Thực tế: các Thống đốc Cộng Hòa đếm lại từng lá phiếu trong 20 năm và chỉ thấy có 24 trường hợp người không phải công dân bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử ở Mỹ từ năm 2003 đến 2023. Cộng Hòa ghét phiếu phụ nữ vì họ bầu Dân Chủ cao hơn nam giới 12%. Hiện nay 1/3 phụ nữ có giấy tờ chứng minh quốc tịch nhưng sai tên hiện tại của họ, chủ yếu là do đổi tên khi kết hôn, dự kiến 34% phụ nữ có thể bị từ chối bỏ phiếu nếu không có đủ giấy tờ cần thiết; trong đó 80 triệu phụ nữ đổi tên theo họ chồng nhưng không ra tòa đổi tên đúng thủ tục.

Đúng như Walk for Peace từng nói trong thông cáo báo chí, “khi quốc gia đối mặt với những thách thức về sự chia rẽ, khủng hoảng sức khỏe tâm thần và xung đột trong nước và quốc tế, chuyến đi này mang đến một thông điệp đơn giản nhưng sâu sắc: Hòa bình bắt đầu từ trái tim mỗi người và lan tỏa ra gia đình, cộng đồng và toàn thể quốc gia.”

Công án Thiền là gì? Có lẽ đây là câu hỏi đầu tiên mà độc giả bài này muốn có câu trả lời để biết trước khi có thể đọc tiếp. Một cách tóm lược và đơn giản, công án Thiền là những lời chỉ dạy của một thiền sư dành cho một đệ tử trong một hoàn cảnh đặc biệt nào đó để vị đệ tử này dùng lời chỉ dạy ấy như một pháp quán để ngộ hay kiến tánh. Trong Thiền Tông Trung Hoa có khoảng 1,700 công án được tích tập bởi những lời dạy của nhiều thiền sư qua các thế hệ. Nhiều vị học Thiền không có cơ duyên thân cận với một bậc Thầy đắc đạo để nhận sự chỉ giáo trực tiếp thì dùng một trong các công án này để tự mình kiến tánh. Nói cho đúng ra, tất cả công án Thiền chỉ có một mục đích duy nhất là làm sạch tạp niệm trong tâm của người tu để khi tâm đạt đến tình trạng tĩnh lặng tuyệt đối thì trí tuệ rốt ráo bừng sáng và có thể thấy tánh. Giống như khi mặt nước lắng trong thì mặt trăng hiện nguyên hình. Vì vậy, quán công án Thiền không phải để tìm câu giải đáp bí ẩn nào đó nằm trong công án ấy mà để tẩy sạch

Trong cõi văn của Phan Tấn Hải, không có cao trào, cũng không có bi kịch. Ông viết như người điềm nhiên ngồi bên dòng nước, không đuổi theo và cũng không muốn chạm vào tốc độ- để chữ nghĩa tự sinh tự diệt trong từng khoảnh khắc, nơi con người đối diện với những thứ bình thường đến một lần trong đời: một căn gác khuya vắng, một cuốn sách mở dở, một cuộc trò chuyện nửa chừng, một khung cửa mở ra buổi sớm đầy bóng nắng, những tiểu tiết ấy làm nên thế giới mùi hương — giản dị nhưng thâm trầm, đời thường với nhiều tầng bóng lá.

Đêm đó, trong phòng kín nhất của Mar-a-Lago, năm người ngồi quanh bàn tròn phủ khăn đỏ thẫm. Không có Secret Service. Không có cố vấn. Chỉ có Donald Trump, một vị linh môi già từ Louisiana, hai nhà sử học chuyên về Napoléon, và một vị tướng về hưu người Pháp gốc Corsica—cháu chắt của Tướng Bertrand, người từng theo Napoleon đến Saint Helena.

Trong lịch sử chính trị Mỹ suốt 250 năm, hiếm thấy nhân vật nào thể hiện sức mạnh bản thân bất khuất như Donald Trump. Từ những cuộc vận động tranh cử khoa trương đến những đợt tấn công không ngừng nghỉ trên mạng xã hội, Trump xây dựng cho mình một hình tượng bất khả chiến bại. Không sợ hãi. Dám nói dám làm. Luôn sẵn sàng nghiền nát đối thủ. Nhưng bằng cách nào? Không phải bằng những thỏa hiệp khôn khéo đậm mùi chính trị gia; cũng không phải bằng chiến lược khoa học xã hội; càng không phải bằng những mưu kế trận đồ Gia Cát Lượng. Vũ khí của Trump là những lời xúc phạm cá nhân, đe dọa, công khai nhục mạ đối phương. Những lời tấn công nhục mạ người khác ở cường độ ngày càng tăng của Trump không phải là sự tàn nhẫn ngẫu nhiên, mà là chiến thuật đánh lạc hướng có chủ đích.

Từ sau ngày ông Donald Trump trở lại ghế tổng thống, guồng máy trục xuất và giam giữ người nhập cư trên đất Mỹ chạy rần rật như một cỗ máy không phanh. Những trại tạm giam mọc lên, mở lại khắp miền Nam, miền Trung Tây. Nhiều trại giam di trú được mở lại, trong đó có Trung tâm Dilley ở miền quê Texas, cách San Antonio hơn 100 cây số. Đây là cơ sở giam giữ các gia đình di dân, kể cả trẻ nhỏ, trong những khu nhà tiền chế có hàng rào và vọng gác canh giữ. Chính quyền gọi đó là “xử lý di trú”, nhưng những người mẹ bồng con bước qua cánh cổng sắt ấy đều hiểu: đó là nhà giam.

Tại trung tâm Sài Gòn, sau khi sơn nóc chợ Bến Thành với màu đỏ chói chang và sơn nền đường trước chợ với màu xanh vằn vện, đủ “xanh xanh, đỏ đỏ cho em nhỏ nó mừng”[1], thì chế độ cũng đang cho xây dựng công trình tưởng niệm các nạn nhân tử vong trong đại dịch Covid-19 (giai đoạn 2020 - 2021). Tâm điểm của công trình là một tượng đài được tạo hình giọt lệ khổng lồ, bao quanh bởi các bậc tam cấp đồng tâm. Xét về khía cạnh nhân văn, việc xây dựng một không gian tưởng niệm quốc gia để người dân cùng nghiêng mình trước những mất mát to lớn của đồng bào là một ý tưởng cần thiết. Điều này hoàn toàn tương đồng với quan điểm tôi từng chia sẻ trước đây về việc cần xác lập một ngày quốc tang hoặc lễ kỷ niệm chung cho những đồng bào đã nằm xuống trong một giai đoạn bi thương ngắn ngủi nhưng khốc liệt của dân tộc.

Thế giới đang đứng trước nguy cơ bất ổn nghiêm trọng về an ninh chiến lược khi Hiệp ước New START – thỏa thuận quốc tế được Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký kết năm 2010 nhằm giới hạn kho vũ khí hạt nhân của hai nước – sẽ chính thức hết hạn vào ngày 5 tháng 2 năm 2026. Theo nội dung các điều khoản của hiệp ước, mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ có khả năng mang vũ khí hạt nhân; tổng số đầu đạn hạt nhân không vượt quá 1.550. Ngoài ra, số bệ phóng của mỗi nước bị giới hạn ở mức 800, và hai bên được quyền tiến hành các cuộc thanh sát lẫn nhau hằng năm, dù cơ chế này đã không còn được thực thi trong những năm gần đây. Dưới thời Tổng thống Joe Biden, vào năm 2021, New START đã được gia hạn một lần duy nhất thêm 5 năm.

Trong các cuộc xuống đường phản đối biện pháp siết chặt di trú và tăng ngân sách cho cơ quan ICE trên khắp nước Mỹ những tuần qua, hình ảnh dễ thấy là hàng hàng giáo sĩ đeo cổ áo thánh, giơ bảng, đứng giữa hàng rào cảnh sát và đoàn người di dân. Một trong những tiếng nói gây tranh luận mạnh là Giám mục Rob Hirschfeld, Giáo phận Episcopal New Hampshire. Ngày 18.1.2026, ông kêu gọi các giáo sĩ trong giáo phận “chuẩn bị cho một kỷ nguyên tử đạo mới”, thậm chí lo sẵn di chúc và giấy tờ hậu sự. Theo ông, đây không còn là thời của những tuyên bố trên giấy, mà là lúc “dùng chính thân thể mình để đứng giữa các thế lực của thế gian và những người dễ bị tổn thương nhất”.