Hôm nay,  

Sa Lưới

03/06/201100:00:00(Xem: 13474)

Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA Thứ Tư, 01 Tháng 6 Năm 2011: Sa Lưới

Bùi Tín
Theo các hãng thông tấn quốc tế, Ratko Mladic là tội phạm quốc tế bị săn lùng khẩn trương nhất suốt 15 năm nay cuối cùng đã sa lưới.
Mladic bị bắt sáng sớm ngày 26-5-2011 tại làng quê hẻo lánh Lazarevo thuộc tỉnh Voivodine ở phía Bắc Serbia. Khi bị cơ quan an ninh Serbia đến bắt, viên trung tướng nguyên là Tổng tham mưu trưởng quân đội Serbia này không kháng cự. Mladic không cải trang, cũng không để râu rậm để gây khó khăn cho việc nhận diện. Sức khỏe Mladic khá, duy một tay hơi bị liệt, sau một cơn nhồi máu cơ tim nhẹ hơn 10 năm trước.
Mladic bị Toà án hình sự quốc tế ở La Haye, Hà Lan, truy tố và truy nã từ năm 1995 về tội giết người hàng loạt - tội ác diệt chủng chống nhân loại. Theo tòa án này, Mladic chịu trách nhiệm chính về cái chết bi thảm của 7 ngàn rưởi đến 8 ngàn thường dân phần lớn theo Hồi giáo, trong những cuộc thanh trừng chủng tộc kinh hoàng ở Kosovo, từ năm 1992 đến năm 1995. Các báo châu Âu và thế giới gọi Mladic là tên «đồ tể của vùng Balkan» vì cuộc tàn sát ở Srébrénica khi bao vây vùng Sarajevo là cuộc diệt chủng lớn nhất từ sau cuộc Thế chiến thứ hai.

Mladic sinh năm 1942, bố là đảng viên cộng sản dưới thời nhà lãnh đạo cộng sản Tito. Mladic nhập ngũ năm 1961, khi 19 tuổi, vào đảng cộng sản khi 23 tuổi, là đảng viên cho đến năm 1990, khi đảng CS Nam Tư tự giải thể. Dưới thời Tito, Mladic là Tư lệnh lữ đoàn với cấp bậc đại tá trong Quân đội Nhân dân Nam Tư. Sau khi Nam tư tan vỡ ra thành nhiều nước là Serbia, Croatia, Montenegro, Kosovo… Mladic được cử làm Phó tư lệnh quân đoàn Pristina ở Kosovo, đàn áp các cuộc nổi dậy của người Croatia, Albania, Bosnia ở vùng này. Tháng 10-1991 Mladic được thăng thiếu tướng, tháng 4-1992 thăng trung tướng, là Tổng tham mưu trưởng kiêm phó Tư lệnh của quân đội nước Cộng hòa Serbia. Sau khi bị Tòa án quốc tế truy tố, Mladic lẩn trốn, được bộ hạ cũ che chở, khi thì ở thành phố, sau di chuyển trong các vùng nông thôn hẻo lánh, Trong nhân dân Serbia, lưu truyền những chuyện ly kỳ được thêu dệt để gây ấn tượng về con người bị cả châu Âu truy nã này. Nào là Mladic từng đi xem các trận bóng đá quốc tế, luôn có 6 cận vệ ở quanh; nào là Mladic đã để râu rất rậm và dài, không ai có thể nhận ra ; nào là rằng Mladic đã sang nước Nga với hộ chiếu giả do có nhiều bạn cũ rất thân nguyên là sỹ quan của Hồng quân…
Khi Mladic bị bắt giữ, chính tổng thống Serbia Boris Tadic báo tin quan trọng này trong cuộc họp báo quốc tế, trong khi tội phạm đang truy nã bị bắt thường được Chưởng lý của tòa án hình sự công bố. Các báo Pháp, Anh, Hoa Kỳ… đều phỏng đoán đây là một hành động thức thời của chính phủ Serbia nhằm thỏa mãn yêu cầu của khối Liên hiệp châu Âu (EU) để Serbia sớm được công nhận là thành viên của khối này.
Hiện Mladic đang chờ ra trước vành móng ngựa của Toà án hình sự quốc tế để cùng được hỏi cung với Radovan Karadzic, nhà lãnh đạo Serbia, cấp trên của Mladic, từng là tổng thống Serbia từ 1992 đến 1996, bị bắt 2 năm trước, cũng bị truy tố về tội diệt chủng chống nhân loại.
Trước Karadzic và Mladic, nguyên lãnh tụ cộng sản, từng là tổng thống Liên bang Nam Tư (từ 1997 đến 2000) Slobodan Milosevic đã bị giải ra Tòa án hình sự quốc tế La Haye từ tháng 3-2001 cũng về tội diệt chủng chống nhân loại. Milosevic chết ngày 11-3-2006 trong trại giam quốc tế, khi cuộc xét xử đang diễn ra và chưa tuyên án. Milosévic từng là cấp trên, cũng là đồng chí cộng sản của Karadzic và Mladic.
Bùi Tín

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.