Hôm nay,  

Đốt Nhà và Chữa Lửa

12/07/201400:00:00(Xem: 11330)
...Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa.

Những ai đang gây ra đám cháy tại Gaza?

Giữa những biến động dồn dập từ Tây qua Đông, và mới nhất là việc một ngân hàng Bồ Đào Nha bị nguy cơ vỡ nợ, vụ khủng hoảng trên Dải Gaza có thể chỉ là một phiền phức nhỏ nên ít được thế giới chú ý. Nhưng khi lực lượng Hamas của dân Palestine tại Gaza và chính quyền Israel của người Do Thái tới tấp bắn hỏa tiễn mù trời thì ta cũng nên tự hỏi là từ đâu mà ra?

Và ai có lợi khi nổi lửa giữa các thùng thuốc nổ của Trung Đông?

Mọi chuyện có thể khởi đầu cách nay đúng một tháng trước, vào ngày 12 Tháng Sáu, khi ba thiếu nhi Do Thái bị bắt cóc tại Hebron trong vùng Tây ngạn sông Jordan, khu vực vẫn được gọi tắt là "West Bank". Sau đó, nhà chức trách Israel tìm ra thi thể của ba em nhỏ, bị vùi nông sau khi bị hạ sát một cách vội vã. Một số người Do Thái quá khích lập tức trả đũa, bắt cóc và thiêu sống một em nhỏ Palestine tại miền Đông của thành phố Jerusalem cũng trong vùng West Bank.

Dù Chính quyền Israel công khai lên án hành động trả thù này và bắt được một số nghi can người Do Thái, sự thể đã vượt tầm tay mọi người.

Truyền thông cánh tả Tây phương lẫn Do Thái đều lên án việc đốt sống em nhỏ Mohammad Abu Khdair và việc Chính quyền của Thủ tướng Binyamin Netanyahu có phản ứng dữ dội với lực lượng Hamas trên Dải Gaza. Đây là lẽ thường của những người chỉ nhìn bằng một mắt.

Vấn đề là từ đâu lại có vụ bắt cóc và sát hại ba thiếu nhi Do Thái để khói lửa bỗng dưng bùng nổ?

Khi vụ bắt cóc và tàn sát xảy ra, có năm tổ chức Á Rập Hồi giáo nhận công trạng, rồi nhập nhằng chối bay trong các tuyên ngôn mâu thuẫn. Lực lượng thứ sáu là Hamas thì phủ nhận trách nhiệm nhưng kêu gọi nổi dậy lần nữa vào ngày 23 khi nhà chức trách Israel kết án Hamas và mở cuộc truy lùng thủ phạm tại vùng Hebron. Rồi chiến cuộc bùng nổ khi từ Dải Gaza Hamas phóng hỏa tiễn vào các khu dân cư Do Thái và bị Chính quyền Israel trả đũa bằng pháo binh, không quân và cả hải quân từ ngoài khơi Địa Trung Hải....

Năm tổ chức Á Rập Hồi giáo đó là 1) phân cục Dawlat al-Islam tại Hebron của lực lượng "Quốc gia Hồi giáo tại Iraq và Đông phương (Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL); 2) một nhóm Palestine mới tinh tự xưng là Tiểu đoàn Giải phóng Hebron (Liberators' Battalion of Hebron); rồi 3) một nhóm xưng tên là Lữ đoàn Thánh chiến Toàn cầu (Brigades of Global Jihad); 4) lực lượng liên hệ đến tổ chức Fatah tại vùng Tây ngạn là Lữ đoàn Tuẫn đạo Al Aqsa (Al Aqsa Martyrs' Brigade) thì chối rồi nhận và lại chối; 5) sau cùng là Lữ đoàn Hezbollah (Hezbollah Brigades), một lực lượng võ trang Hồi giáo thoát thai từ tổ chức Hezbollah tại Lebanon do Iran và Syria yểm trợ.

Chi tiết lạ là ba em nhỏ Do Thái bị bắt cóc và hạ sát một cách hấp tấp vụng về, điện thoại di động còn mở, nên có cái vẻ thiếu chuyên nghiệp của tay mơ. Khi nội vụ bùng nổ thì năm tổ chức hư thực kể trên đều nhận thành tích mà thật ra chưa chắc. Lực lượng võ trang Hamas bèn ăn theo để khỏi lỡ chuyến tuyên truyền.

Nhưng chính là tính chất tài tử của vụ bắt cóc và giết người mới khiến người ta tự hỏi là thế lực mờ ám nào đã giở trò khiêu khích mà lại khéo giấu tay sau khi cố tình ném đá rất vụng?

Cộng đồng Palestine có hai tổ chức đấu tranh là Fatah tại vùng Tây ngạn và Hamas tại Dải Gaza. Tổ chức Fatah có chính danh hơn vì lập ra chính quyền được quốc tế công nhận do ông Mahmoud Abbas lãnh đạo, nhưng bị Hamas đả kích là đầu hàng kẻ thù Do Thái vì có lập trường tương đối ôn hòa. Từ hai năm nay, hai tổ chức này đang xúc tiến hợp tác để có tiếng nói chung.

Vụ bắt cóc xảy ra tại Hebron trên vùng Tây ngạn, mà không nhất thiết đã do tổ chức Fatah thực hiện. Khi năm sáu tổ chức Á Rập Hồi giáo đều nhận công trạng, họ tạo ra nhiễu âm khiến thiên hạ khó biết ai là kẻ châm lửa để gây ra đám cháy. Phong trào Thánh chiến Hồi giáo? Hay lực lượng dân quân Palestine chống dân Do Thái? Hay các nhóm khủng bố lẻ tẻ đang muốn nổi danh bằng cách tấn công Chính quyền Israel?

Ba Chính quyền ở xa có thể biết được câu trả lời.

Chính quyền Israel muốn phân hóa đối thủ trong liên minh Fatah-Hamas và tập trung nỗ lực vào lực lượng quá khích nhất là Hamas. Y như tổ chức Hezbollah, Hamas được Iran yểm trợ qua ngả Syria, và chính Iran có thể đưa người vào vùng Tây ngạn để quậy phá nội tình Israel và giải vây cho Hamas. Ngoài Israel và Inran, quốc gia thứ ba chính là Liên bang Nga.

Có lẽ Israel thấy ra điều ấy nên hôm 21 Tháng Sáu đã lục soát trụ sở của một cơ quan truyền thông Nga tại thị trấn Ramallah trong vùng Tây ngạn. Liên bang Nga của Vladimir Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa. Putin nói những gì với Chủ tịch Mahmoud Abbas của Palestine vào ngày 26 vừa qua tại Moscow? Người ta khó biết chuyện này và có nơi biết được thì lại làm thinh: Chính quyền Mỹ.

Bây giờ, khi mọi chuyện bùng nổ thì thế giới mới kinh ngạc về hỏa lực của Hamas qua trận đấu pháo trên dải Gaza.

Lực lượng Hamas dùng hai loại hỏa tiễn có khả năng từ Dải Gaza bắn vào các thành phố lớn nhất của Israel, kể cả Haifa ở cực Bắc, Jerusalem tại hướng Đông và thủ đô Tel Aviv của Do Thái ở ven bờ Địa Trung Hải. Trong dân số tám triệu người Do Thái của quốc gia Israel, có năm triệu người đang nằm dưới tầm pháo kích của Hamas, với hỏa tiễn Fajr5 có tầm xa là 75 cây số và hỏa tiễn Khaibar-1 có tầm xa gấp đôi, tới 160 cây số. Nghĩa là trong các lực lượng cứ gọi là khủng bố Hồi giáo, Hamas được trang bị loại võ khí bắn xa nhất, những hoả tiễn dài hơn sáu thước, nặng cả tấn, với đầu đạn gần một tạ!

May là loại võ khí này ít chính xác và khó lọt qua lá chắn phòng thủ của Israel nên có mức sát thương rất thấp. Nhưng tác động tâm lý – định nghĩa của khủng bố - thì rất cao. Khi truy nguyên xuất xứ của loại võ khí khủng bố, như hỏa tiễn Khaibar-1 được Hamas sử dụng lần đầu vào hôm mùng sáu vừa qua, người ta thấy ra một chuỗi ma quỷ.

Đây là hỏa tiễn của Iran, chế tạo từ kỹ thuật do Trung Quốc cung cấp, để có thể chở qua Hồng hải vào xứ Sudan, rồi được Syria ráp chế và sản xuất. Từ đó mới qua biển hay bán đảo Sinai rồi từ các địa đạo trên Giải Gaza bắn vào Israel....

Người ta quen nghĩ rằng Hoa Kỳ là quốc gia xuất cảng võ khí nhiều nhất và vì vậy, Mỹ ưa gây loạn để bán võ khí cho ngần ấy phe tham chiến.

Thật ra, Hoa Kỳ là một xứ dân chủ có pháp quyền, chỉ bán võ khí cho các quốc gia với sự chấp thuận của Quốc hội. Và với khả năng kiểm soát việc chuyển giao và sử dụng. Tai nạn "trao súng cho giặc" là điều có thể xảy ra, nhưng hãn hữu và trước sau gì thì cũng bị Quốc hội đàn hặc hay báo chí phanh phui. Ngược lại, các chế độ hung đồ như Trung Quốc, Liên bang Nga hay Iran và Syria thì chẳng mấy bận tâm về chuyện pháp lý hay đạo lý như vậy. Họ phổ biến võ khí như bán xăng cho bọn khủng bố đốt nhà, dù đốt nhà vì lý do dân tộc hay tôn giáo.

Và họ ngồi xem đội chữa lửa quốc tế là Hoa Kỳ xoay trở ra sao.... Khốn nỗi, đội trưởng Barack Obama lại bận chuyện khác ở nhà, và nói chuyện hợp tác với Trung Quốc, Nga và Iran để tìm sự ổn định cho thế giới. Hèn gì, Israel ra đòn rất nặng - và có khi phải đào hầm vào Gaza đi tìm kẻ "túng hỏa". Anh ngữ gọi là "arsonist", những kẻ cố tình gây ra đám cháy, để trục lợi.

Đã từ lâu, những gì Donald Trump nói, làm, hoặc tung ra trên Truth Social Media, đã không còn là một tuyên bố mang tính chuẩn mực cao nhất của quốc gia. Nó cũng không còn bao hàm những quyết định quan trọng mà người dân mong chờ sẽ mang đến một xã hội tốt đẹp hơn, an toàn hơn. Không phải những cận thần chung quanh Trump không nhận ra điều đó. Rõ nhất là “Thằng Ất” và “Thằng Giáp” – hai kẻ đã từng đưa ra lời chỉ trích mạnh mẽ thời chưa bước vào cửa quan. “Thằng Ất” JD Vance hồi năm 2016 đã nhắn tin cho một người bạn học cũ, gọi Trump là "Hitler của nước Mỹ.” Trong một bài viết đăng trên tờ The Atlantic vào năm 2016, Vance mô tả Trump như một thứ "’heroin’ văn hóa.”
Trong kho tàng ngụ ngôn Aesop có hai câu chuyện. Một chuyện kể về cậu bé chăn cừu thích lấy nỗi sợ của cả làng ra làm trò đùa. Cậu nhiều lần hét to “Sói! Sói!” để lừa người lớn chạy hộc tốc lên đồi, rồi bỏ về, bực bội vì bị lừa. Đến một ngày nọ, sói thật xuất hiện, cậu kêu cứu đến khản cổ mà không còn ai buồn chạy lên đồi cứu giúp, khiến đàn cừu của cậu bị sói vồ sạch. Chuyện thứ hai kể về một con sói thật kiên nhẫn. Ngày này qua ngày khác, nó lảng vảng đến gần đàn cừu. Lúc đầu, người chăn cừu cảnh giác, luôn tay xua đuổi nó. Nhưng sói chỉ đứng xa, trông hiền hòa, không vồ con nào. Lâu dần, chàng chăn cừu quen thuộc với sự hiện diện của Sói, cho đến khi bóng dáng con vật trở nên một phần của phong cảnh xung quanh đàn cừu. Tới một hôm bận việc, anh cả tin đến mức gửi luôn đàn cừu cho sói “trông hộ”. Tối về, chuồng chỉ còn vài con sót lại.
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.