĩa-Thục được ấn- hành và xuất-bản vào thời-gian này, do chủ biên là ông Ngô-Đức-Thọ, Nguyễn-Đức-Toàn cùng bà Nguyễn-Thúy-Nga, Vũ-Lan-Anh biên soạn vào đầu năm Đinh-Mùi (1907). Mục-đích: tuyên- truyền tư-tưởng Duy-Tân (Đổi Mới), và giáo-dục công-dân về những trách-nhiệm của từng cá- nhân với môi-trường chung quanh.

Trang báo điện-tử “Nam Kỳ Lục Tỉnh” trong Phần I: “Luân Lý Giáo Khoa Thư - ANH EM NHƯ THỂ TAY CHÂN” có đoạn viết như sau:

“Anh chị em trong nhà, nên hòa thuận và nhường nhịn lẫn nhau, chớ nên tranh dành, cãi cọ để cho cha mẹ khỏi phải phiền lòng”.”

Bởi vì anh chị em là những người có cùng huyết thống, gia tộc... cho nên vì tình đó mà phải hòa thuận, nhường nhịn nhau. Đó là đạo-lý của gia-đình Việt-Nam, ai không giữ sẽ bị cười chê, lên án:

- Khôn nhà dại chợ!

Hoặc:

- Khôn ngoan đối đáp người ngoài,

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

… Ở nhà quê, nhà nào cũng có nuôi một bầy gà bao gồm một con gà cồ (gà trống), nhiều gà mái và có nhiều đàn gà con, gà giò... Gà cồ để đạp mái, để gáy báo giờ buổi sáng. Gà mái cho trứng, đẻ gà con.

Đàn gà con trên một tháng tuổi, sắp lẻ mẹ, sắp “rã bầy” thường đá nhau. Nhưng khi lớn lên chúng không đá lẫn nhau bao giờ. Muốn cho chúng đá nhau, phải bôi mặt nó bằng lọ nghẹ (lọ nồi màu đen), để nó không nhận ra là cùng một bầy, một mẹ.

Do vậy tục-ngữ có câu: “Gà nhà bôi mặt đá nhau!”

Nhằm giáo dục anh chị em phải nhường-nhịn, hòa-thuận, không nên tranh dành…” – Ngưng trích.

Điển-tích trên làm chúng tôi chợt nhớ đến trò chơi “ĐÁ GÀ” thường diễn ra ở các làng quê Việt-Nam và đặc-biệt dân-tộc Mễ-Tây-Cơ rất, rất…ư là ưa chuộng môn giải-trí này.

Tự-điển Oxford định-nghĩa: “COCKFIGHTING” is the sport (illegal in certain countries) of setting two cocks to fight each other. Fighting cocks often have had their legs fitted with metal spurs.

Tạm dịch: “ĐÁ GÀ” là một trò thể-thao (bất hợp pháp ở một số quốc-gia) được sắp xếp để hai con Gà trống đánh đá lẫn nhau. Gà chọi thường được trang bị những cựa sắc bén bằng kim loại dưới chân chúng.

Aguascalientes nghĩa là "nước nóng" trong tiếng Tây-Ban-Nha (Spanish); tên một tiểu-bang nằm ở miền trung Mexico, phía bắc có Zacatecas và vùng Jalisco phía nam - Vì nơi đây có rất nhiều suối nước nóng nên nó mang tên Aguascaliente. Aguascalientes chiếm tỷ-lệ cao nhất là 95,6% người Mễ theo đạo Công-Giáo (Catholic).

Trang History.com cũng viết rằng: Hàng năm vào khoảng ngày 25 tháng Tư, một lễ hội mừng Thánh Marcos – “The Feria Nacional de San Marcos” (San Marcos Fair) thường diễn ra và kéo dài từ ba đến bốn tuần lễ. Lễ nhớ Thánh San Marcos được tổ chức, giám sát và quản-trị mọi thứ bởi một ngân quỹ độc-lập nhưng được tiểu-bang và hội-đồng thành-phố Aguascalientes tài trợ. Ước tính có khoảng 7 triệu du-khách tham-dự hằng năm.

Một điều rất lạ trong chuỗi thời-gian mừng lễ nhớ Thánh Marcos tại tiểu-bang Aguascalientes, nước Mễ-Tây-Cơ (Mexico) đó là trò chơi “ĐÁ GÀ” được phổ-biến vô cùng rộng rãi trong dân chúng. Sau nhiều trận sát phạt “CHỌI GÀ” này thường là một chương-trình văn-nghệ do các ca-nhạc-sĩ “chính hiệu con nai vàng” Mễ-Tây-Cơ trình diễn.

Có lẽ ở Mexico “ĐÁ GÀ” là hợp pháp nên nhiều di dân Mễ khi đã “hạ cánh an toàn” trên vùng đất hứa Hoa-Kỳ vẫn tiếp-tục tổ-chức hoặc ham thích tham-gia trò chơi kinh dị này? Hay bởi nó mang lại sự hào-hứng thắng thua cho những kẻ vô cảm khi thấy cảnh tương-tàn, máu đổ thịt rơi của những chú Gà Nòi vô tội???

(Xin nói thêm về một đạo luật của quốc-hội Hoa-Kỳ đã được thông qua vào thứ Ba ngày 4 tháng 2, 2014. Đó là Những ai tổ-chức, tham gia chơi “Đá Gà” hoặc mang theo trẻ em dưới 16 tuổi sẽ bị phạm tội theo luật liên-bang (Federal). Án tù 1 năm và nặng hơn là 3 năm nếu để trẻ em dưới 16 tuổi tham-gia “Đá Gà”).

Nhìn về lịch-sử nước Mễ, chúng ta thấy người Tây-Ban-Nha đô-hộ họ từ thế kỷ thứ 16 đến năm 1821 Mễ mới được công-nhận độc-lập. Ngày nay xã-hội Mễ-Tây-Cơ vẫn đang gặp phải một số vấn đề khó-khăn như sự bất bình đẳng trong thu nhập, nghèo đói tình-trạng bạo-lực và buôn bán ma túy ở nhiều vùng. Giới trẻ thì đam mê tiệc tùng, bóng đá, “ĐÁ GÀ”, tinh-thần dân-tộc sa-sút, yếu kém!

Phải chăng đây là hậu-quả của chính-sách “CHIA ĐỂ TRỊ” trong 300 năm thuộc địa mà người Tây-Ban-Nha đã áp-dụng trên Mễ-Tây-Cơ???

Đối với người Việt tỵ-nạn Cộng-Sản, gần 40 năm lưu-vong tại hải-ngoại nói chung và Californa nói riêng, nếu ai ai trong chúng ta cũng hiểu và tránh bị rơi vào cạm bẫy của chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ” thì chắc chẳng bao lâu giới trẻ Việt-Nam sẽ được ngồi vào những chiếc ghế của quốc-hội Hoa-Kỳ, Pháp, Úc… một cách vẻ-vang.

Người Mỹ gốc Phi-Châu sau hơn 450 năm làm nô-lệ, đến bây giờ mới có một vị lãnh-đạo quốc-gia cùng sắc tộc; đó là Barack Obama. Vậy thì bao lâu nữa mới có được một người Mỹ gốc Việt được làm Tổng-Thống Hiệp-Chủng-Quốc Hoa-Kỳ đây???

Chúng tôi xin dành câu trả lời này cho thế-hệ các bậc phụ-huynh Việt-Nam hôm nay…

California, Tháng 9, 2014.

www.diamondbichngoc.com

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.