Hôm nay,  

Đốt Nhà và Chữa Lửa

12/07/201400:00:00(Xem: 12692)
...Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa.

Những ai đang gây ra đám cháy tại Gaza?

Giữa những biến động dồn dập từ Tây qua Đông, và mới nhất là việc một ngân hàng Bồ Đào Nha bị nguy cơ vỡ nợ, vụ khủng hoảng trên Dải Gaza có thể chỉ là một phiền phức nhỏ nên ít được thế giới chú ý. Nhưng khi lực lượng Hamas của dân Palestine tại Gaza và chính quyền Israel của người Do Thái tới tấp bắn hỏa tiễn mù trời thì ta cũng nên tự hỏi là từ đâu mà ra?

Và ai có lợi khi nổi lửa giữa các thùng thuốc nổ của Trung Đông?

Mọi chuyện có thể khởi đầu cách nay đúng một tháng trước, vào ngày 12 Tháng Sáu, khi ba thiếu nhi Do Thái bị bắt cóc tại Hebron trong vùng Tây ngạn sông Jordan, khu vực vẫn được gọi tắt là "West Bank". Sau đó, nhà chức trách Israel tìm ra thi thể của ba em nhỏ, bị vùi nông sau khi bị hạ sát một cách vội vã. Một số người Do Thái quá khích lập tức trả đũa, bắt cóc và thiêu sống một em nhỏ Palestine tại miền Đông của thành phố Jerusalem cũng trong vùng West Bank.

Dù Chính quyền Israel công khai lên án hành động trả thù này và bắt được một số nghi can người Do Thái, sự thể đã vượt tầm tay mọi người.

Truyền thông cánh tả Tây phương lẫn Do Thái đều lên án việc đốt sống em nhỏ Mohammad Abu Khdair và việc Chính quyền của Thủ tướng Binyamin Netanyahu có phản ứng dữ dội với lực lượng Hamas trên Dải Gaza. Đây là lẽ thường của những người chỉ nhìn bằng một mắt.

Vấn đề là từ đâu lại có vụ bắt cóc và sát hại ba thiếu nhi Do Thái để khói lửa bỗng dưng bùng nổ?

Khi vụ bắt cóc và tàn sát xảy ra, có năm tổ chức Á Rập Hồi giáo nhận công trạng, rồi nhập nhằng chối bay trong các tuyên ngôn mâu thuẫn. Lực lượng thứ sáu là Hamas thì phủ nhận trách nhiệm nhưng kêu gọi nổi dậy lần nữa vào ngày 23 khi nhà chức trách Israel kết án Hamas và mở cuộc truy lùng thủ phạm tại vùng Hebron. Rồi chiến cuộc bùng nổ khi từ Dải Gaza Hamas phóng hỏa tiễn vào các khu dân cư Do Thái và bị Chính quyền Israel trả đũa bằng pháo binh, không quân và cả hải quân từ ngoài khơi Địa Trung Hải....

Năm tổ chức Á Rập Hồi giáo đó là 1) phân cục Dawlat al-Islam tại Hebron của lực lượng "Quốc gia Hồi giáo tại Iraq và Đông phương (Islamic State of Iraq and the Levant, ISIL); 2) một nhóm Palestine mới tinh tự xưng là Tiểu đoàn Giải phóng Hebron (Liberators' Battalion of Hebron); rồi 3) một nhóm xưng tên là Lữ đoàn Thánh chiến Toàn cầu (Brigades of Global Jihad); 4) lực lượng liên hệ đến tổ chức Fatah tại vùng Tây ngạn là Lữ đoàn Tuẫn đạo Al Aqsa (Al Aqsa Martyrs' Brigade) thì chối rồi nhận và lại chối; 5) sau cùng là Lữ đoàn Hezbollah (Hezbollah Brigades), một lực lượng võ trang Hồi giáo thoát thai từ tổ chức Hezbollah tại Lebanon do Iran và Syria yểm trợ.

Chi tiết lạ là ba em nhỏ Do Thái bị bắt cóc và hạ sát một cách hấp tấp vụng về, điện thoại di động còn mở, nên có cái vẻ thiếu chuyên nghiệp của tay mơ. Khi nội vụ bùng nổ thì năm tổ chức hư thực kể trên đều nhận thành tích mà thật ra chưa chắc. Lực lượng võ trang Hamas bèn ăn theo để khỏi lỡ chuyến tuyên truyền.

Nhưng chính là tính chất tài tử của vụ bắt cóc và giết người mới khiến người ta tự hỏi là thế lực mờ ám nào đã giở trò khiêu khích mà lại khéo giấu tay sau khi cố tình ném đá rất vụng?

Cộng đồng Palestine có hai tổ chức đấu tranh là Fatah tại vùng Tây ngạn và Hamas tại Dải Gaza. Tổ chức Fatah có chính danh hơn vì lập ra chính quyền được quốc tế công nhận do ông Mahmoud Abbas lãnh đạo, nhưng bị Hamas đả kích là đầu hàng kẻ thù Do Thái vì có lập trường tương đối ôn hòa. Từ hai năm nay, hai tổ chức này đang xúc tiến hợp tác để có tiếng nói chung.

Vụ bắt cóc xảy ra tại Hebron trên vùng Tây ngạn, mà không nhất thiết đã do tổ chức Fatah thực hiện. Khi năm sáu tổ chức Á Rập Hồi giáo đều nhận công trạng, họ tạo ra nhiễu âm khiến thiên hạ khó biết ai là kẻ châm lửa để gây ra đám cháy. Phong trào Thánh chiến Hồi giáo? Hay lực lượng dân quân Palestine chống dân Do Thái? Hay các nhóm khủng bố lẻ tẻ đang muốn nổi danh bằng cách tấn công Chính quyền Israel?

Ba Chính quyền ở xa có thể biết được câu trả lời.

Chính quyền Israel muốn phân hóa đối thủ trong liên minh Fatah-Hamas và tập trung nỗ lực vào lực lượng quá khích nhất là Hamas. Y như tổ chức Hezbollah, Hamas được Iran yểm trợ qua ngả Syria, và chính Iran có thể đưa người vào vùng Tây ngạn để quậy phá nội tình Israel và giải vây cho Hamas. Ngoài Israel và Inran, quốc gia thứ ba chính là Liên bang Nga.

Có lẽ Israel thấy ra điều ấy nên hôm 21 Tháng Sáu đã lục soát trụ sở của một cơ quan truyền thông Nga tại thị trấn Ramallah trong vùng Tây ngạn. Liên bang Nga của Vladimir Putin hâm nóng hồ sơ Trung Đông để các nước Tây phương gọi nhau đi chữa lửa. Putin nói những gì với Chủ tịch Mahmoud Abbas của Palestine vào ngày 26 vừa qua tại Moscow? Người ta khó biết chuyện này và có nơi biết được thì lại làm thinh: Chính quyền Mỹ.

Bây giờ, khi mọi chuyện bùng nổ thì thế giới mới kinh ngạc về hỏa lực của Hamas qua trận đấu pháo trên dải Gaza.

Lực lượng Hamas dùng hai loại hỏa tiễn có khả năng từ Dải Gaza bắn vào các thành phố lớn nhất của Israel, kể cả Haifa ở cực Bắc, Jerusalem tại hướng Đông và thủ đô Tel Aviv của Do Thái ở ven bờ Địa Trung Hải. Trong dân số tám triệu người Do Thái của quốc gia Israel, có năm triệu người đang nằm dưới tầm pháo kích của Hamas, với hỏa tiễn Fajr5 có tầm xa là 75 cây số và hỏa tiễn Khaibar-1 có tầm xa gấp đôi, tới 160 cây số. Nghĩa là trong các lực lượng cứ gọi là khủng bố Hồi giáo, Hamas được trang bị loại võ khí bắn xa nhất, những hoả tiễn dài hơn sáu thước, nặng cả tấn, với đầu đạn gần một tạ!

May là loại võ khí này ít chính xác và khó lọt qua lá chắn phòng thủ của Israel nên có mức sát thương rất thấp. Nhưng tác động tâm lý – định nghĩa của khủng bố - thì rất cao. Khi truy nguyên xuất xứ của loại võ khí khủng bố, như hỏa tiễn Khaibar-1 được Hamas sử dụng lần đầu vào hôm mùng sáu vừa qua, người ta thấy ra một chuỗi ma quỷ.

Đây là hỏa tiễn của Iran, chế tạo từ kỹ thuật do Trung Quốc cung cấp, để có thể chở qua Hồng hải vào xứ Sudan, rồi được Syria ráp chế và sản xuất. Từ đó mới qua biển hay bán đảo Sinai rồi từ các địa đạo trên Giải Gaza bắn vào Israel....

Người ta quen nghĩ rằng Hoa Kỳ là quốc gia xuất cảng võ khí nhiều nhất và vì vậy, Mỹ ưa gây loạn để bán võ khí cho ngần ấy phe tham chiến.

Thật ra, Hoa Kỳ là một xứ dân chủ có pháp quyền, chỉ bán võ khí cho các quốc gia với sự chấp thuận của Quốc hội. Và với khả năng kiểm soát việc chuyển giao và sử dụng. Tai nạn "trao súng cho giặc" là điều có thể xảy ra, nhưng hãn hữu và trước sau gì thì cũng bị Quốc hội đàn hặc hay báo chí phanh phui. Ngược lại, các chế độ hung đồ như Trung Quốc, Liên bang Nga hay Iran và Syria thì chẳng mấy bận tâm về chuyện pháp lý hay đạo lý như vậy. Họ phổ biến võ khí như bán xăng cho bọn khủng bố đốt nhà, dù đốt nhà vì lý do dân tộc hay tôn giáo.

Và họ ngồi xem đội chữa lửa quốc tế là Hoa Kỳ xoay trở ra sao.... Khốn nỗi, đội trưởng Barack Obama lại bận chuyện khác ở nhà, và nói chuyện hợp tác với Trung Quốc, Nga và Iran để tìm sự ổn định cho thế giới. Hèn gì, Israel ra đòn rất nặng - và có khi phải đào hầm vào Gaza đi tìm kẻ "túng hỏa". Anh ngữ gọi là "arsonist", những kẻ cố tình gây ra đám cháy, để trục lợi.

Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
Tháng Tư đến, như sự chờ đợi hàng năm từ một thế giới đang oằn mình chống chọi với những vết thương do chiến tranh tàn khốc gây ra. Họ mong mỏi dù chỉ vài ngày, vài giờ ngắn ngủi, không có tiếng súng, bom rơi, đạn nổ, để thật sự được hít thở không khí hòa bình, nhất là vào dịp Lễ Phục Sinh – một mùa lễ tràn đầy thông điệp của hy vọng. Thế nhưng có những âm thanh lạc điệu, chói tai đã len lỏi vào niềm vui thiêng liêng nhất của người Kitô giáo vào buổi sáng ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 5/4/2026. Âm thanh đó khiến bất kỳ ai nghe thấy cũng sững sờ.
Ngay trước khi tối hậu thư của Mỹ gởi cho Iran hết hạn, Mỹ và Iran đã đồng ý về một lệnh ngừng bắn tạm thời cùng kế hoạch đàm phán cho một hòa ước dài hạn. Công luận và giới chính trị trên toàn thế giới thở phào nhẹ nhõm khi một thảm họa nhân đạo quy mô lớn đã được tránh khỏi, và nền văn minh rực rỡ của Iran không bị phá hủy như những lời đe dọa trước đó. Một niềm hy vọng mong manh về hòa bình cho Iran đã được nhen nhúm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên kỳ vọng quá mức...
Ngày xưa bên bờ sông Dịch Thủy nước Triệu, có một con bạng (sò) leo lên bờ mở to miệng nằm phơi nắng, con duật (cò) bay ngang liền sà xuống mổ lấy hạt ngọc trai. Con sò kẹp chặt lấy mỏ cò, đôi bên giằng co không ai chịu nhường ai. Đúng lúc ấy ngư ông đi qua, thản nhiên thò tay bắt cả hai vào rọ. Từ đó có câu “bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi”, nêu cảnh hai bên tranh chấp, tiêu diệt lẫn nhau, còn kẻ thứ ba ung dung thò tay hưởng lời. Trong cuộc chiến Iran hôm nay, Trump dùng sức mạnh hỏa lực và lời đe dọa tiêu diệt để ép đối phương, tưởng rằng chỉ cần ra tay siết cổ là có thể buộc thiên hạ phải khuất phục. Nhưng thế cục không vận hành đơn giản như vậy. Hai bên càng đối đầu, càng tự làm tổn hao sức lực, còn những nước đứng ngoài lại có cơ hội tranh thủ trục lợi. Người hiểu thời cuộc nhìn không khó đoán ra rằng trên bàn cờ này, bàn tay thứ ba đang chờ thâu tóm là ai.
Ngưng bắn, dĩ nhiên, vẫn hơn là không ngưng bắn. Phải nói điều này trước, và nói cho rõ. Bom đã thôi rơi xuống Iran. Tàu bè lại qua lại. Những người lẽ ra phải chết thì còn sống. Ai từng có mặt trong một vùng chiến sự đều biết: khi súng im tiếng, bầu trời không còn gào thét, chim lại bay, trẻ con lại nói ngoài đường, thì đó là một điều gần như thiêng liêng. Nhưng ngưng bắn không phải hòa bình. Và cuộc ngưng bắn này, nếu giữ được, có thể đã phải mua bằng một giá chiến lược rất đắt. Nếu mục tiêu chính của cuộc chiến là chấm dứt, hay ít ra làm suy yếu hẳn mối đe dọa từ chế độ Iran, thì sự thật khó nghe nhất lại là sự thật đơn giản nhất: Iran vẫn còn số uranium có độ tinh khiết rất cao. Và Iran cũng đã cho thấy họ có thể biến eo biển Hormuz, một trong những thủy lộ quan trọng nhất thế giới, thành một món hàng mặc cả mà không ai có thể làm ngơ.
Kể từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công Iran và ngày càng gia tăng cường độ với mục tiêu nhằm kết thúc chiến sự càng sớm càng tốt, đồng thời làm suy yếu hoặc lật đổ chế độ thần quyền. Hai mục tiêu chính được Trump công bố là phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự cai trị của giới giáo sĩ Hồi giáo...
Tình hình giữa Hoa Kỳ và Iran vào tháng 4 năm 2026 cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các áp lực quân sự, ngoại giao và chính trị trong nước. Trong những tuần gần đây, đã xảy ra việc cách chức các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ — bao gồm Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, cùng hai vị tướng khác — như một phần của cuộc cải tổ rộng lớn ảnh hưởng đến hơn một chục sĩ quan cấp cao. Đồng thời, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng những lời lẽ ngày càng thô tục và mang tính khiêu khích đối với Iran. Tổng thể, những diễn biến này phản ánh một chiến lược rộng hơn, trong đó đàm phán cưỡng ép đã chạm đến giới hạn, khiến khả năng leo thang quân sự và chuẩn bị cho các chiến dịch trên bộ quy mô hạn chế trở nên ngày càng cao.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.